Tijd om nog eens een aantal boeiende initiatieven in de kijker te stellen. Mensen die niet bij de pakken blijven zitten en op allerlei manieren een bijdrage leveren. Op 28 mei kan je in Gent terecht voor een boeiend initiatief rond voedsel. Foodlabs zal het hebben over voedseloverschotten en hoe ermee om te gaan. We onderzoeken hoe het komt dat er zo veel eten over boord gaat binnen onze voedselketen. Hoe zit het met de regelgeving? Waar gaat al dat Foodsurplus naartoe? Welke initiatieven zijn er al die zich inzetten om de verspilberg te doen afkalven? Wat kunt u zelf doen? Alle info hier.

tuinbordjeDeze week is Velt gestart met een campagne tegen pesticiden. De organisatie voor ecologisch leven en tuinieren wil het grote publiek wakker schudden rond de gevaren van deze producten. In kader van de campagne 2020pesticidenvrij  staan er heel wat acties op stapel. Op dit moment ben ik hard aan het werken aan een nieuwe voorstelling ‘De Smoestuinier’ die in het najaar in première gaat. Dan ga ik ermee op bezoek bij de vele Velt-afdelingen in Vlaanderen en Nederland.

Wie graag op zoek gaat naar tweedehands boeken kan op 17,18 en 19 terecht op enkele evenementen.  11.11.11 organiseert opnieuw de jaarlijkse grote boekenverkoop ten voordele van het Zuiden.

En natuurlijk dit weekend overal in Vlaanderen de openhuizen dagen van Samenhuizen vzw. Wij zijn er in elk geval klaar voor.

IMG_20160520_131704

échte vooruitgang


Tijd om eens wat nieuwe initiatieven in de verf te zetten. In kader van de geef-rage hebben een aantal studenten een nieuwe freecycle pagina opgestart. Claimd is een online weggeefplatform ontwikkeld door Jaron Fontaine en Steven Vanden Broucke, twee studenten New Media & Communication Technology aan Howest in Kortrijk. Via het platform kunnen gebruikers eenvoudig iemand gelukkig maken door spullen die je niet meer gebruikt, weg te geven. Op vandaag wordt er online al door meer 100.000 Belgen gefreecycled. Met de website willen de studenten nóg meer mensen laten freecyclen.

Binnenkort is er terug een weggeefplein onder de Gentse stadshal, en deze week is ook een crowdfunding project opgezet om 50 mini-bibliotheken in Gent te installeren. Met Books in Boxes hebben we meteen booksinboxeen lokale tegenhanger van het Amerikaanse Little Free Library. Als er voldoende steun is kan je hopelijk snel overal in de stad boeken afgeven en krijgen.

Of deze mini-bibliotheekjes ook geschikt zijn om zonnepanelen op te leggen kan je makkelijk uitvissen met de nieuwe Gentse zonnekaart. Daar kan je makkelijk zien of je dak geschikt is om energie van de zon te oogsten.

Wie uitzonderlijk dan toch eens een auto nodig heeft (bijvoorbeeld om een bibliotheekkastje te vervoeren) kan best eens een kijkje nemen op de nieuwe website van Dégage, met meer dan 600 leden de grootste particuliere autodeelgroep van het land, die zelfs een eigen App heeft ontwikkeld.

Voor de West-Vlamingen (die nog niet naar Gent zijn verhuisd) is het zeker ook de moeite even een kijkje te nemen op Let’s do it in de vuilbak, een campagne waarbij mensen zelf een stukje straat of park kunnen claimen en proper houden.

Wat wonen betreft kan ik met plezier aankondigen dat na een redelijk lange zoektocht de stad een stuk grond heeft toegewezen aan een Community Land Trust bouwproject te starten. Dit concept is nog niet zo bekend in ons land maar zorgt ervoor dat bouwen een stuk betaalbaarder wordt, en speculatie met grond wordt uitgesloten. Wat kleinschaliger, maar niet onbelangrijk is dat bewoners van een bestaande sociale woningblok binnenkort kunnen starten met hun plantenbakken dank zij een ander crowdfunding project.

En dit is dan nog maar het tipje van de ijsberg van initiatieven waar ik toevallig weet van heb. Het weze duidelijk, dit soort vooruitgang is niet meer te stoppen…

van Biolicious naar Ecopolis


Het nieuwe tijdperk zorgt ook voor nieuwe benamingen. Op 26 april kan je bijvoorbeeld zowel naaar Biolicious als naar Ecopolis gaan. Biolicious is een beurs rond  bio-, eco-, natuurlijke, duurzame en groene producten in het ICC Gent. Er zijn naast een heleboel stands natuurlijk ook lezingen en workshops. Zelf ben ik er om 11 uur om mijn boek voor te stellen.

Precies op hetzelfde moment start in Brussel de eerste editie van Ecopolis (de opvolger van het Groene Boek). Daar gaat het vooral om voedsel voor de geest met lezingen en debatten over belangwekkende boeken rond sociale en ecologische duurzaamheid. Naar aanleiding van Ecopolis is er een wedtrijd; de Prijs voor het Ecoboek 2014.  Met deze prijs brengen wil Oikos een Nederlands- of Franstalig sociaalecologisch boek onder de aandacht brengen dat in 2014 werd uitgegeven, maar nog niet de weerklank kreeg die het verdient. Iedereen kan boeken nomineren via  mail. Uit de long-list selecteert een deskundig lezerspanel een short-list van maximaal 5 titels waaruit de vijfkoppige jury onder voorzitterschap van Vera Dua een laureaat kiest.

boekinroeselareHierbij alvast enkele bescheiden suggesties, zoals ze mooi samen te vinden zijn in de Standaard boekhandel in Roeselare. ‘Sprankelende schoonmaaktips’, ‘Jokes moppenboek’ of ‘Stop met klagen’.

vakantiethrillers


Vrijdag heb ik in Oostende mijn verhaal gedaan aan de hand van een aantal boeken. Omdat ik beloofd heb het lijstje door te geven plaats ik met plezier het lijstje van boeken die de voorbije jaren de meeste indruk op me hebben gemaakt. (veel ervan heb ik hier trouwens al besproken)

  • James Howard Kunstler, ‘The Long Emergency‘. Een boek uit 2006 dat duidelijk aangeeft dat ons aan het begin vinden van een lange crisis met ongeziene gevolgen op economisch, politiek en sociaal vlak.
  • Thomas Homer-Dixon, ‘Ten onder te boven. Catastrofe, creativiteit en de vernieuwing van de beschaving’. Grondige analyse van wat er fout loopt op vlak van energie, milieu, bevolking, klimaat en economie.
  • Richard Heinberg, ‘Einde aan de groei. Ons aanpassen aan de nieuwe economische realiteit’. Goed geargumenteerd werk waardoor duidelijk wordt dat economische groei zoals de voorbije veertig jaar afgelopen is.
  • Jared Diamond, ‘Collapse, How Societies Choose to fail or succeed’. Indrukwekkende beschrijven van een tiental beschavingen en de redenen waarom ze ten onder zijn gegaan.
  • boekenlijstjeDimitri Orlov, ‘De val van Amerika. Een vergelijking met de Sovjet-Unie’. Een spitse, wrange en grappige beschrijving van hoe de ondergaan van de Amerikaanse samenleving eruit zou kunnen zien.
  • Harald Welzer, ‘De Klimaatoorlogen. Waarom in de 21ste eeuw gevochten wordt’. Een deprimerende maar realistische beschrijving van de gevolgen van de klimaatchaos.
  • Jorgen Randers, ‘2052, A global Forecast for the Next Forty Years’. Goed doordachte vooruitblik, met een lange periode van langzame afbrokkeling in het vooruitzicht.
  • Anneleen Kenis en Matthias Lieven, ‘De Mythe van de groene economie. Valstrik, verzet, alternatieven’. Een vernietigende analyse van de valse oplossingen van de groene economie.
  • Bernard Lietaer e.a., ‘Geld en duurzaamheid. Van een falend geldsysteem naar een monetair ecosysteem’. Stevig pleidooi voor andere financiële systemen.
  • Tomas Sedlacek, ‘De economie van goed en kwaad. De zoektocht naar economische zingeving van Gilgamesj tot Wall street’. Historische analyse van het waardenpatroon van onze economie.
  • Robert en Edward Skidelsky, ‘Hoeveel is genoeg? Geld en het verlangen naar het goede leven’. Hoe komt het dat we steeds meer willen terwijl alles al hebben?
  • Erik van Praag, Jan Paul Van Soest en Judy McAllister, ‘De aarde heeft koorts. Bewust leven met klimaatverandering’. Een andere kijk op het klimaatprobleem vanuit een psychologische dimensie.
  • Paul Verhaeghe, ‘Identiteit. We genieten ons te pletter maar niemand is tevreden’. Scherpe analyse van de gevolgen van de neo-liberale dominantie in ons eigen denken en functioneren.
  • Eckhart Tolle, ‘Een nieuwe aarde. Dé uitdaging van deze tijd’. Een oproep om ons ego van zijn voetstuk te halen en op zoek te gaan naar een nieuw bewustzijn dat de aarde kan redden.
  • Joanna Macy en Molly Young Brown. ‘Terugkeer naar het leven. Oefeningen en rituelen om ons weer te verbinden met het Levensweb’. De titel zegt genoeg.
  • Nathalie Van Der Borgt en Marco Oteman, ‘De essentie van duurzaamheid. Gedrag én bewustzijn’. Waardevolle aanvulling op de gedragsaanpak.
  • John-Paul Flintoff, ‘De wereld veranderen. Hoe doe je dat’. Positief en inspirerend boekje om te gaan geloven in je eigen impact.
  • Harald Welzer, ‘De toekomst heroveren‘. Een essay met een duidelijke oproep om alternatieven uit te werken en te verspreiden.

Ik zou er nog wat andere kunnen aan toevoegen zoals ‘The story of Stuff’ of ‘De hongerige stad’, maar het lijstje hierboven zal wellicht al meer dan voldoende zijn om de vakantie door te komen zeker?

boek, boeken, geboekt


Gisteren op het Groene boek was de verleiding weer groot. Je kon er tussen de lezingen en debatten door rondneuzen tussen de interessante boeken rond sociale en ecologische thema’s. Ik heb mezelf voorgenomen om zo veel mogelijk te weerstaan aan de verleiding, wat maar met mate gelukt is. Je kan hier de volgende weken dan weer wat boekbesprekingen verwachten.

Maar graag vandaag wat aandacht voor boeken die minder in de picture komen.

vos-eenoog‘Vos Eenoog doet niet meer mee‘ is een (voor-)leesboek voor jong en oud. Zeven dierenverhalen waar de het vooral voor het zeggen mensen amper aan bod komen, en waar een leeuw besluit om vegetariër te worden. Alle info kan je hier vinden.

Een boek van een andere aard is het ‘wandelboek’ van Nick Meyen. De titel is ‘wandelen met Flora’ en het gaat over een wandeling van twee mensen met hun tweejarige dochter de Pyreneeën. Op vraag van de auteur heb ik daarvoor volgende quote aangeleverd:

De omwentelingen waar we voor staan zullen zich niet enkel afspelen op vlak van energievoorziening, financiële systemen en voedselproductie. Minstens even belangrijk zijn de veranderingen in ons bewustzijn, in onze relatie met anderen, onze relatie met de natuur. Ik ben ervan overtuigt dat het opnieuw voelen van verbondenheid met het ecosysteem waarin we leven cruciaal zal zijn om een nieuw evenwicht te vinden. Tijd doorbrengen in de natuur, wandelen met onze kinderen zou wel eens even belangrijk kunnen zijn als het verkleinen van onze ecologische impact. Daarom hoop ik dat veel mensen geïnspireerd geraken door de beelden en gedachten uit dit boek

Wie zicht verder wil verdiepen in wondere wereld van wandelen en natuur en kinderen kan zich verdiepen in het werk van  Richard Louv . En wat natuureducatie integreren in het onderwijs betreft kan je meer vinden bij David Selby. Van het boek van Nick is er ook een facebookpagina met een filmpje enzo.

creativiteit versus gelatenheid


In een wereld met nogal wat gelatenheid en cynisme is een flinke portie verbeelding en creativiteit misschien wel de beste remedie om wat beweging te krijgen. Hieronder een voorbeeld van hoe een groep burgers via een slimme aanpak erin slaagt het debat over de subsidie van de lokale bibliotheek in een heel andere richting te duwen. Zo slaagden ze erin het debat over een kleine taks-verhoging om te draaien naar het belang van cultuur en boeken.

Misschien is dit wel een oefening die wel zelf wat meer moeten doen, want wie erin slaagt de betekenis van een bepaald thema in te vullen heeft een belangrijke troef in handen. Dit in combinatie met het gebruik van sociale media kan het toch een flink effect hebben. Kijk maar hoe Ademloos in Antwerpen de discussie over ‘minder files’ heeft kunnen ombuigen naar een gesprek over ‘gezondheid en ruimtegebruik’. Of hoe een groep mensen zonder auto’s in Gent zichzelf weigert in de hoek van de ‘losers’ te laten duwen, maar zich gaat profileren als ‘winners’ als het gaat over levenskwaliteit.  De Bond 18 januari 2013

Dit is de echte uitdaging denk ik, duidelijk maken dat kiezen voor een levensstijl met een kleinere ecologische voetafdruk een heleboel voordelen met zich meebrengt én de meest toekomstgerichte keuze is.

met dank aan Bloomberg


Straks ben ik op de boekenbeurs om een ingekorte versie van 2019 in te leiden. Gisteren was ik er ook op de boekvoorstelling van een heel interessant en boeiend boek met de titel ‘in het oog van de storm’.  Dit boek van Chris Jacobson en Luc Goeteyn beschrijft de menselijke geschiedenis vanuit de invalshoek van de klimaatverandering.

Daarbij brengen ze een overzicht van de belangrijkste historische gebeurtenissen en bekijken in welke mate er een relatie is met veranderingen in het klimaat. Uit het boek wordt duidelijk dat zowel revoluties als het verdwijnen van beschavingen niet steeds het gevolg is van een ander klimaat, maar dat langdurige droogtes (en stijgende voedselprijzen) heel vaak de katalysator zijn van omwentelingen. Opvallend is dat een schommeling van de gemiddelde temperatuur van 0,5 tot 1 graad voldoende is voor grote omwentelingen.

Nog maar eens een boek dat haarfijn en goed gedocumenteerd duidelijk maakt dat we inderdaad in het oog van de storm zitten. Het is dan toch verbazend dat na de doorkomst van Sandy (waarbij op zijn minst de kracht van de storm versterkt is door klimaatverandering) in de Verenigde Staten het thema van global warming nog steeds niet op de agenda komt. Nee, vooral de vraag of de marathon van New York al of niet kan doorgaan lijkt de gemoederen te bedaren.

We mogen dus blij zijn dat iemand als Bloomberg, de burgemeester van New York nu toch voor Obama wil kiezen omdat die het thema van klimaatverandering wellicht beter kan aanpakken.  Al hebben we nog niet veel gezien van Obama zijn klimaatbeleid denk ik  dat alles beter is dan het standpunt van Romney en zijn Tea-Party achterban. Voor hen is het hele verhaal van de opwarming van de aarde een complot om van de VS een socialistische staat te maken.

Maar goed, niet enkel in Amerika staat klimaatverandering niet hoog op de agenda. Bij ons is het net hetzelfde. Niet bij de politici, maar ook niet bij het grote publiek. Toen ik gisteren even op de boekenbeurs rondliep was er een gigantische opstopping. Duizenden mensen probeerden een glimp op te vangen van ene Astrid Bryan. Ik heb geen idee wie dit mens is, maar ik denk niet dat ze iets kwam vertellen over de ecologische en sociale uitdagingen waar we voor staan.

overdosis


Dit weekend misschien toch een beetje een overdosis toekomstscenario’s binnengekregen. Toen ik vrijdag voor de verjaardag van Marieke op zoek ging naar een geschenkje ben ik een boekenwinkel binnengestapt. Ik wist namelijk dat er een opvolger is verschenen van ‘de grote ramp’, het boek van Patrick Lagrou waar ik vorig jaar over schreef. Maar tot mijn verrassing was las er ook een tweede deel van ‘dagboek van eenklotejaar’ van dat ik deze zomer heb gelezen. Enja, als zulke boeken in huis zijn dan wil ik ze ook meteen lezen (idem voor mijn kinderen trouwens). En naast deze twee verhalen die sterk gelinkt zijn aan het klimaatprobleem ben ik met de kinderen ook gaan kijken naar ‘Dodo groot‘ van Dimitri Leue, dat dan weer over biodiversiteit gaat.

Laat ik beginnen met de Dodo, een voorstelling waar ook Jonas Van Geel en Toon Offeciers aan meewerken (twee andere kompanen van de Tegen de lamp voorstelling). Het is een hevige voorstelling, met heel wat humor, maar ook harde scènes die de wreedheid van de mens in al zijn facetten laat zien. Het zijn vooral de machtigen (in dit geval de kapitein) die duidelijk maken dat hun eigen belang veel belangrijker is dan welke planten- of diersoort ook. Vooral het einde blijft plakken met hevige muziek, licht en dans krijg je een mooie metafoor van onze huidige tijd. Terwijl mensen op zoek zijn naar genot en verdoving zie je het skelet van de Dodo (als symbool van de natuur die we vernietigen) verschijnen.  Schitterend geacteerd, prachtige muziek en heel wat wijsheid verborgen in het stuk. Hieronder alvast een impressie.

En dan de boeken, laat ik beginnen met het tweede dagboek van Saci Loyd. Waar in het eerste deel dat zich afspeelt in 2015 er al behoorlijk wat klimaathorror te lezen valt is het in deel twee (2017) nog een pak erger. Wie vond dat mijn zomerreeks te negatief was zal hier zeker zijn neus voor optrekken. Naast stormen en overstromingen krijgen we hier een wateroorlog tussen Israël en Palestina, massale opstanden overal ter wereld, extreem rechts dat de macht grijpt in Frankrijk, miljoenen vluchtelingen uit Afrika en een terugkeer naar levensomstandigheden ten tijde van Dickens. Het boek is echter erg spannend en bevat een behoorlijk portie humor.  Adam vond het eerste boek leuker, en ik heb ook een beetje gevoel dat de schrijfster (of vooral de uitgeverij), maar snel een vervolg wou na het eerste succesboek. Afwachten of er  nog een derde deel komt. Al blijft boek een aanrader, ook voor volwassenen.

Dan is er het boek van de Vlaamse succesauteur Patrick Lagrou. Het is het meest positieve wat ik gelezen heb en toont vooral de alternatieven. Wie een beetje vertrouwd is met het transitie verhaal zal in het boek een literaire vertaling vinden van het transitiehandboek, compleet met informatie hoe je zeep kan maken of een veganistisch cake bakken. Daardoor is het soms iets te veel uitleg, maar dank zij het nevenverhaal met de slechteriken blijft er voldoende vaart in het verhaal.

Het lijkt in elk geval dat het thema alvast bij schrijvers en toneelmakers meer en meer aandacht krijgt. Nu nog de politici misschien? Want als Nette en Gabriël in de toekomst van dergelijke doemverhalen gespaard willen blijven zullen hun papa’s Wouter en Alexander toch ook iets moeten doen aan de leefbaarheid van de planeet…

inspiratie


Bij het schrijven aan de zomerreeks heb ik me laten inspireren door een aantal bronnen, er is natuurlijk heel wat te vinden op internet maar enkele boeken wil ik zeker ook aanraden.

Het Nieuwe Noorden van Laurence Smith schetst een beeld van de wereld in 2050. Daarbij kijkt hij vooral naar de ontwikkelingen in het Noorden zoals Canada, Groenland, Rusland en Alaska. Zijn theorie is dat omwille van veranderende klimaatomstandigheden en de aanwezigheid van grondstoffen deze regio in de toekomst een stuk belangrijker zal worden. Een goed gedocumenteerd en goed geschreven boek. In de inleiding beschrijft hij ook hoe hij tot zijn conclusies komt. Opvallend is dat hij ervan uitgaan dat er geen al te grote rampen zullen gebeuren, geen financiële instorting, geen nieuwe ziektes of wereldoorlogen. Precies daarom denk ik dat het boek wat te optimistisch is, want de volgende 40 jaar zijn dergelijke calamiteiten toch moeilijk uit te sluiten.

Van heel andere aard is het inspiratie boek ‘Duurzaam denken, duurzaam doen‘, het gevolg van een Nederlands project waarbij honderden mensen samen een toekomstvisie hebben ontwikkeld. Het boek gaat over de periode 2011-2035 en bespreekt heel veel domeinen, van de klassiekers als energie tot spiritualiteit, sociale media en het nieuwe werken. Het boek doet zijn naam als ‘inspiratieboek’ zeker eer aan, al ontbreekt een groter kader om de kleine stukjes in te passen. Het boek wil een positief beeld schetsen en gaat ervan uit dat we de grote uitdagingen allemaal opgelost krijgen zonder grote schokken. Ook dit is misschien wat te optimistisch dus.

Een bijzonder boek is ook ‘Het einde van jezelf, de mensheid, de wereld, de melkweg, het universum en alles ertussenin’ van Chris Impey. Met veel wetenschappelijke gegevens en humor beschrijft de man hoe alles ooit aan een einde komt. Het hoofdstuk over bedreigingen van de biosfeer (door de mens) brengt een overzicht van wat we onszelf allen kunnen aandoen. Toch is de toon relativerend, hoe we het ook draaien of keren de aarde is gedoemd te vergaan – al zal het nog pakweg 4 miljard jaar duren.

Verder kon ik heel wat inspiratie halen uit de dagelijkse nieuwsberichten. Want de realiteit is op een aantal plaatsen nog straffer dan de fantasie. Ik hou al een tijdje allerlei krantenknipsels bij van kleine en grote gebeurtenissen die in de toekomst met een aanpassing van plaats en impact heel wat stof geven.

Het leukste boek kwam ik tegen toen ik ongeveer klaar was met schrijven. Dagboek van een Klotejaar” van Saci Lloyd is een heerlijk geschreven dagboek van een 16 jarige tiener in London in 2015. Het is een jongerenboek en ik heb het eerst Adam laten lezen. Hoewel hij eerst wat tegenpruttelde (want boeken door zijn papa aanbevolen zijn per definitie fout). Maar hij is er dan toch in beginnen lezen op de trein en toen was hij niet meer te stoppen, in twee dagen had hij het uit. Dan ben ik er zelf aan begonnen met eenzelfde effect. De context is dat Engeland het eerste land is dat start met CO2 rantsoenering, wat grote gevolgen heeft voor het dagelijks leven. Tegelijk krijgen we vanuit het perspectief van Laura informatie over grote droogtes en dan weer gigantische stormen. Het boek is geschreven met humor maar zeker niet vrolijk, bijvoorbeeld als op het einde de waterkering van London het begeeft en de hele stad onder water komt te staan.

Een echte aanrader voor iedereen die tieners in huis heeft. Of ik nu zelf iets ga doen met de zomerreeks staat nog niet vast, het zal vooral kwestie zijn van er tijd voor te vinden om zoiets grondig uit te werken…