van lokaal tot globaal en terug


SDGs

Het is makkelijk om kritisch te zijn voor internationale conferenties en instelling, toch zijn de nieuwe ontwikkelingsdoelen die deze week door de VN zijn goedgekeurd van groot belang. Zelfs al zijn de meeste van de vorige reeks millennium doelen niet gehaald, het vooropstellen van dergelijk kader zet op zijn minst overheden aan om de thema’s aan te pakken. Bij de nieuwe doelen zijn naast sociale en mensenrechten ook een aantal prangende milieukwesties opnieuw op de agenda gezet.

De nieuwe doelstellingen tonen ook aan dat het beleid van hele wat staten dringend moet aangepast worden (zie ook wat 11-11-11 hierover schrijft). Het aan de kant schuiven van het BNP als enige maatstaf of het niet langer financieel ondersteunen van vervuilende bedrijfswagens, om maar iets actueel te vermelden.

Tenslotte zal de rol van lokale initiatieven en gemeenschappen steeds sterker worden (zeker als onze eigen overheid blijft te kort schieten). Daarom nog aandacht voor twee acties die best wat steun kunnen gebruiken.

Bio-Boerinnen zoeken grond!

Help 2 jonge, gedreven en pas afgestudeerde bio-boeren in hun zoektocht naar 2ha landbouwgrond in het Gentse. Hun plannen zijn het opstarten van een zelfoogstboerderij groenten en fruit volgens de Community Supported Agriculture -principes, en dit op fietsafstand van Gent centrum.

Kan je hen helpen of ken je mensen met grond? Neem gerust met hen contact op via info@besenboon.be.  Zie ook www.besenboon.be of www.facebook.be/besenboon

Start zelf je soepcafé!

In het Soepcafé koken mensen uit de buurt een vegetarische maaltijd met voedseloverschotten. Iedereen mag komen eten in ruil voor een vrijwillige bijdrage. De opbrengst van deze bijdrage gaat naar lokale initiatieven die zich inzetten voor de buurt.Soepcafé heeft een website (soepcafé.be) die het idee en concept uitleg en aanspoort zelf iets te ondernemen in eigen stad of buurt.

 

belang van de bodem


De dagen worden stilaan langer, wie bezig is met moestuinieren kijkt er naar uit weer te kunnen starten met het bewerken van de bodem. Dat die bodem o zo belangrijk is wordt steeds maar duidelijker. Een landbouw die afhankelijk is van meststoffen en pesticiden maakt die bodem steeds meer kapot. Terwijl overal in Europa regeringen maatregelen nemen om agro-ecologie te ondersteunen schiet onze minister wat dit betreft alweer te kort. Deze open brief van de voorzitter van het BioForum stelt het probleem duidelijk. Verder doen zoals we bezig zijn wat betreft voedselproductie zal voor steeds meer problemen zorgen.

Naast een grote verantwoordelijkheid bij het beleid kunnen we zelf ook iets doen natuurlijk. Of beter gezegd niets doen. Want wie een tuin 2013-09-15 12.31.06heeft en het klimaat een handje wil toesteken kan maar best de tuin laten verwilderen. Weg mooie gazonnetjes en aangeplante bloemenperkjes. Een beetje moestuin en verder de natuur zijn gang laten gaan. Wie de wetenschappelijke basis van de oproep voor een wilde tuin eens wil bekijken kan hier terecht. Bijkomend voordeel van een verwilderde kringlooptuin: veel minder werk, en veel meer tijd om ervan te genieten.

Want ook voor onze bodem zal er maar één methode zijn die op lange termijn kan werken: liefde.

 

geen pretje voor de prei


Ik ga nu niet direct in op de vragen en opmerkingen naar aanleiding van het stukje over the Loop, vooral omdat een en ander wat uitgezocht moet worden. Maar wees gerust als ik een antwoord heb op de terechte vragen of als er nieuwe ontwikkelingen zijn zal je het hier kunnen lezen.

2014-11-23 15.01.46Dus even tijd voor iets anders. Vorige zondag was ik in Anzegem voor een fietstocht die me bracht bij een zevental lokale producenten van voedsel, in kader van de week van de smaak. Daar hoorde ik onder andere het verhaal van een lokale preiboer (hij sprak wel over pret, want zo heet dat daar nu eenmaal). We kregen een volledige uitleg over alle stappen in het planten en oogsten, met een totale kost van ongeveer 45 cent per kilo. Toen ik hem vroeg welke prijs hij kreeg op de veiling voor zijn ‘pret’ was het antwoord; ongeveer 20 cent. Dat is minder prettig natuurlijk.

Dit heeft te maken met een overaanbod door zachte herfst (klimaatverandering), ontwikkeling van prei-industrie in andere landen (globalisering) en de grote druk van de supermarkten (consument). Hij kon nog net het hoofd boven water houden omdat hij ook aardappelen heeft, maar nog zo’n jaar en het is afgelopen. En, vertelde hij, veel collega’s zitten in dezelfde situatie. Zijn inschatting is dat er flink wat zullen sneuvelen de komende tijd.

Dit verhaal maakt duidelijk dat het industriële landbouwmodel misschien wel winnaars kent, maar ook veel verliezers. En enerzijds voert de Boerenbond wel campagne voor betere prijzen, anderzijds blijven ze vasthouden aan schaalvergroting en concurrentie als strategie. Ook de Vlaamse regering kiest volop voor het model dat voor steeds meer sociale en ecologische schade zorgt, lees maar even deze analyse van BBL.

Terwijl de gestelde lichamen blijven vasthouden aan de bekende formules zijn er steeds meer mensen die andere modellen uitproberen.  Jan Dirk en Irene van de Voort van de Remeker-boerderij bijvoorbeeld, of dichter bij Rony en Benny die van start gaan met een nieuwe zelfoogstboerderij.  Of Sabien Windels die vergevorderde plannen heeft om de eerste dakboerin van Gent te worden.  Je kan ze trouwens hier een steuntje in de rug geven.

(in het filmpje verwijst ze naar een andere wedstrijd, dus stemmen doe je enkel hier)

wie heeft een beamer voor de rechtbank?


Vandaag is er in Gent een nieuwe aflevering in het ‘patattenproces’. De actievoerders die protesteerden tegen de GGO aardappelen in Wetteren in mei 2011.en beschuldigd worden van ‘bendevorming’ gaan vandaag in beroep. Ik was erbij deze morgen op de Kouter waar met eenvoudig ontbijt de sympathisanten werden welkom gegeten en de start is gegeven 2014-10-28 08.41.34voor een hele dag actie.

Om negen uur begon op de rechtbank het proces waarvan ik een stukje heb kunnen volgen. Het begon met de verdediging die aangaf waarom ze in beroep gaan tegen het vorige vonnis. Zo is volgens de verdediging het onderzoek op een erg eenzijdige manier gevoerd en zijn bijkomende onderzoeksdaden die de verdediging had gevraagd niet uitgevoerd. Zo zijn getuigen in het voordeel van de beklaagden niet opgeroepen is een aantal beelden die de geweldloosheid van de actie moeten aantonen niet opgenomen in het dossier. En zo ontspon zich een hele discussie over die beelden, waarbij de rechter wou overwegen om ze eventueel nog toe te voegen. Maar toen bleek het niet zo duidelijk of ze ook konden getoond worden, want een beamer en scherm zijn blijkbaar niet voorhanden. Een wat bizar gesprek over laptops, beamers, usb-sticks en CD-roms was het gevolg.

Verder wilde de verdediging vooral duidelijk maken dat de grond van de zaak, de reden waarom de actievoerders aardappelen uit de grond hebben getrokken niet wordt besproken; het mogelijke gevaar van GGO’s voor de samenleving en gezondheid. Het openbaar ministerie (dat dus ons burgers vertegenwoordigd) stelde stellig dat dit absoluut niet ter zake doet, en enkel overtredingen van het strafrecht tellen. Namelijk het omvergooien van Heras-hekkens en vernielen van aardappelplanten (of dit een reden is om van bendevorming te spreken is nog een andere kwestie).

Het punt is dat de actievoerders niet ontkennen dat ze de hekkens en aardappelen hebben beschadigd, en ze zonder probleem die schade willen vergoeden, maar dat het niet kan dat burgers die vragen om transparantie en een open debat over vermenging van wetenschap en multinationals als criminelen worden behandeld. Een terechte bezorgdheid, want bendevorming is een zware aanklacht en zou 2014-10-28 08.55.56betekenen dat die van toepassing kan zijn op de fietsersbond die een kruispunt bezet, Greenpeace die een spandoek ophangt of burgers die zich vastketenen aan een vervuilend bedrijf. Kortom iedereen die in groep actie voert tegen de huidige gang van zaken kan dan als ‘bende’ worden veroordeeld.

Na een uurtje is de zitting geschorst omdat het hof zich ging beraden over het al of niet oproepen van bijkomende getuigen en bekijken van de beelden (en vooral hoe dat dan praktisch zou moeten). De rest van het verhaal zal je vandaag en morgen wel in de pers kunnen lezen.

Deze middag is er ook een boerenmarkt en kan je info en bio-patatten verkrijgen op de Kouter. Op deze facebook pagina is alle info te vinden. De zitting zal wellicht nog de hele dag duren, dus wie een beamer heeft kan die eventueel nog meebrengen.

met de gebakken peren


Zowat 2 000 hectaren peren zullen dit jaar met financiële steun van Vlaanderen en de EU niet geoogst worden. Een hectare kan tot 50 000 kilogram peren opbrengen, dus spreken we hier over 100 miljoen kilogram gezond fruit dat hangt te rotten aan de bomen. Ondertussen worden vergelijkbare regelingen uitgewerkt voor appels, bloemkool, broccoli, witte en rode kool, tomaten, paprika en komkommer. Dat zoveel voedsel wordt verspild is natuurlijk hemeltergend, alleen in eigen land leeft 15% van de bevolking op of onder de armoedegrens en kan zich verse groenten en fruit vaak niet permitteren. 

Een simpele manier om hiermee om te gaan is Poetin de schuld te geven. Hij heeft de boycot ingesteld – als reactie op een boycot van onze kant – en dus is het logisch dat de overheid de boeren dan maar financieel ondersteunt. Maar zou het niet gebakken peerbeter zijn eens naar het voedselsysteem te bekijken. Steeds grootschaliger, steeds meer monoculturen, steeds meer gericht op export, steeds meer afhankelijk van fossiele brandstoffen en bestrijdingsmiddelen? En volledig in functie van economische logica. Ook zonder politieke boycots wordt er heel veel voedsel vernietigd om de ‘markt niet te verstoren’ of ‘de prijs in stand te houden’.

Heel wat mensen zijn terecht verontwaardigd om deze gang van zaken en vragen zich af wat er aan te doen valt. Je kan moeilijk zelf de peren gaan plukken en dan hier gaan uitdelen (je zal trouwens niet toegelaten worden in de boomgaarden). Toch kunnen we meer doen dan zuchten. Je verontwaardiging tonen, politici aanspreken, zelf zorgen dat je geen voedsel weggooit of zelfs meer peren eten. Maar uiteindelijk zal een structurele verandering nodig zijn, en daar is veel actie en druk voor nodig. Het is alvast een goede zaak dat het thema wordt opgepikt in de volgende campagne van 11-11-11, sorry is niet genoeg, Je kan hier mee voor engageren en zelf een lokale actie organiseren. In Gent kan je op 20 september terecht voor ‘Feed the 5000’ dit in kader van ‘niets is verloren’. We zullen als burger en consument dus heel duidelijk moeten maken aan producenten en politici dat we een ander voedselmodel willen. Het ergste wat we bij deze kwestie kunnen doen is niets. (vrij naar Stephane Hessel)

 

campagnenieuws


Ik ben toch heel tevreden dat we beschikken over een actief middenveld van vele organisaties die rond allerlei maatschappelijke thema’s campagne voeren. Hieronder 2 recente campagnes.

De Klimaatcoalitie lanceert de nieuwe campagne “Jobs4Climate” om duidelijk te maken dat investeringen in energierenovaties, een slim elektriciteitsnet, hernieuwbare energie en milieuvriendelijk vervoer tot 60.000 bijkomende jobs kan opleveren in België. Tegelijk kunnen ze de luchtvervuiling terugdringen, de afhankelijkheid van dure fossiele brandstoffen afbouwen en de klimaatverandering afremmen. Door voldoende en gericht te investeren kunnen we een duurzame toekomst vorm geven. Meer informatie vind je via de campagnesite.

Steun de campagne van de Klimaatcoalitie en verspreid de affiches en filmpjes.

Ondertussen loopt ook de campagne van Broederlijk Delen ‘Plant de toekomst’ al een aantal weken. Tijdens deze campagne gaat de aandacht naar jonge landbouwers in Senegal die in moeilijke omstandigheden er toch in slagen om aan tuinbouw te doen en een inkomen te verwerven. Tegelijk wil Broederlijk Delen de achterban doen nadenken over de eigen leefstijl. Vorig jaar was er hiervoor de Foodtest die ingevuld werd door meer dan 15000 mensen.

Onder de noemer “Boer zoekt toekomst”  zijn er nu drie animatiefilmpjes verschillende toekomstperspectieven van de jonge Senegalese boer Ibrahima beschrijven. Het publiek kan via de webpagina stemmen op de toekomst die zij het beste zien zitten. In het zog van de 11.11.11-actie “België is geen eiland”, worden de Vlaamse politieke partijen herinnerd aan hun verklaringen rond ‘duurzame landbouw’ en de resultaten van de stemming worden bekend gemaakt samen met de de politieke eisen.

En er alvast één politieke partij die deze bekommernissen ter harte neemt. Hoe dat zit rond voedsel kan je nu zaterdag ontdekken op ‘Groe(n)ten uit Gent’, een politieke, culinaire en educatieve namiddag rond voedsel. Ik zal er ook zijn met de LIM-mobiel (en als de zon schijnt kunnen we koken met de zon)

 

Vandana Shiva


Vandaag krijgen we écht hoog bezoek in Gent. In tegenstelling tot de plechtige intrede enkele maanden geleden van een man die er zelf geen enkele verdienste aan heeft dat hij Koning was, komt nu een vrouw op bezoek die wat mij betreft een grotere verdienste heeft dan alle levende koningen samen.

Vandana Shiva is een Indiase activiste die reeds decennia lang op de bres staat voor de lokale boeren en voor een ecologisch en rechtvaardig landbouwmodel.  Ze is vooral bekend geworden als activiste in de strijd tegen de multinationals die de boeren in India onder zware druk zetten om genetisch gemanipuleerde zaden te gebruiken. Via deze link kan je een hele reeks van haar  tussenkomsten bekijken. Een recent interview met haar visie over landbouw kan je lezen op de site van MO*.

Vandana komt naar België op uitnodiging van Oikos, in Gent zijn er 850 mensen die zich hebben ingeschreven en er staan er nog een honderdtal op de wachtlijst. Ik ben zelf ook ingeschreven maar het is nog afwachten of de commissie Milieu tijdig zal worden afgerond. Ik heb wel het fantastische voorrecht om erbij te kunnen zijn als Vandana Shiva een paar uurtjes eerder op het stadhuis wordt ontvangen door onze groene schepen Tine Heyse.

Hieronder zie je ze van leer trekken tegen de praktijken van Monsanto. Niet alleen de strijd die ze voert, maar de manier waarop, geweldloos, vol overgave en vertrekkend vanuit een brede visie krijgen mijn volle respect.

steeds meer veggie


Alweer een tijdje geleden dat ik het hier over vlees had. En wat de vleesconsumptie betreft is de mentaliteitswijziging toch ingezet. Er zijn trouwens redenen genoeg om het met wat minder vlees te doen. Een nieuw onderzoek wijst er nog eens op dat mensen die kiezen voor vegetarisch iets langer en gezonder leven. Dit effect blijkt vooral te spelen bij mannen, en het is juist die bevolkingsgroep die nog wel wat last heeft om de vleesconsumptie te minderen.

Gent doet ondertussen zijn titel als veggiehoofdstad alle eer aan. Recent is er een nieuw catering bedrijf van start gegaan met een innerkitchenopmerkelijke insteek: veggie en yoga. Wat mij betreft een concept dat past in het voortschrijdend inzicht dat onze gezondheid niet enkel te maken heeft met wat we eten, maar ook met wat we denken en hoeveel stress we in ons hoofd opstapelen. Een korte meditatie tussen twee veggie-gangen zou wel eens een positief effect kunnen hebben. Innerkitchen is de passende naam van het bedrijfje. Waar zo’n initiatief 10 jaar geleden misschien als ‘iets voor hippies’ zou worden omschreven is zo’n concept nu gewoon ‘hip’.

Morgen is het ook feest bij Eva, de organisatie achter Donderdag Veggiedag. In de Dampoortstraat gaat het allereerste Veggiehuis van het land open.  Het is een plek waar het grote publiek welkom is voor alle mogelijke vragen over plantaardig eten. Er is een uitgebreide bibliotheek, je kan er kookboeken aanschaffen en informatie en brochures meenemen. Het huis wordt ook een plek waar creatieve mensen nieuwe ideeën kunnen uitproberen. Er is een keuken en kleine restaurantruimte voorzien om jonge koks en ondernemers de kans te geven om de plantaardige toekomst mee vorm te geven.

Alsof het nog niet genoeg is, enkele weken terug was ik te gast bij een ‘probeersessie’ voor nog een nieuw veelbelovend veggie restaurant dat in het najaar de deuren zal openen. Liefhebbers van authentieke, fairtrade en biologische olijfolie kunnen dan weer terecht bij www.anticosapore.be. Naast de online shop kan je in hun winkeltje terecht op zaterdagvoormiddag (Dendermondsesteenweg 140).  En aangezien wie kiest voor minder vlees wellicht ook interesse heeft in bio, we zitten midden in de bio-week, de moeite om eens te kijken naar de activiteiten.

Hoe vreselijk het mondiaal voedselsysteem ook mag zijn, er wordt flink getimmerd aan de alternatieven. Neem je vork en doe mee!

leuke dingen voor de mensen (en de wereld)


Goed nieuws; het gaat steeds beter met de Community Supported Agriculture én de media tonen aandacht voor deze interessante manier van voedselproductie. Deze mooie reportage op Koppen toont de vele voordelen van landbouw die gedragen wordt door lokale gemeenschappen. Het verhaal van het ex-model dat een serieuze carrière shift maakt naar boerin zal wellicht ideeën oproepen bij bedenkers van het programma boer zkt vrouw. Op deze site kan je meer lezen over de bestaande projecten. Als we dit soort landbouw willen ondersteunen kunnen we er maar beter klant van worden.

Nog goed nieuws voor de voedselteams, de schepen van Facility Management (gebouwen dus) van de stad Gent engageert zich om samen met haar collega’s op zoek te gaan naar bijkomende plaatsen om depots voor voedselteams te organiseren. Er zijn wel al 17 teams actief die ongeveer 550 gezinnen bedienen, maar er is tevens een wachtlijst van ruim 130 mensen die in het netwerk willen stappen. Het vinden van een geschikt depot is meestal het grote probleem, daarom heb ik gevraagd om daar werk te maken. Er zijn heel veel gebouwen van de stad, de scholen, OCMW en anderen die niet continu gebruikt worden. Het voedselteam van het Rabot neemt trouwens zijn intrek in de Kerk. Voedselteam leden zullen misschien nog blij verrast worden als ze 2 broden en 5 vissen vinden in hun voedselpakket!

giveboxjeDat goede ideeën snel hun weg vinden is hier ook te merken aan de introductie van de eerste Give-boxen en ‘ruil-je-boek-kast’ in Gent. Vanuit de buurtwerking zorgen deze initiatieven ervoor dat mensen en spullen elkaar vinden en tegelijk het milieu wat sparen.

De ‘give box’ van de Bloemekenswijk vindt men elke woensdag op de stoep van het buurtcentrum, Frans Van Ryhovelaan 119. De ‘give box’ van de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham staat in Buurtcentrum ’t Sluizeken, Godshuishammeke 20. Men kan er elke werkdag van 9 tot 12 uur terecht of tijdens activiteiten.  De ‘ruil-je-boek-kast’ van de Rooigemwijk vindt men vanaf vrijdag 28 juni 2013 in Buurtcentrum Rooigem, Linnenstraat 27.

Om de goede flow nog te versterken, een oproep om meteen ook te zorgen voor een beetje meer bos in Vlaanderen. BOS+ is op zoek naar stemmen, veel stemmen. Want per 5.000 stemmen krijgen ze 5.000 euro voor onze bossen. BOS+ wil bossen een duwtje in de rug geven: bomen planten, struikranden aanleggen of poelen herstellen. Alles voor de biodiversiteit in ons bos. Maar daarvoor hebben we hulp nodig. Surf daarom naar www.evoto.be en stem op BOS+. Per stem krijgt BOS+ 1 euro voor het project Business 4 Bos. Waarvoor heel erg bedankt!