wat we zelf doen, doen we beter?


Ik heb hier onlangs nog gehad over de vele mooie woorden en voornemens van onze Vlaamse minister president als het gaat over duurzaamheid en transitie. Vandaag was ik op de uitreiking van de MOS groene vlaggen in Brussel in het hoofdkwartier van de Vlaamse Gemeenschap, en daar ik heb ik nog maar eens gemerkt dat er nog een flinke weg te gaan is.

tonijnbroodjeBij de broodjesmaaltijd voor leerkrachten en jongeren die bezig zijn met duurzaamheid was het al behoorlijk zoeken naar wat vegetarische broodjes tussen de kip, zalm, hesp en vleessalades. Tot mijn verbazing was er ook een groot aanbod van broodjes tonijn. En dit terwijl duidelijk is dat het beste wat we kunnen doen om tonijn een overlevingskans te geven er gewoon geen meer eten. Steeds meer steden (zoals Gent), bedrijven en organisaties kiezen er expliciet voor om tonijn te bannen van het menu.

Ik dacht even dat Vlaanderen dit niet doet omwille van de belangen van onze Vlaamse vissers, maar zover ik weet hoort tonijn niet bij vissen die onze vissers bovenhalen. Dus alweer een kans voor de Vlaamse regering om de daad bij het woord te voegen. Of spreken we af dat wie het woord duurzaamheid in de mond neemt er dan geen broodje tonijn kan insteken (of omgekeerd).

Gent tonijnvrij (of bijna)


Woensdag heb ik op de commissie Facility Management voorgesteld om als stad Gent te gaan voor het statuut van tonijnvrije stad. De problematiek van de overbevissing van deze soort is ondertussen voldoende bekend, en aangezien een internationaal akkoord hierover niet haalbaar lijkt is het belangrijk dat burgers, organisaties en lokale overheden hun verantwoordelijkheid opnemen.

tunafreeIn haar antwoord vermelde de bevoegde schepen Martine De Regge dat er nu in raamcontracten voor broodjes en catering al een aantal criteria zijn opgenomen, en dat er ook rekening gehouden wordt met de gegevens van de viswijzer. Op zich is dit uiteraard niet slecht, maar biedt dit nog de mogelijkheid om bepaalde soorten tonijn op het menu te zetten. Daarom gaf de schepen aan dat vanaf nu expliciet vermeld zal worden aan de leveranciers dat tonijn wordt geweerd.

Om echt ‘tonijnvrij’ te worden als stad zal deze lijn nog moeten doortrekken naar diverse feestelijkheden en personeelsrestaurants, dus heb ik voorgesteld om daar via een collegebesluit iets aan te doen. Ik weet dat het college nu volop bezig is met de besprekingen over de nodige besparingen, maar tussendoor een beetje aandacht voor ons globaal ecosysteem en de toekomstige generaties kan natuurlijk geen kwaad. Dus hoop ik dat binnenkort de volgende stappen worden gezet en Gent als eerste Vlaamse stad zich officieel ‘tunafree’ kan noemen. Om er beetje druk op te zetten; niet treuzelen of Antwerpen kan nog de eerste worden. (wat mij persoonlijk niet veel kan schelen, want hoe meer steden en gemeentes de keuze maken hoe beter)

binnenkort alleen nog gisteren: tonijn


Gisteren heb ik schitterende voorstelling gezien in kader van het Festival van Vlaanderen. ‘Milonga’ van Sidi Larbi Cherkaoui is een fascinerende en mooie ode aan de tango. Prachtige muziek, verbluffende choreografie, een volle en enthousiaste zaal. Kortom wat je noemt; een mooie avond.

Gisteren heb ik ook een verontrustend artikel in de Volkskrant zien passeren op Facebook. Daaruit blijkt dat 5 van de 9 tonijnsoorten op uitsterven staan de volgende jaren en het met de andere soorten nauwelijks beter gaat. De enige oplossing is meteen stoppen met het vangen van deze vis.

Gisteren ben ik als lid van de raad van bestuur van het Festival ook langs geweest op de receptie na het concert. Kwestie van nog wat na te praten over de fantastische voorstelling. Bij het binnenkomen wees een vriendelijke dame op een ‘klein buffetje’ met rundstartaar of tonijntartaar. Voor de vegetariërs waren er augurken en pralines.

tonijnvanstDaarmee was voor mij de avond al iets minder mooi. Dat een festival zijn sponsors nadien nog een receptie wil aanbieden kan ik begrijpen.

Maar dat het blijkbaar mogelijk is van schitterende kunst te houden en tegelijk geen aandacht te hebben voor het voortbestaan van andere soorten ligt wat moeilijker voor mij.

Ik weet alvast wat ik kan aanbrengen in de volgende raad van bestuur. Want als we zo verder doen is tonijn binnenkort iets van gisteren.

een tussentijds balansje


Gisteren dus de laatste gemeenteraad afgesloten om 01u15, een vergadering van 6 uur en 15 minuten, en dit nadat we de dag ervoor ook al eens 4 uur hadden vergaderd. Daarmee kan ik zeggen dat de ‘kennismakingsfase’ van zes maanden in de lokale politiek voorbij is. Tijd om even terug te blikken, waarbij er een verschil is tussen het werk voor en achter de schermen.

Vooreerst zijn er de openbare commissies en gemeenteraadsvergaderingen (36 avonden als ik juist heb geteld). Hier valt me toch op dat het voor een groot deel gaat over rituelen en strategie. Patrick Jansens zegt in een uitzending van Touché: ‘de gemeenteraad kraanwaterHLNzou het hoogtepunt van de democratie moeten zijn, maar uiteindelijk is het enkel theater’ (deel 2, vanaf minuut 7). Het klopt dat eenmaal een punt op de gemeenteraad komt de beslissing al grotendeels genomen is en de nog enkele rituelen worden opgevoerd voor de pers en eigen achterban. Misschien is mijn beperkte ervaring in theater en met de media daar wel van pas gekomen.

In een commissie kon ik wel wat accenten leggen, door bijvoorbeeld regelmatig aandacht te vragen voor bijvoorbeeld duurzame aankopen, voor soberheid in de manier van werken of milieuvriendelijk maken van sportevenementen. Als het dan lukt om een paar voorstellen te realiseren zoals rond vis, of het kraantjeswater dan geeft dat uiteraard wel wat voldoening.

Ten tweede is er het werk tussendoor, via contacten met schepenen en kabinet, op basis van burgers en organisaties, via intercommunales en andere vertegenwoordigingen. Hier gaat het over het oplaten van proefballonnetjes, doorspelen van ideeën, vragen stellen rond bepaalde dossiers, mensen samen brengen en concrete voorstellen doen. Dit is een boeiend terrein omdat ik wel het gevoel krijg me hier en daar nuttig te kunnen maken. Concreet ben ik bijvoorbeeld bezig geweest rond depots voor de Voedselteams, mee zoeken naar de invulling van stadslandbouw of de zoektocht naar een coöperatief model voor hernieuwbare energie. Dit zijn dossiers die pas op langere termijn tot resultaten leiden en waar ik de volgende jaren wil blijven rond werken.

Er zijn nog wel aspecten van het politieke leven die een terugblik verdienen, maar daar ga ik de volgende dagen nog wel op in.

perzik met tonijn


Goed nieuws van de universiteit Antwerpen, naar aanleiding van de Oceanenweek hebben ze daar beslist om definitief tonijn te schrappen van alle menu’s. Het lijkt me inderdaad logisch dat we stoppen met het eten  van bedreigde diersoorten, al is niet iedereen daarvan overtuigd.  Zo reageerde Annelies Beck van ‘Vandaag’ op Radio 1 als volgt:  ‘ja maar’ wierp ze op ‘ik vind perziken gevuld met tonijn zo lekker, is er dan een alternatief voor?’ Alsof het genot van de perzik met tonijn belangrijker is dan het feit dat we op die manier belangrijke soorten oppeuzelen.  Trouwens als de tonijn is uitgestorven zal het ook gedaan zijn deze lekkernij. Het is jammer genoeg een reactie die ik vaak hoor, veel mensen zijn zo verwend dat ze niks willen opgeven tenzij er een volwaardig alternatief is.

Dus is de beste oplossing misschien wel dat universiteiten (en bij uitbreiding graag ook bedrijven, besturen, regeringen, scholen, organisaties…) dan maar zelf keuzes maken en de meest schadelijke zaken gewoon verbieden. Het zal natuurlijk een lange lijst worden, en veel mensen zullen het niet leuk vinden, maar in naam van de ‘vrije keuze’ de hele planeet om zeep helpen lijkt me ook geen goed idee.

18 november 2021: de laatste tonijn is gevangen


Via radio BBC hoorde ik vandaag het verontrustend bericht dat de laatste tonijn zou gevangen zijn. Het nieuws komt van de IUCN (International Union for the Conservation of Nature, internationale unie voor natuurbescherming). Dit is een internationaal samenwerkingsverband dat zich bezig houdt met natuurbehoud en het verantwoord gebruik van natuurlijke middelen.

De blauwvintonijn is de voorbije drie jaren niet meer opgemerkt in de oceanen, wat de wetenschappers doet besluiten dat de soort is uitgestorven. De laatste keer dat er een blauwvintonijn op de markt is gebracht (zie foto uit 2018) is daar bijna een half miljoen dollar voor betaald.

De grootoogtonijn, geelvintonijn en albacore, de soorten die vooral in blikjes werden verkocht zijn dit jaar ook niet teruggevonden in de netten van de vissers. De commissie gaat er wel van uit dat er nog gebieden zijn die niet bevist worden waar eventueel nog exemplaren te vinden zijn. Maar officieel is de mensheid er weer in geslaagd een belangrijke soort te vernietigen. De prognoses over de leeggeviste oceanen zijn bijgesteld op 2046. Tenzij er drastische maatregelen komen zal er dan geen eetbare vis meer in de oceanen te vinden zijn.

In Japan is ondertussen een schandaal losgebarsten rond het bedrijf Mitsubichi. Zo blijkt dat dit bedrijf tijdens het eerste decennium van deze eeuw massaal op tonijn heeft gevist en deze heeft diepgevroren. Daarom ligt er nu in de Japanse supermarkten nog tonijn (soms van 10 jaar oud of meer) die aan woekerprijzen wordt verkocht. De verontwaardiging over deze praktijken nemen echter dag na dag toe. Hoewel de beurskoersen van het bedrijf eerst omhoog gingen toen het uitsterven van de tonijn is bekend gemaakt zit het aandeel nu in een vrije val.

Veel consumenten vinden dat het bedrijf een grote verantwoordelijkheid heeft voor de schade aan de planeet en overal weigeren mensen nog Mitsubishi producten te kopen. Eigenaars van hun auto’s durven ze niet meer op straat parkeren omdat ze binnen het uur worden beklad met anti-Mitsubishi slogans. De bedrijfsleiders die toen het geniale buseniss plan hebben bedacht zullen zich nu moeten verantwoorden in het pas opgerichte internationaal milieutribunaal. Deze nieuwe VN rechtbank is gevestigd in Bhopal en is gestart met het vervolgen van de verantwoordelijken van de milieurampen die we nu meemaken. De Mitsubichi-boys zullen als eersten voor de rechter moeten verschijnen.

Als het daarmee lukt om het straffeloos vernietigen van milieu te stoppen dan zal de tonijn toch niet voor niks zijn uitgestorven…