duurzame dinsdag


duurzamedinsdagVandaag is het in Nederland duurzame dinsdag. Ik kende het initiatief eigenlijk ook niet tot ik deze morgen werd gebeld door Peter Vande Veire om het even te hebben over de ingebouwde veroudering. Het fenomeen waarbij toestellen sneller stuk gaan dan nodig om de consumptie aan te moedigen.

Het idee is trouwens gelanceerd tijdens de grote crisis in de VS in 1932. Een makelaar, Bernard London, schreef toen het pamflet: ‘Ending the Depression through Planned Obsolescense’.  Toestellen bouwen die snel vervangen moeten worden is sindsdien een economische strategie geworden. Dit heb ik niet verteld op de radio, want ik moest het houden bij eenvoudige tips zoals naar de kringwinkel gaan, spullen delen of repareren én gewoon minder gerief kopen.

Maar duurzame dinsdag dus, het initiatief bestaat ondertussen 15 jaar. Iedereen kan ideeën insturen voor duurzame innovatie, een jury haalt er dan de beste ideeën uit, en die worden vandaag op duurzame dinsdag overhandigd aan het duurzamedinsdagwatNederlandse kabinet. De beste ideeën krijgen ondersteuning om gerealiseerd te kunnen worden. Op de site kan ik niet meteen de inzendingen van dit jaar terugvinden, maar er is wel een analyse van de projecten van vorig jaar. Waarbij je kan zien de meeste voorstellen te maken hebben met energie, gevolgd door bewustwording en ondernemen. 57% van de voorstellen komen van de burgers, 27% van de bedrijven, de rest van NGO’s.

Twee jaar geleden won een project rond duurzame mobiliteit, vorig jaar een inzending over duurzame speeltuinen en energie uit golven. Op zich best wel ok, al zal het invoeren van die ideeën geen systemische veranderingen met zich meebrengen. Het lijkt me toch vooral het vergroenen van een bestaand model.

Hier in België hebben we niet zo’n duurzame dinsdag. Het platform ministerie van ideeën bundelt een reeks sociaal ecologische projecten en via de wedstrijd ‘een idee per dag‘ worden burgers ook gestimuleerd hun creatieve kant te tonen. De vraag is natuurlijk ook of een kabinet, of regering ook echt iets doen met dergelijke voorstellen. Want uiteindelijk is al lang bekend welke maatregelen ons tot echte duurzaamheid zullen brengen.

De vele wetenschappelijke studies rond CO2 reductie, een andere mobiliteit, duurzaam bouwen, hernieuwbare energie en ruimtelijke ordening hebben niet geleid tot veel daadkracht bij politici. Maar misschien luisteren ze wel naar MNM natuurlijk.

minister van Dranouter


Moe maar tevreden zoals dat heet terug van vier dagen Dranouter. Voor de derde keer op rij meegewerkt aan het verduurzamen van het festival. Zoon Adam en zijn vriend GertJan maakten alvast deze sfeerreportage.

Wat ze niet gefilmd hebben zijn de composttoiletten, die voor het eerst zijn ingezet. De 20 toiletten van GreenCornerToilet zijn zeer goed onthaald zowel door publiek en medewerkers. Hoewel er op voorhand wat lacherig gedaan is over deze vernieuwing zal dit experiment nu zeker verder herhaald en uitgebreid kunnen worden.

Veel volk was er ook op  de stand van het Ministerie van Ideeën, waar bezoekers een stukje van de toekomst konden proeven. En prachtige stand van strobalen, met inrichting via kringloopexpo, gsm opladen met de fiets, koken met de zon, een weggeefwinkel, een natuurfrituur en isoleren met kalk-hennep. Bovendien kon iedereen eens ervaren wat het betekent om te zwemmen in een zee vol plastiek én zijn ruim 100 nieuwe ideeën door het publiek doorgegeven.

Niemand minder dan Nathalie Meskens heeft op zondag een nieuwe minister benoemd: Leen Ruysschaert is Minister van Dranouter geworden met haar idee om elke festivalganger 1 herbruikbare beker te schenken aan het begin van het festival en zo de afvalberg te verminderen. Nu gaan we aan de slag om dit idee voor volgend jaar ook te realiseren. De winnende minister staat in het midden (met een redelijk interessant boek denk ik)

nathaliefestival

31 ideetjes


Een maand geleden zag ik toevallig de oproep van ‘Flanders DC’ voor de wedstrijd ‘één idee per dag‘. Het leek me wel wat om een poging te wagen elke dag een idee voor te stellen met een link met onze ecologische voetafdruk. Hieronder het lijstje met de 31 voorstellen. Let wel, ik heb ze niet allemaal zelf bedacht, sommige circuleren al langer in vele vormen, anderen heb ik hier of daar (bewust of onbewust) opgepikt. De ideeën die het meest reacties kregen zijn in het vet gezet.

  • (15 mei) bij alle opleidingen, in alle scholen en universiteiten staat het vak ‘bewustwording, vertrouwen en verbondenheid’ op het programma.
  • (14 mei) we lanceren een nieuwe trend; de niet-commerciële, niet-materiële geschenken. we geven daarentegen echte aandacht in de vorm van een wandeling, een voorleesmoment, een massage of andere creatieve manier om waardering uit te drukken
  • (13 mei) elke dag beginnen met 5 minuten meditatie, op school, op het werk, overal waar mensen samen de dag beginnen. zonder gsm of mail, gewoon 5 minuten stilstaan bij de vraag: wat wil ik vandaag met mijn dag doen.
  • (12 mei) We laten alle ochtendactiviteiten (werk, school, winkels) een uur later beginnen, maar stoppen op hetzelfde uur. Dus een algemene werktijdverkorting van dik 13%. Zo kan iedereen wat meer slapen, gezonder ontbijten en vrolijk aan de dag beginnen. En komen er een pak extra jobs bij.
  • (11 mei) Een algemene taks van 2 eurocent op elke gevlogen vliegtuigkilometer, die dan integraal geïnvesteerd wordt in onderwijs (vooral voor meisjes), basisgezondheidszorg en gratis anticonceptiva. Een retourtje New York wordt 25 euro duurder, en tegelijk worden armoede en bevolkingsgroei aangepakt.
  • (10 mei) zolang er op grote schaal honger bestaat, is het niet toegestaan hoogwaardig voedsel (fazant, tonijn, zalm, rund…) te verwerken in voeder voor huisdieren.
  • (9 mei) als een trein maar 3 wagons heeft in plaats van de voorziene 9 (zoals gisteren tussen Antwerpen en Gent) krijgen de reizigers 66% van het treinticket terugbetaald. (en wie moet recht staan 100%)
  • ( 8 mei) Alle levensmiddelen die geproduceerd zijn met chemische meststoffen of pesticiden krijgen een duidelijke vermelding ‘CHEMISCH BEWERKT’ en worden duurder omwille van de negatieve milieu-impact. Tegelijk wordt bio goedkoper en moeten producenten niet meer betalen voor het biolabel. (wie chemische middelen gebruikt moet wel betalen)
  • (7 mei) Vol is vol. Het aantal ingeschreven wagens per land wordt geplafonneerd. Een extra wagen kan er maar bij als een andere verdwijnt. Het maximum aantal zakt met 1 procent per jaar.
  • (6 mei) het verbieden van alle mogelijke reclame voor pesticiden voor thuisgebruik (zoals tegenwoordig de tv-spots voor round-up). Nog liever het verbieden van de pesticiden zelf, maar dat zal nog moeilijker zijn.
  • (5 mei) stel je voor, alle verpakkingen van producten in de supermarkt zijn in zwart-wit en wij kleden ons wat vrolijker. wedden dat we minder overbodige spullen kopen
  • (4 mei) wie 5 jaar geen vliegtuig gebruikt krijgt een gratis Europese treinkaart voor 2 maanden. (gefinancierd door een stevige taks op vliegtuigtickets)
  • (3 mei) aan de ingang van de bank (en op elke reclame en uittreksel) staat duidelijk aangegeven welke schadelijke investeringen je bank ondersteunt
  • (2 mei) in restaurants en cafés staat een drinkwaterfontein waar je voor pakweg 20 cent steeds een glas gekoeld kraanwater kan nemen
  • (1 mei) elke tien jaar wordt een nieuwe koning geloot via het rijksregisternummer. de koning mag dan gratis in het paleis wonen, lintjes knippen en het volk toespreken vanop het balkon.
  • (30 april) Elke keer een prof aan bod komt in de media, wordt erbij vermeld door welke bedrijven en organisaties haar/zijn onderzoek is gefinancierd.
  • (29 april) Een kleine waterturbine in elke regenpijp, zo levert een regendag energie op
  • (28 april) een eenvoudige ombouwpakket waarmee je van schotelantennes een zonne-oven kan maken. dan kijken we minder TV en koken we met gratis zonne-energie
  • (27 april) als we nu allen iets minder werken, iets minder verdienen, iets minder consumeren en verspillen dan geven we kansen op werk voor veel mensen én verkleinen we onze ecologische voetafdruk
  • (26 april) bij de beurskoersen staat dagelijks een tabel met: aantal hectare bos dat verloren is gegaan, aantal diersoorten dat verdwenen is, aantal hectaren woestijn dat er is bijgekomen, hoeveelheid uitgestoten CO2 en aantal kinderen die die dag gestorven zijn door eenvoudig vermijdbare oorzaken
  • (25 april) De autobelasting wordt berekend volgens gewicht van de auto x CO2 uitstoot x fijn stof x aantal gereden kilometer. De enige manier om de verkeersknoop op te lossen is minder rijden met lichtere en zuiniger wagens. Alle kosten van autoverkeer moeten ingerekend worden dus zal het duurder worden. (een kilometerheffing is ook een goed idee natuurlijk)
  • (24 april) de regering rapporteert elk jaar aan het parlement over de vooruitgang van de Human Development Index en Happy Planet Index van ons land. Deze moeten elk jaar verbeteren, het BNP wordt niet langer gebruikt om vooruitgang te meten
  • (23 april) in elk containerpark komt een hoekje waar mensen bruikbare spullen kunnen achterlaten én meenemen (en wat blijft staan gaat naar de kringwinkel)
  • (22 april) afschaffen van de eerste klasse wagons in de treinen en vooral meer capaciteit voorzien
  • (21 april) een GAS boete voor al wie nog tonijn verkoopt of serveert
  • (20 april) op alle voedselverpakkingsmateriaal komt een duidelijk logo zodat je weet of het al of niet in de PMD zak mag
  • (19 april) auto’s mogen in advertenties en reclamespots niet langer afgebeeld worden in de ongerepte natuur, maar enkel nog in de file
  • (18 april) wie minder elektriciteit gebruikt dan een vergelijkbaar gezin krijgt een lager tarief, wie meer verbruikt moet meer betalen. kwestie van energieverspilling te ontmoedigen
  • (17 april) een ingebouwde chip in elk blikje of petfles zodat zwerfvuil kan gelinkt worden aan wie het blikje of de petfles heeft gekocht
  • (16 april) we voeren een wettelijke maximum loon in. De hoogte ervan wordt bepaald door een breed participatief proces. Omdat grote rijkdom negatieve gevolgen heeft voor de samenleving en het milieu.
  • (15 april) bij elk stukje vlees dat je koopt krijg je een foto van het dier dat je zal opeten. zo worden mensen bewust van de herkomst (en de impact) van hun maaltijd

arthus-bertrand

give box


Ik ga het niet elke dag over de lokale politiek hebben, al merk ik dat er weinig mensen op de hoogte zijn hoe het er allemaal aan toe gaat. Voor mij is het ook leren natuurlijk. Volgende politieke afspraken zijn 9 jan (fractievergadering met de Groene verkozenen), 14 jan: vormingssessie rond de digitale besluitvorming, 15 jan: eerste commissie cultuur en sport, 16 jan: eerste commissie onderwijs en personeel en FM. En daarbij komen ook de eerste uitnodigingen voor recepties binnen: de jeugddienst, de gemeenteraad en het stads-ontwikkelingsbedrijf. Hoewel het interessant kan zijn voor het zogenaamde netwerken zal ik toch zeer selectief zijn als het gaat over recepties. Maar dus eerst iets anders.

giveboxDe beste ideeën zijn soms hele simpele voorstellen. Je kent wellicht al het idee van de weggeefwinkel, een plek waar mensen spullen die ze teveel hebben achterlaten en waar andere mensen die spullen gratis kunnen meenemen. Nu bestaat er nog een eenvoudiger manier om dit concept te organiseren. De weggeef-box. In de gemeente Vorst staat het eerste exemplaar.  Een open kast op straat waar mensen spullen kunnen achterlaten – een soort vondelingenschuif voor overbodige spullen. Zoals je in het verslagje hier kan lezen werkt zoiets en zorgt het zelfs voor bijkomende sociale veerkracht. Je kan trouwens nog wel variaties bedenken op het idee, zo bestaan er ook al boekenboxen.

Iedereen zal begrijpen dat ik bij het zien van zo’n idee meteen in Gent een heleboel van die boxen zou willen zien, zo moeilijk kan dit toch niet zijn. Al moet ik nog eens uitzoeken via welke commissie dit moet, heeft dit te maken met de openbare weg (want daar staan de boxen), met afval en recyclage, met buurtwerk, met integratie, met jeugd of cultuur? Of anders gezegd ben ik benieuwd hoe de bestaande structuren omgaan met dit soort nieuwe ideeën. Maar wat in Vorst kan moet ook in Gent kunnen.

de grote ideeën


Tot zover mijn buurvrouw en het eerste geplaatste tuinbord. Maar wie met zo’n slogan uitpakt moet natuurlijk ook een paar ideeën leveren, bij voorkeur groter dan het formaat van de affiche.

Vooreerst verwijs ik even naar het programma van het kartel Sp.a-Groen. Een uitgebreid werkstuk met honderden voorstellen, op deze site te bekijken.  Het gaat over betaalbaar wonen, aanpakken van de armoede, heroriënteren van de mobiliteit, uitbouwen van jobs in coöperatieve en duurzame economie, ontwikkelen van stadslandbouw, inzetten op meer groen, uitwerken van instrumenten tot participatie en nog veel meer. Dit op zich al toont een toekomstbeeld van een stad waar ik graag aan wil meewerken.

Maar wat zijn dan mijn specifieke ideeën? Mijn belangrijkste punt is misschien dat deze verkiezingen niet gaan over ‘de wetstraat’, maar evenmin over ‘de dorpsstraat’. Deze verkiezingen hebben alles te maken met het ‘wereldplein’. De Vlaamse steden en gemeentes zijn meer dan ooit afhankelijk van wat er in de ons omringende wereld gebeurt. Gewoon al de nieuwsberichten van de voorbije weken maken dit wel duidelijk.

Scheurtjes in kerncentrales, het zwaard van Dexia boven ons hoofd, toenemende droogte en stijgende voedselprijzen, plasticdeeltjes in onze mosselen, Unilever die uitgaat van toenemende armoede in Europa,  sombere economische vooruitzichten, de klimaatopwarming die ontspoort en ga zo maar door.

De reactie van de traditionele politici op deze calamiteiten  is voorspelbaar. Het probleem wordt geminimaliseerd (of ontkend), er worden vage maatregelen aangekondigd, en met de moed der wanhoop wil men ons laten geloven dat alles onder controle is.

Ik denk de meeste lezers van deze blog ondertussen beseffen dat dit niet het geval is. Het feestje van steeds meer, groter, sneller en verder is afgelopen. Het paradigma gebaseerd op concurrentie, uitbuiting van mensen en natuur, meritocratie en materiële hebzucht loopt op zijn laatste benen. We zullen de volgende jaren een serieuze prijs betalen voor de kortzichtigheid van de voorbije decennia. We zullen geconfronteerd worden met stevige schokken en tegenslagen. Dit zal grote gevolgen hebben wereldwijd, ook hier in Gent.

Stel dat ik bij een eventuele deelname aan de gemeenteraad vanuit deze opvatting vragen kan stellen en voorstellen kan doen? Stel dat ik onze bestuurders ertoe kan aanzetten bij alle keuzes rekening te houden met lange termijn gevolgen en de impact op mens en milieu, hier en elders op de planeet. Stel dat ik daardoor een bijdrage kan leveren om onze stad beter voor te bereiden op komende schokken, om de bevolking mee te nemen in een verhaal van meer kwaliteit en minder kwantiteit? Stel dat ik mee de slinger kan duwen in de richting van meer samenwerking in plaats van competitie, in de richting van solidariteit in plaats van dualisering?

Volgens mij is het onvermijdelijk dat we de volgende jaren met elkaar in dialoog zullen moeten gaan over wat we nu echt willen. Over de keuzes die we moeten maken, over hoe we ons leven zo kunnen inrichten dat we de leefbaarheid van de planeet voor de volgende generaties niet langer op het spel zetten. We kunnen deze vragen niet enkel overlaten aan politici, we kunnen wel kiezen voor politici die dit soort thema’s op de agenda zetten. Of zelf in de politiek gaan natuurlijk.

Tot zover dus de grote ideeën, misschien een beetje weinig concreet maar naar ik mag hopen toch voldoende duidelijk. De volgende weken komen hier wel meer concrete voorbeelden.  Vragen? Laat maar komen.

 

 

alweer 4 goede ideeën


Mijn verjaardag is nog maar enkele weken geleden, maar ik voel me nog steeds dertiger. ‘Ik ben een dertiger‘ is een leuke campagne van de fietsersbond om aandacht te vragen voor ‘zone dertig’. In de aanloop van de verkiezingen wil de organisatie zoveel mogelijk mensen oproepen om de stad terug in functie van de mensen in te richten, en niet langer in functie van de auto. Je kan heel simpel meedoen door hier te klikken.

Een andere site die een bezoekje waard is: ‘samen staan we sterker‘. Op deze site kan je makkelijk info vinden over alle soorten van groepsaankopen. Niet alleen omwille van een mogelijk financieel voordeel, maar ook om bijvoorbeeld de overstap te maken naar groene stroom. Want het begint stilaan de goede weg uit te gaan, nu Electrabel dagelijks 600 klanten verliest. Overschakelen op echte groene stroom is de beste weg om de kernuitstap te versnellen.

Op facebook bestaat sinds kort de groep ‘Vlaanderen kleurt groen’, het doel is simpel, door acties rond energiebesparing te bundelen en te verspreiden een kerncentrale sluiten. Alweer een actie van onderuit waarin burgers ideeën uitwisselen en elkaar stimuleren om actie te ondernemen.

Uit Wallonië komt volgend initiatief, ‘1 vélo pour dix ans‘. Dit is een project van Pro Vélo dat erop gericht is ervoor te zorgen dat kinderen steeds een aangepaste fiets hebben aan een betaalbare prijs. Want wie opgroeiende kinderen heeft weet dat er nog geen ‘meegroeifiets’ bestaat (zoals in het filmpje) en het flink wat kan kosten om regelmatig een andere fiets te voorzien. Met dit systeem gebruikt een kind voor 65 euro 10 jaar lang een fiets van de juiste maat. Want als de fiets te klein is kan die ingeruild worden voor een andere van de juiste maat. Alweer een goed idee rond hergebruik, delen en alternatieve tewerkstelling. Wie begint ermee in Vlaanderen?

Evolucycle from L’HeureuxCyclage.be on Vimeo.

de bedenkertjes…


Gisteren was ik weer te gast bij de Hogeschool West-Vlaanderen voor de presentatie van 18 teams industriële ontwerpers die opdracht hebben gekregen om een Low Impact product te ontwerpen. Het was een boeiende voormiddag met hele leuke ideeën als een ‘verneveldouche’, een ‘regenwateropvang voor flatbewoners’, een ‘drinkfles met ingebouwde filter’, een ‘nieuwe logo voor PMD’, een nieuw concept voor een ‘eco-bad’, een ‘regenwateropvang systeem voor tenten’, een ‘high tech hooikist’, een ‘opvouwbare brooddoos’, een ‘mini-eco-senseo’, een ‘vulsysteem voor navulbare verpakkingen’ en nog een aantal ideeën. Wie wil zien wat de studenten allemaal aan het doen zijn kan ze volgen op de blogs die ze hebben aangemaakt. De URL is eenvoudig: http://lipteam01.blogspot.com/ is het eerste team, en als je dan 01 vervangt door 02 tot en met 19 dan kan je ze allemaal bekijken.

Wat me is opgevallen; ondanks het feit dat er al zoveel dingen zijn is het nog steeds mogelijk om nieuwe ecologische toepassingen en producten te ontwikkelen. Dat is goed nieuws natuurlijk. Ook tof om te zien dat veel studenten de moeite hebben gedaan om vanalles uit te zoeken en uit te proberen en dat er echt wel een aantal levensvatbare ideeën bijzijn. Als de studenten er ook nog in slagen om hun product aantrekkelijk te maken, dan kunnen ze ook wel eens aanslaan. Hieronder een paar leuke voorbeelden van hoe je ecologische gedrag hip en aantrekkelijk kan maken. (met dank aan de gasten van team3)