geld over?


stadsboerderijKortrijkOndanks mijn recente aankoop (waar ik al enkele plezierige ritjes mee heb gedaan), ga ik toch volgende twee projecten een steuntje in de rug geven. Zo is de stadsboerderij in Kortrijk, een coöperatieve met als doel boer en burger, stad en platteland met elkaar te verbinden. Dit door een faire afzetmarkt te creëren voor regionale biologische landbouwproductie, in combinatie met producten uit duurzame en sociaal-rechtvaardige initiatieven.

De Stadsboerderij kiest voor de “korte keten” en brengt producten uit de regionale biologische landbouwproductie naar de stad. Deze producenten hebben een “gezicht” en een eigen verhaal dat onlosmakelijk verbonden is met het voedsel dat ze produceren. Daarnaast worden ook producten uit duurzame en sociaal-rechtvaardige initiatieven aan de vrouw en de man gebracht. Een aandeel kost 125 euro, en hier kan je zelf ook eentje kopen (want op ons pensioen moeten we toch niet al te veel rekenen blijkbaar).

Een andere coöperatieve die nog niet helemaal is opgericht, is het biogrondfonds, met de toch wel mooie naam van ‘de Landgenoten’. Hier is het de bedoeling om boeren en consumenten samen te laten werken aan een betere toegang tot landbouwgrond voor boeren. De toegang tot grond is, door zijn hoge prijs, één van de grootste drempels voor (startende) landbouwers. Door privémiddelen samen te brengen – via aandelen, schenkingen en legaten -, kan grond worden biogrondfondsaangekocht en vele generaties lang worden beheerd als biologische landbouwgrond. Zo dreigt de opgebouwde bodemvruchtbaarheid, het levenswerk van de bioboer, niet telkens verloren te gaan. En zo krijgt de boerderij opnieuw de ruimte om te groeien in een boeiend sociaal netwerk. Voila, tot zover een stukje uit de hun mooie site. Hoeveel een aandeel precies zal kosten weet ik niet maar ik begin alvast te sparen om via die weg het Wijveld, de zelfoogstboerderij in mijn buurt te steunen.

 

 

meer vlees = minder voedsel


Vandaag inspireer ik me even op een interessant bericht op de facebook pagina van Esmeralda Borgo. Uit een onderzoek van Vilt blijkt namelijk dat iedere Vlaming 1 282 vierkante meter landbouwgrond nodig heeft voor z’n voeding, als je vertrekt van wat die gemiddelde Vlaming nu allemaal verorberd. Nog opvallend, zowat 72% van dit landgebruik heeft te maken met vleesverbruik, een derde is nodig voor alle groenten, fruit en granen die we zelf opeten. Met andere woorden, overschakelen naar een vleesarm dieet vraagt veel minder ruimte.

Als ik deze cijfers even vertaal naar Gents niveau, dan zien we het volgende. Totale oppervlakte is 15 800 hectare, waarvan een kleine 25% landbouwgrond is (cijfer van 2000) wat wil zeggen dat er genoeg grond is om 30 811 Gentenaars te voeden (of wel een goede 12 % van de bevolking). Stel dat we met zijn allen vegetariër worden, dan lukt het wellicht om tot 25% te komen. Het is natuurlijk niet perse nodig dat we al onze voeding binnen de stadsmuren produceren, maar onze afhankelijkheid verkleinen van import van industrieel voedsel (vooral gebaseerd op fossiele brandstoffen) is misschien geen slecht idee.

bambooserreHet is dan ook een van de grote uitdagingen voor de stad en de burgers om hier werk van de maken. Creatieve ideeën zoals dit hier zijn aan te moedigen. Er broeden trouwens heel wat initiatieven rond voedsel in de stad – binnenkort begin ik terug aan de parkeermoestuin.

Esmeralda heeft een interessante blog rond permacultuur en gaat haar verhaal ook vertellen op diverse plaatsen. Hier meer info over lezingen in Kortrijk en Mesele. Zeker een aanrader.

 

de grond van de zaak


Iedereen weet dat we niet kunnen leven zonder zon, lucht en water, maar er is nog een factor die vaak vergeten wordt, de grond waarop we leven. Het is dankzij deze vruchtbare laag dat we kunnen genieten van voedsel, vezels, hout en brandstoffen. Maar de ‘moderne’ landbouwtechnieken brengen steeds meer schade toe aan de kwetsbare toplaag waardoor we steeds meer risico’s lopen met minder vruchtbare grond meer mensen te moeten voeden. Volgend filmpje maakt duidelijk hoe belangrijk grond is.

Naast de uitputting van de grond is er nog het probleem van de beschikbaarheid ervan. Zo zijn grote bedrijven (en landen) op grote schaal bezig land op te kopen, kwestie van hun activiteiten te kunnen verderzetten. Landgrabbing noemt dit.

Op lokaal vlak stelt het probleem zich evengoed. Voor jonge mensen die als biologische boer willen starten is het bijna ondoenbaar om een stukje grond te vinden. Niet alleen omwille van de toename van wegen en gebouwen, maar ook omdat er steeds meer mensen zijn die weides kopen of pachten om er enkele status-paarden op te kunnen zetten.

Gelukkig is er een initiatief in de maak om daar iets aan te doen: het Vlaamse biogrondfonds wil gronden aankopen en daarna verpachten aan biologische landbouwers. Je kan hier de stand van zaken lezen van het project.  Naast onze eigen bank, onze eigen energie-coöperatieve dus misschien binnenkort onze eigen grond. De toekomst ziet er niet per se zo slecht uit.

de Gentse lente


In de commissie Welzijn, Milieu en Werk heb ik een vraag gesteld rond stadslandbouw en de komende food Council. Schepen Tine Heyse wist te melden dat ze na zes weken schependom alvast gemerkt heeft dat dit thema heel erg leeft. Bijna wekelijks start er een nieuw initiatief rond voedsel en korte keten in Gent. Wat de volgende maanden op politiek vlak zal gebeuren is het opstarten van gesprekken met alle actoren. Daarbij zullen de ook professionele landbouwers betrokken worden, want ze zijn nog met 180 op Gents grondgebied.

OLYMPUS DIGITAL CAMERADaarnaast zal een studieronde gebeuren naar vergelijkbare foodcouncils in andere landen om zo te komen tot een aangepast concept voor de stad Gent. De Schepen hoopt tegen het einde van 2013 de foodcouncil te kunnen opstarten. Dit lijkt misschien een beetje traag, maar het klopt dat we dit initiatief goed moeten voorbereiden en uitdenken alvorens het te lanceren.

Toevallig was het volgende punt op de agenda ook erg interessant voor dit thema. Het is namelijk zo dat het OCMW Gent over heel wat grond beschikt, namelijk 2174 ha in Oost-Vlaanderen, 285 ha in West-Vlaanderen en zelfs 450 ha in Zeeuws Vlaanderen. (In mijn gedachten zie ik al hoe we daar al onze Gentse pattatjes kunnen kweken).  De volgende jaren zullen een deel van de gronden (en gebouwen) verkocht worden, dus heb ik meteen voorgesteld om te kijken of hier geen opportuniteiten liggen voor voedselvoorziening. OCMW voorzitter Coddens wil dit zeker meenemen bij het opmaken van toekomstplannen voor die gebieden. Rond dit thema heb ik dus wel het gevoel een rol te kunnen spelen als raadslid. Concrete resultaten zijn er nog niet, maar de kansen zijn er wel.

Nu we het over voedsel hebben, komende zaterdag staat het thema ook op de agenda bij een activiteit in eetcafé Toreken. En voor de titel van mijn stukje heb ik even leentjebuur gespeeld bij Pascal De Bruyne die in een artikel over het woord ‘allochtoon’ spreekt over de Gentse Lente.  Dit vind ik wel een mooie benaming voor de dynamiek die zowel bij de burgers als het bestuur aanwezig is van Gent een sociale en ecologisch stad te maken. Maar pas op, in Brussel zijn ze ook goed bezig: