de nieuwe uitdaging: Labland


We hebben nog iets langer dan voorzien moeten wachten op de officiële bevestiging, maar nu kan ik eindelijk vertellen wat ik ga doen nu ik niet langer gemeenteraadslid ben. Naast de lezingen, voorstellingen en begeleidingen die ik blijf doen neem ik ook een engagement op voor Labland vzw.

Labland vzw krijgt een projectsubsidie toegekend van de Provincie Oost-Vlaanderen in het kader van ‘Experimentele woonprojecten in Oost-Vlaanderen’. Hiermee krijgt Labland de kans om een experimenteerplek uit te bouwen rond betaalbaar, compact, comfortabel en energiezuinig bouwen en wonen. Labland wordt dé plek om nieuwe prototypes van woningen en samenlevingsvormen te ontwikkelen. De subsidie loopt tot 31 december 2017 en kan verlengd worden met twee jaar.

Labland bouwde de voorbije twee jaar een netwerk uit van organisaties, bedrijven, academische instellingen en burgers. Deze partners zullen op de site experimenteren. De organisatie Labland treedt op als coördinator, beheerder en facilitator van de site. De eerste opdracht is vier Labland woningen realiseren. Twee van deze woningen worden zero impact gebouwd. Via levenscyclusanalyse zal de oorsprong, de recycleerbaarheid en de milieu-impact van alle materialen worden beoordeeld. Materialen van fossiele bronnen en niet-herbruikbare grondstoffen worden zoveel mogelijk vermeden.

De twee andere woningen zullen modulair aanpasbaar zijn aan de noden van de bewoners gedurende verschillende levensfasen (alleenstaanden, samenwonende koppels met kinderen, samengestelde gezinnen, oudere koppels) en/of een multifunctioneel karakter hebben voor professionele en recreatieve doeleinden (wonen, werken, sporten, ontspannen).

Er zullen technieken onderzocht worden beyond de gangbare methoden en wettelijke voorschriften. Labland wordt dé plek om nieuwe prototypes van woningen en samenlevingsvormen te onderzoeken en te ontwikkelen. De impact van de nieuwe vormen van wonen, leven en beleven zal getoetst worden aan de sociale cohesie.

De uitdagingen rond compact bouwen liggen niet op het platteland. Ze liggen in de stad, waar verstandig moet worden omgesprongen met ruimte en een groeiende bevolking. Zo ook in Gent. In een eerste fase zal Labland op zoek gaan naar een mogelijke locatie om het project op te starten. Dit op een stuk grond van de overheid of van private eigenaars. Labland kan ook ontwikkeld worden op verspreide kleinere percelen binnen de stad of in bestaande gebouwen. Architecten, burgers, organisaties,… die ideeën hebben rond experimentele betaalbare woningen kunnen ons daarvoor steeds contacteren.

Zelf ga ik vooral bezig zijn met het bouwproces en de juridische obstakels die daarbij komen. Het is logisch dat onderhandelen met stedelijke diensten niet kan als je tegelijk in de gemeenteraad zit.

 

Suggesties welkom op : contact@labland.be

met vuile handen


Deze week wordt een smerige week. Want we gaan een deel van de units van onze cohousing in wording 2015-10-19 09.38.59lemen. Het procedé is heel simpel, we mengen water met leem (met een supermixer), en via een darm wordt dit op de muren en het plafond gespoten. Dan moet het natuurlijk nog wat platgestreken en gesponsd worden. Binnen enkele weken komt dan de tweede leemlaag, die wit van kleur zal zijn.

2015-10-19 10.00.03

2015-10-19 17.12.30
En omdat het altijd interessant kan zijn wat nieuwe technieken toe te passen, voegen we aan het leem mengsel keramisch poeder met effectieve micro-organismen toe. Dit is zowel goed voor de binnenkwaliteit als het energiebeheer.

2015-10-19 09.53.59

bijna klaar voor de winter


Tijd voor een update van de werken in de Schildersstraat. De voorbije weken heb ik heel even kunnen proeven van het bouwvakkersleven, dit door af en toe mee te helpen bij het leggen van vloerverwarming. De hoop is natuurlijk dat we onze goed geïsoleerde units weinig moeten verwarmen, maar geen verwarming voorzien kon ook niet. De vloerverwarming zal draaien op een HR gasbrander in combinatie met zonnecollectoren op het dak.

Ondertussen is er ook al een laag chappe over de vloerverwarming gegoten en is onze achtergevel in gerecycleerde stenen uit de Westhoek ook klaar. Ondertussen maken we ons klaar voor het echte handwerk, het lemen van een aantal van de units. Wat maakt dat we achteraf toch zullen kunnen zeggen dat we een (kleine) bijdrage geleverd hebben aan het bouwen van onze woning.

Op Google maps is trouwens een mooie foto te vinden, die ergens deze zomer moet gemaakt zijn. Je kan er perfect de contouren van het gebouw zien en binnenkijken in de twee units op de hoogste verdieping.

luchtfotoschilders

werken in uitvoering


Bijna bouwverlof hier, maar toch de moeite om nog even wat nieuws te vermelden van de vorderingen van onze co-housing. Het dak ligt er al een tijdje op, is al deels geïsoleerd met 20 centimeter XPS. De CLT zelf heeft een dikte van 20 centimeter en een isolatiewaarde die de helft is van die van XPS, dus totale isolatiewaarde van het dak komt neer op 30 cm XPS. (we weten dat XPS niet het meest ecologische materiaal is, maar wel het beste van de synthetische materialen, we hebben trouwens gekozen voor gerecycleerde XPS)

IMG_20150703_115337

 

IMG_20150629_192801
Op de isolatie komt dan een laag EPDM, hiervoor hebben we bewust gekozen voor witte afwerking, omdat dit voor een betere weerkaatsing van het zonlicht zorgt (dus jawel, goed tegen de opwarming van de aarde).

Tegelijk met het isoleren van het dak worden ook de eerste ramen geplaatst, het zijn houten ramen met driedubbel glas.IMG_20150709_182908IMG_20150714_114445

 

En zodra er ramen staan kan ook gestart worden met het isoleren van de muren en het plaatsen van de voorgevel. Maar dat zal voor na het bouwverlof zijn.

een dak boven ons hoofd


Een spectaculaire dag op onze bouwwerf. De eerste zeven stukken van ons dak zijn deze ochtend geleverd en worden nu stuk voor stuk gemonteerd. Deze beelden geven een idee.

IMG_20150619_092415

IMG_20150619_101709

IMG_20150619_103046

IMG_20150619_111745

 

Volgende week dinsdag komt dan een tweede deel, en hebben we een dak boven ons hoofd..

en nu het dak


Deze week start een volgende fase in de bouw van ons co-housingproject De Schilders. Een groot deel van de ruwbouw is klaar, en de werken aan het dak kunnen starten. Daarvoor wordt eerst een houten ringbalk geplaatst op de betonnen ringbalk (beiden te zien op de foto). Eenmaal dit klaar is 2015-04-15 16.29.20gebeurt er een 3D meting om exact de hoogte van alle punten te kunnen bepalen.

Op basis hiervan worden dan de gedetailleerde berekeningen gemaakt voor het CLT-dak en zullen de dakpanelen geproduceerd worden. Dan kan het dak gemonteerd worden. Het duurt wel een tijdje voor de panelen er zullen zijn- ook omdat het dak een bijzonder vorm zal hebben-, maar ondertussen begint een volgende aannemer met de voorbereidende werken voor de technieken, met name het slijpen van de goten waar de elektriciteitsleidingen in terecht komen.

De werken gaan dus door, al is wel duidelijk dat we de oorspronkelijke timing niet zullen halen. De bedoeling is dat we in de grote vakantie hier en daar een handje zullen toesteken bij het leggen van vloerverwarming en het lemen van enkele units (een oproep voor helpende handen volgt nog).

Wie echter de werf is wil bezoeken kan zich inschrijven voor de Open Dagen van Samenhuizen vzw. Op 16 en 17 mei geven we dan telkens een rondleiding met toelichting over het project en het gebouw.

laatste beton gegoten


2015-03-12 14.38.12
hierop komen nog 2 units, onder het CLT -dak

Deze week alweer een stapje vooruit in ons co-housingsproject. Alle trappen zitten in het gebouw, de vier vloerplaten zijn gegoten, een groot deel van de ruwbouw is klaar.

Nu moeten de muren gebouwd worden van de bovenverdieping, daarop komt de ringbalk en daarop komt het dak. Voor het dak is uiteindelijk gekozen voor een bijzondere bouwmethode: CLT. Dit staat voor Cross Laminated Timber, of ook massief hout bouw. De houten platen worden op maat klaargemaakt in Duitsland en dan hier als een speelgoedhuisje in elkaar gezet (zie ook het filmpje hieronder)

Deze techniek kan ook gebruikt worden om volledige gebouwen te plaatsen, iets wat we zelf overwogen hebben maar in ons geval nogal duur zou uitvallen. Ook al omdat we zeer compact bouwen (dicht op elkaar) en het oplossen van mogelijke akoestische kwesties geen sinecure was.

Zo’n bouwproject maakt in elk geval duidelijk dat met een beperkt budget het niet evident is steeds de meest ecologische keuzes te maken. Precies omdat de milieukosten (van productie en gebruik) van materialen tijdens de hele levenscyclus niet worden doorgerekend blijkt dat de minst ecologische materiaal vaak de goedkoopste zijn. Dat zou nu nog eens een mooi punt zijn voor een regering die kiest voor verandering. De effectieve milieukosten van diensten en goederen aanrekenen, dan krijgen we op slag een omschakeling naar een duurzame economie.

weer een verdieping erbij


Vandaag is de vloerplaat gegoten van onze tweede verdieping. Het co-housingproject de Schilders krijgt steeds meer vorm. Ondanks de soms 2015-02-09 17.10.51barre koude hebben onze dappere metsers flink doorgewerkt. Ik ga bijna elke dag eens langs en mijn bewondering voor deze kerels die dagelijks aan de slag zijn is groot. Onze West-Vlaamse aannemer werkt niet alleen goed door, maar is ook bezig met kwalitatieve afwerking en vermijden van verspilling kwestie van zo weinig mogelijk bouwafval te veroorzaken.

Hoewel deze fase van de werken goed vooruitgaat is al duidelijk geworden dat de timing (verhuizen voor 1 januari) wellicht niet meer haalbaar is. Enkele dagen slecht weer, maar vooral de complexe keuzes die moeten gemaakt worden voor dak en afwerking spelen ook mee. Blijkbaar is het min of meer een wet bij het bouwen dat het altijd langer duurt en meer kost dan voorzien.

Met deze fase zijn ook de contouren van mijn eigen unit2015-02-09 17.09.18 klaar. Ik weet nu al wat ik zal zien als ik uit het raam kijk, en ik kan ook al volgen wanneer en wanneer de zon zal binnen-piepen.

de rode loper


(klik hier voor info en bestellingen van het nieuwe boek, ‘Stop met klagen’)

Voor het jaar om is nog even een overzichtje van de stand van zaken van ons bouwproject. De ruwbouw aannemer heeft goed doorgewerkt en 2014-12-24 13.13.33nog vlak voor het kerstreces de vloerplaat van de benedenverdieping gegoten. Dit maakt dat na de kelder nu ook de eerste laag boven de grond klaar is, wat ruwbouw betreft althans. De trap die ik wellicht duizenden keer zal oplopen om naar mijn unit te gaan is er. De rode loper is een tijdelijke bescherming voor tijdens de werken. Naast een eerste unit op de benedenverdieping zijn ook de gemeenschappelijke eetzaal, keuken en garage ‘klaar’. We kunnen ons al voorstellen hoe we daar binnenkort zullen koken en samen eten.

Wat materialen betreft is het niet makkelijk om een evenwicht te vinden tussen betaalbaarheid, technische vereisten en duurzaamheid. Zo maakte het ontwerp en de compactheid het onmogelijk om te bouwen met hout of houtskelet (behalve het dak), en werken we toch met een massiefbouw concept. Daarbij zoeken we wel naar de beste (of minst slechte materialen). Zo zijn de buitenmuren gebouwd met kalkzandsteen en zal de isolatie gebeuren met gerecycleerde EPS, een redelijk goed scorend materiaal op de milieuclassificatie van Nibe. Pleiste2014-12-19 13.09.04ren gaan we binnen doen met leem, en voor de gevel hebben we gekozen voor een recupsteen uit de Westhoek.

Een tussentijdse conclusie is in elk geval dat het niet eenvoudig is om betaalbaar, ecologisch, compact en energiezuinig te bouwen… maar als alles volgens plan loopt wonen volgend jaar deze tijd in onze co-housing…