de andere State of the Union


(ik ben even in de huid van de nieuwe premier gekropen, met deze State of the Union tot gevolg)

Beste burgers van dit land.

Een nieuwe regering vormen in deze woelige tijden is niet makkelijk. Voor wie het (bijna) smetteloos spektakel dat we in de kamer hebben opgevoerd heeft gemist graag nog wat toelichting. We hebben niet voor niks ons mooiste pak en glimlach aangetrokken. De bedoeling van het schouwspel is vooral om u te doen geloven dat we echt wel weten wat we aan het doen zijn.

Uiteraard is het tegendeel het geval. De situatie is zo goed als hopeloos. Onze schuldenberg is na het redden van de banken flink gestegen en iemand zal dit moeten betalen (niet de aandeelhouders natuurlijk). De economie in de hele eurozone blijft kwakkelen, zelfs al is de rente historisch laag en gaan belastingen en uitkeringen alsmaar naar beneden. Niemand van ons – en velen hebben economie gestudeerd – heeft een flauw idee hoe we de motor terug aan de praat kunnen krijgen. De voorbije decennia zijn we ervan uit gegaan dat we de planeet konden leegzuigen in dienst van groei en consumptie. We hebben ervoor gekozen onze hele samenleving te organiseren in functie van een economie die in hoofdzaak een kleine minderheid ten goede komt. Nu blijkt verdorie dat er toch grenzen zijn aan de hoeveelheid afval en uitstoot die de aarde kan verwerken. Nu zien we dat de dosis stress en flexibiliteit die mensen aankunnen niet onbeperkt is. We zouden nederig kunnen toegeven dat ons model niet meer werkt, dat we het ook niet meer weten. Maar zo zijn we niet. We gaan met nog meer kracht en volharding de verkeerde dingen blijven doen.

Pas op, de voorbije dagen en nachten hebben we echt wel gepraat over de grote uitdagingen. Je zou het niet denken als je ons regeerakkoord doorneemt, maar we beseffen al te goed dat het klimaatprobleem oncontroleerbaar wordt als we nu geen doortastende maatregelen nemen. We weten dat de omslag naar hernieuwbare energie weinig kans maakt als we verder investeren in kernenergie. Het openbaar vervoer afbouwen en vervuilende bedrijfsvoertuigen blijven subsidiëren zal zorgen voor meer files en meer fijn stof. We zijn er ons ten volle van bewust dat de armoede zal toenemen door de sociale zekerheid af te bouwen. Misschien vraagt u zich dan af, waarom maken we dergelijke keuzes goed wetende dat ze nefast zijn voor de volgende generaties (jaja, ook velen van ons hebben kindjes)?

Er zijn verschillende redenen. Ten eerste, en dat weet u ook wel, wij hebben uiteindelijk nog weinig te zeggen. De voorbije decennia hebben we het grootste deel van onze macht afgegeven aan de multinationals en hun lobbygroepen. Het is Europa dat onze begroting controleert en het zijn de markten die klaar staan met hun vernietigend oordeel als we te laks zijn. Nieuwe internationale handelsverdragen maken dat we binnenkort GGO’s en teerzand-olie wel zullen moeten toelaten. Tussen haakjes, een aantal van ons maakt na deze regeerperiode wellicht kans op interessante postjes in de raden van bestuur van grote bedrijven. Als dat geen bewijs is van ons lange termijn denken.

nieuweregeinWe weten wel dat er vernieuwende ideeën circuleren met vreemde namen als deeleconomie, agro-ecologische landbouw, steady-state economie, peer-to-peer productie, basisinkomen en cradle tot cradle. We hebben daar in onze nachtelijke vergadering fijne grapjes over gemaakt. U zal trouwens merken, regelmatig zullen we deze woorden in de mond nemen, want lippendienst bewijzen, daar zijn we goed in. Maar tegelijk zijn we standvastig en blijven we vasthouden aan onze oude recepten, al blijken die waardeloos te zijn in deze nieuwe tijden. Want tenslotte, we nemen al deze maatregelen omdat u, beste burger, ze gewoon blijft pikken. We gaan het onderwijs en cultuur duurder en minder democratisch maken (samen met onze Vlaamse collega’s die helemaal onze visie volgen), we gaan het milieubeleid in dienst stellen van landbouwbelangen en shoppingcentra. We gaan nog een stapje verder in het opofferen van het goede leven aan het najagen van economische groei op korte termijn. Want u protesteert nauwelijks, u laat ons rustig onze gang gaan.

Om positief af te sluiten; we hebben met de nieuwe ploeg afgesproken om voor elke microfoon volgende woorden steeds opnieuw te herhalen: werkgelegenheid, groei, concurrentiekracht, ondernemingsklimaat en sociaal. Daarbij wordt zelfs toegejuicht als de ministers deze woorden laten voorafgaan door ‘duurzaam’. Wellicht lukt het daarmee om jullie burgers nog even in de waan te laten dat we echt weten waar we mee bezig zijn.

Hoogachtend,

Uw eerste minister en zijn dappere manschappen (oja, we hebben ook een paar vrouwen)

C. Michel.

economie 15 – geluk 0


Ik heb even de langverwachte septemberverklaring bekeken. De conclusie is simpel, het hele Vlaamse beleid staat enkel en alleen in teken van economie en groei. Het afbouwen van de overheid en besparen op allerlei sociale voorzieningen wordt omschreven als: “de enige keuze die hoop en perspectief biedt. Wij durven te kiezen omdat we kiezen voor morgen.” Tja, wie even het document leest ziet dat het vol staat met de oude recepten die nefast zijn voor de planeet en enkel maar de ongelijkheid doen groeien. Het woord economie komt 15 keer voor in de tekst, het woord ‘geluk’ heb ik niet gevonden.  Dat zegt voldoende zeker.

septemberverklaring

dikke truien, dun beleid


Woensdag is het weer zover, de jaarlijkse Dikke Truiendag. Op zich een sympathiek initiatief want in honderden scholen en kantoren zal er aandacht zijn voor het energieprobleem en wellicht worden toch enkele tonnen CO2 uitgespaard.

dikketruien2013Toch kan ik het niet laten me wat ongerust te maken. Vergeet niet dat we ondertussen zo’n 15 jaar Milieuzorg op School achter de rug hebben. Vandaag zijn er 2 839  basisscholen en 1004 secundaire MOS-scholen actief. Dan zou je toch denken dat iedereen die 25 is of jonger helemaal  doordrongen is van de MOS principes.

Een verantwoordelijke van een bekende fuifzaal vertelde me onlangs dat de groep 25 + behoorlijk zijn best doet om bijvoorbeeld afval te sorteren maar dat de groep eronder daar veel minder aandacht voor heeft. Is de MOS-generatie eerder een  SMOS generatie? Ik wil zeker niet veralgemenen en klagen over de ‘jeugd van heden’.

Ik vraag me wel af of een acties als dikke truien en MOS wel zin zijn als het dagelijks beleid van dezelfde regering die MOS organiseert wat klimaat betreft totaal ondoeltreffend is. Er is niet alleen het mislukte klimaatplan, de onbegrijpelijke beslissingen rond het BAM tracé, Uplace en de plannen rond de verbreding van de ring. We kunnen het nog hebben over de steun aan de luchthaven in Deurne,  het kopen van schone lucht in plaats van echte CO2 reductie en ga zo maar door.

Kan je het dan kwalijk nemen dat een flink deel van de bevolking zich ook niet echt geroepen voelt om iets te doen voor het klimaat, als dit het voorbeeld is dat gegeven wordt door het beleid? Daarom zou ik voorstellen om eens een ‘dunne beleidsdag’ te organiseren om te wijzen op het schromelijk te kort schieten van de politieke verantwoordelijken.

(en natuurlijk doe ik morgen mee aan Dikke Truiendag – zoals elke dag trouwens)

arm Vlaanderen, arm Joke


Eigenlijk heb ik een beetje te doen met Joke Schauvliege. Als je ziet hoe ze haar ‘zelfstandig’ genomen beslissing moet verdedigen door in elk zin het woord ‘objectief’ en ‘experten’ binnen te smokkelen, waarbij ze tegelijk massa’s objectieve gegevens van experten negeert.  Kijk naar haar lichaamstaal terwijl ze zegt dat 4 kilometer extra file op de ring ‘een zeer kleine impact heeft op het milieu’. Let op haar ogen als ze haar ingestudeerde zin blijft herhalen dat ‘1 miljoen extra wagens slechts aanleiding zal geven tot 1 dag extra overschrijding van de fijn stof normen in 1 straat’. Voel haar schaamte als ze beweert dat haar beslissing de beste is voor het milieu. Zie haar onzekerheid als ze beweert dat haar beslissing door de Vlaamse regering is gedragen.

Ze is tenslotte een radertje in een complexe machine gedreven door machtige mannen die op zoek zijn naar meer macht en geld. Wellicht is ze daarom gekozen als minister van 2 domeinen waar ze nauwelijks deskundigheid in heeft. Want dat maakt het des te makkelijker om zo iemand het vuile werk te laten uitvoeren. Ik dacht nog eventjes dat ze misschien een eigen mening zou hebben, dat ze misschien zou durven in gaan tegen de pletwals van de projectontwikkelaars. Maar dat is ijdele hoop gebleken.

Het hele dossier is een triestige uiting van het gebrek aan visie van de regering van Kris Peeters. Deze beslissing toont dat ondanks de vele mooie beweringen rond duurzaamheid en Vlaanderen in Actie deze regering vast zit in oude ideeën rond ondernemen en welvaart. Dat ze zich hebben laten rollen bij de onderhandelingen rond het saneren van het gebied in Machelen. Dat ze beslissingen neemt die totaal in tegenstrijd zijn met de intenties die ze rondbazuinen (bijvoorbeeld rond kernversterkend beleid en beperken van winkelcentra buiten het centrum). Een regering waarbij innovatie niet meer wil zeggen dan dat een ordinair megawinkelcentrum plots een beleveniscentrum wordt genoemd.  Een regering die het algemeen belang en de lange termijn impact aan de kant zet om grondspeculanten hun winst te laten maken heeft voor mij geen geloofwaardigheid meer.

(het moest er even uit, want ondanks alles ben ik er redelijk zeker van dat Uplace er nooit zal komen. Vooreerst krijgen we nu jarenlange juridische procedures en ten tweede mogen we de volgende jaren nog een paar schokken verwachten die een dergelijk mega-project totaal onzinnig maken)

bijna een regering


Daarnet kreeg ik een telefoontje van De Standaard met de vraag of ik blij ben met de nieuwe regering. Tja, dat er nu eindelijk een regering is zal wel goed nieuws zijn zeker. Maar zover ik kan inschatten wat de visie en het beleid van deze nieuwe regering zal zijn ben ik helemaal niet optimistisch. Als ik het bekijk vanuit mijn bezorgdheid zie ik een ingewikkeld regeerprogramma gebaseerd op de oude recepten waarbij de echte problemen nog maar eens niet worden aangepakt.

Welk plan heeft de regering klaar om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen de volgende jaren te verkleinen? Wat is het antwoord op de toenemende spread tussen rijken en armen in onze samenleving? Hoe wil ons land een geloofwaardige bijdrage leveren aan de wereldwijde inspanningen die nodig zijn om de klimaatverandering tegen te gaan?   En als er al geen ambitie is om daaraan iets te doen gaan we ons dan beter voorbereiden op de gevolgen van die klimaatverandering? Bijvoorbeeld door na te denken over onze kwetsbaarheid ten opzichte van zowel droogtes als wateroverlast? Eens uitzoeken hoe het zit met onze voedselzekerheid als de wereldwijde voedselproductie verder onder druk komt te staan?  Nadenken hoe we toch enkele van de miljoenen verwachte klimaatvluchtelingen gaan opvangen? Of tenminste een paar ideeën om de toenemende chemische vervuiling van onze lucht, water en bodem tegen te gaan?

Je zal in het nieuwe regeerakkoord vruchteloos zoeken naar antwoorden op deze vragen. Ja, wellicht zijn veel van de bevoegdheden doorgeschoven naar de gewesten of zijn dit problemen die aan ‘de markt’ moeten overgelaten worden?  De regering Di Rupo 1 biedt mij in elk geval geen hoopgevend perspectief op de toekomst.

Deze morgen op de trein van Lommel naar Gent zag ik de vele vakbondsmilitanten vrolijk opstappen al gingen ze op schoolreis.  Hoewel ik begrijp dat ze protesteren tegen de onevenwichten in het akkoord, ook de vakbonden hebben het nog niet begrepen. Blijven vasthouden aan groei, koopkracht en consumptie in een wereld met steeds meer mensen en steeds minder hulpbronnen is onhoudbaar. Noch de neoliberale recepten van Europa, noch het krampachtig vasthouden aan de verworven rechten brengt ons dichter bij een oplossing voor de enige echte uitdaging: hoe vermijden we dat deze planeet op korte termijn onleefbaar wordt.

Een rechtvaardig klimaatakkoord zou daar een belangrijke stap in kunnen zijn. Dus hoop ik dat zowel de vakbondsmensen als de werkgevers morgen op de klimaatbetoging zijn in Brussel. Ik zal er zijn, het gaat ook om de toekomst van hun kinderen.

occupy de vlaamse regering


Ik  ben dus gisteren even langs gegaan op de ‘Occupy Ghent’ manifestatie. Er waren een paar honderd mensen, vooral jonge mensen, enkele standjes en een redelijke hoeveelheid honden. Tijdens de speakerscorner kon iedereen zijn mening kwijt, en daar konden boze woorden aan het adres van de banken natuurlijk op veel bijval rekenen. Maar er waren ook oproepen voor een grote bewustzijnsverandering en voor meer liefde. De volkvergadering zelf heb ik niet gevolgd, maar als ik de reacties daarover op Facebook lees dan was dit blijkbaar niet zo’n succes.

Het is natuurlijk geen makkelijke kwestie om ongenoegen om te zetten in een visie van wat we dan wel willen. Het is ook niet zonder risico om de wereld in zwart-wit te bekijken. De banken zijn de slechten en wij zijn de goeien. Toch denk ik dat het uiten van verontwaardiging belangrijk is, en volgens mij zijn er nog steeds meer redenen om boos te zijn.

Neem nu onze Vlaamse regering,  je weet wel de excellenties van ‘wat we zelf doen, doen we beter’. Een bouwvergunning goedkeuren voor een megalomaan winkelcentrum waarvan we weten dat dit zal leiden tot meer files en sluiten van winkels in de binnenstad bijvoorbeeld. Als dit de vertaling is van ‘Vlaanderen in Actie’ dat inzet op innovatie en creativiteit dan zijn we ver van huis. We kunnen minstens 10 betere ideeën afleveren die meer tewerkstelling creëren met een positieve impact op de samenleving. Maar blijkbaar hebben projectontwikkelaars meer invloed bij de overheid dan u en ik.

Nog zo’n voorbeeld is de geplande gevangenis in Beveren. Om een of andere duistere reden is die nu net gepland op een stukje grond dat een belangrijk onderdeel kan vormen van het Mecanno-tracé, het alternatief voorstel voor de lange Wapper. Als de Vlaamse regering daar nu een gevangenis bouwt dan omzeilt ze de verplichting om het alternatief tracé te onderzoeken. Terwijl er meer dan voldoende ruimte is om de gevangenis een beetje op te schuiven. Je kan het hele verhaal hier lezen, en dan meteen je protestbrief mailen naar de Vlaamse regering.  Want een regering die haar eigen wetten blijft overtreden, dat kan niet.

8 januari 2023: van huizen en bommen


Bij het begin van het jaar 2023 hebben de mensen met een bescheiden feestje elkaar het allerbeste toegewenst. Grote cadeau’s of wilde braspartijen horen al een tijdje tot het verleden, net als de solden-periode trouwens. Op internationaal vlak is er toch wat vooruitgang geboekt bij de vorming van een wereldregering onder leiding van de hervormde Verenigde Naties. De basisprincipes zijn vastgelegd en meer dan 100 landen hebben beslist de WR (wereldregering) te steunen. Het plan is om nu een systeem op te zetten waarbij via internetstemming de wereldbevolking .gezamenlijk keuze kan maken Dit zou dan volgend jaar voor het eerste moeten gebeuren.

Ook veranderingen op komst hier in huis. Sinds de geboorte van Klaas en het intrekken van Gert-Jan is het hier toch een beetje krap geworden. Na geduldig overleg met zijn allen hebben we beslist dat ik zal verhuizen. Op de oude dokken is namelijk ruimte voorzien voor een stro-housing project en ik heb beslist om mijn laatste spaarcenten te gebruiken om een daar een huisje te verwerven. Een stro-housing is een typisch co-housing project maar dan met huizen van strobalen. Steeds meer mensen kiezen voor meer gemeenschappelijke woonvormen, en aangezien traditionele manieren van bouwen erg duur zijn omwille van schaarste aan materialen en energie worden steeds meer woningen met stro gemaakt. Ik heb dus mijn stukje grond binnen het project en de bouw zal komende zomer gebeuren. Mijn perceel is maar 10 op 12 meter, maar ik heb al een plannetje om daar toch een comfortabele en zelfvoorzienende woning op te bouwen. Deze beslissing heeft bij een vriend-grapjas al geleid tot een nieuwe uitdrukking  ‘hij is geboren met een strobaal in zijn maag’.

Vandaag zag ik in de stad nog een nieuwigheidje. De zaadbomautomaat. Het principe is simpel, de vroegere rode automaten waar je vieze kauwgomballen kon uithalen worden nu gevuld met zaadbommen. Dit zijn rondje balletjes die een mix van zaden bevatten. Het idee is dat je de ballen dan kan gebruiken om op braakliggende stukken grond snel wat groen te laten opschieten. Het idee is ontstaan bij een groep je “Guerilla Gardeners’ in San Fransico maar nu ook overgewaaid naar hier.

Een paar jonge gasten hebben een klein bedrijfje opgezet en plaatsen nu overal in de stad dergelijke automaten. Er zijn een paar variëteiten die je kan kopen. De ‘struikgewas bom’, de ‘eetbare planten bom’ en de ‘vrolijke bloemen bom’. Je krijgt bij elke bom ook een beknopte handleiding om ervoor te zorgen dat je ze gebruikt op het juiste moment en op de juiste grond.

Voor wie schrik heeft dat iemand per ongeluk zo’n bom zou verwarren met een snoepje is er geen gevaar. De zaden en het omhulsel zijn volledig biologisch…