een zwarte zwaan op het Suezkanaal


Ik moet toegeven, het is met enig leedvermaak dat ik het nieuws over de ‘Evergreen’ in het Suezkanaal volg. Een stevige windvlaag is voldoende om een schip met 20 000 containers dwars in het kanaal te plaatsen en daarmee op slag tien procent van de wereldhandel stil te leggen. Meteen duiken overal experten op die het hebben over een impact op het leveren van goederen en wie weet zelfs een schaarste aan…toiletpapier!

Het voorval toont nog maar eens aan dat een hyper-geconnecteerde wereld, afhankelijk van internationale handel erg kwetsbaar is. Zelfs al is er al eerder gewaarschuwd dat dit soort ongelukken kan gebeuren is het altijd weer schrikken als er wat zand in de machine komt. Nochtans is het onvermijdelijk dat we meer met dit soort systeemfouten te maken krijgen. We zijn helemaal afhankelijk van een steeds complexer web waarin goedkope energie, permanente datastromen, algoritmes, goedkope arbeid, communicatie, informatie, goedkope grondstoffen, wereldhandel en nog een pak factoren 24/7 moeten beschikbaar zijn. Hoe complexer een systeem, hoe kwetsbaarder. Hoe efficiënter, hoe minder veerkrachtig. Een hackerscollectief, wat natuurgeweld, een minuscuul virus, een terroristische aanslag of een geopolitiek conflict kan voldoende zijn om een kettingreactie van falen op gang te brengen.

De reactie op dergelijke calamiteiten is echter meestal om nog een laag van controle toe te voegen. Nog een extra beveiligingssysteem, waarmee het geheel nog kwetsbaarder wordt. Een fenomeen dat uitvoerig beschreven is in het boek ‘Ten onder te boven’ van Thomas Homer-Dixon uit 2006. Als we die kwetsbaarheid willen terugvoeren dan zijn er keuzes nodig in de richting van ‘ontgroei’, herlokaliseren van productie en nadenken over sufficiëntie.

Ik verwacht niet dat er nu lessen zullen getrokken worden. De fundamentele vraag over de noodzaak van deze groeiende stroom vaak overbodige goederen zal niet gesteld worden. Ook niet als er iets misloopt in het Panama kanaal, of de straat van Hormuz, nog zo’n paar cruciale bottlenecks. De wind kan dan wel blijkbaar makkelijk een containerschip keren, maar de tanker van de wereldeconomie bijsturen is niet zo makkelijk.

Hoe het toch zou kunnen gebeuren is te lezen in Amor Mundi. Trouwens daar staat nog een verhaal in over een containerschip. Hoe het in maart 2027 gebruikt worden om mensen te redden. Hier kan je de blogversie nog eens lezen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s