II.XII. Chinese wolhandkrab in het Kapitaal


(Lees hier de start van het verhaal. Klik hier voor het personenregister)

Bij de achtste verjaardag van de VMM is er een feestelijk evenement waar ik natuurlijk ook bij ben. Voor het eerst hoor ik een toespraak van Bart. Ik heb geen notities gemaakt, achteraf heeft Bart me de tekst gegeven. Nog spectaculairder echter was de speciale gast die bijna letterlijk uit de lucht kwam vallen. We kennen allemaal de metafoor van de vlinder hier en de storm daar. Ik vermoed echter niet dat er verband is tussen het feestje in Gent en de gebeurtenissen aan de andere kant van de wereld. We krijgen nog maar eens een rekening van het verleden gepresenteerd.

Vrijdag 1 april 2033 – 411,07 ppm

De oude zaal ‘Het Capitool’ aan de Zuid is begin 2031 overgenomen door een collectief van burgercoöperatieven. In die tijd was geen hond nog geïnteresseerd in musicals of dure comedy, en de failliete eigenaars waren met de noorderzon vertrokken. Voor de nieuwe beheerders leek wel een fijne vondst, slechts drie letters van de oorspronkelijke naam aan te passen. Het is tegelijk een goedkope oplossing voor de neonletters boven de luifel aan de ingang. Vanavond is Het Kapitaal helemaal volgelopen. Exact acht jaar na het verdwijnen van het virtuele geld organiseert de stadsraad een meet-up. Het belangrijkste doel is een balans opmaken van het voorbije decennium en een feestje bouwen ter ere de vele veranderingen in de stad.

Op het podium zitten enkele sleutelfiguren. Parvanah mag de avond aan elkaar praten. Ik zit op de eerste rij. In het nieuwe schoolsysteem worden kinderen aangemoedigd een dag per week mee te werken met hun ouders. Ik zit met een schriftje op mijn schoot klaar om alles te noteren. Mijn papa naast me. Bloem en Kribbe wat verder in de zaal met een hoop vriendinnen.  Mijn mama kondigt de eerste spreker aan. Veel mensen kennen Bart Den Doncker als schrijver van opiniestukken. De titel van zijn presentatie is ‘de wereld vandaag’. Bart neemt een slokje water, kucht even en kijkt de zaal in. Achteraan op het balkon zit Britt samen met Mona en Apple. Ze hebben aan de ingang een zakje gedroogde appelschijfjes gekocht. ‘Oei’ zegt Britt kauwend ‘ik hoop dat mijn papa er geen preek van een uur van maakt’. ‘En dat hij niet te veel moeilijke woorden gebruikt’ fluistert Apple er achteraan.

‘Beste stadsgenoten. De wereld vandaag is meer dan ooit in verandering. Het einde van het Antropoceen heeft gezorgd voor een versnelde deglobalisering. De reacties op de voorbije schokken zijn verschillend van regio tot regio.’ Ik kijk vertwijfeld naar mijn papa, dat zijn te veel woorden die ik niet ken, ik berg mijn pen maar op. ‘In Noord-Amerika is er vooral chaos, onduidelijkheid en veel geweld. De federale regering stelt nog weinig voor, sommige staten hebben zwaar te lijden onder de klimaatverandering. Denk maar de drama’s in Californië en Texas.’ Een beeld verschijnt met tienduizenden runderen die door de droogte zijn omgekomen. Het is stil in de volle zaal. ‘Ondanks het feit dat Afrika zwaar heeft geleden onder het virus en de klimaatchaos zijn de ontwikkelingen daar veel positiever. Vooral de verdamping van de multinationals en de terugtrekking van China heeft het continent een nieuwe adem gegeven. In heel wat regio’s is een dynamiek van lokale ontwikkeling gestart, en deze keer niet gebaseerd op het falende Westerse model van het extractivisme.’ Bart neemt nog een slokje water terwijl hij denkt dat zijn toespraak misschien wel eens te academisch zou kunnen zijn.

‘Ondanks de schokken, of eerder dankzij, zijn er stappen vooruitgezet.  Het virus is uiteindelijk bedwongen, al is de eindbalans hoog. Met bijna 40 miljoen doden kan deze ramp vergeleken worden met de Spaanse Griep in 1918. Mochten onze wereldleiders iets vroeger de luchtvaart hebben stilgelegd dan was het een stuk minder erg geweest. Maar zoals u weet zaten we toen midden in de Virtual Money Miss.’ ‘En het wegvallen van de sociale media natuurlijk’. Apple port Mona even in de zij, hij plaagt ze graag met deze episode.  ‘Ondertussen is de oorzaak van deze dubbele hack ontdekt, zowel sociale media als virtueel geld zijn weer mogelijk. Maar het vertrouwen is klein en de meerderheid van de mensen is bezig met andere kwesties. De invoering van het basisinkomen hier heeft een aantal bijzondere effecten gehad. De waardering voor vuilnisophalers is enorm gestegen. Omdat we meer in de richting van een afvalarme samenleving gaan zijn er ook steeds minder vuilnismannen en vrouwen nodig. Ze worden wel eens de nieuwe 1% genoemd. Dit is natuurlijk wat overdreven. Het basisinkomen heeft voor een verandering in mensbeeld gezorgd. Mensen die nog over grote villa’s en wagens beschikken worden meer en meer als de paria’s van de samenleving gezien.’ Parvanah doet teken dat Bart stilaan moet afronden. ‘Toch durf ik besluiten dan het vandaag beter gaat dan pakweg twintig jaar geleden. Sommigen van jullie weten het misschien nog, toen op een dag de files waren verdwenen. Omdat de helft van werknemers aan thuiswerken deed, en de andere helft thuis zat met een burn-out’. Bart wacht even. Gelukkig zijn er toch enkele mensen die lachen om zijn grapje. ‘En toen kwam natuurlijk de pakjesfile, maar dat is een ander verhaal.’ Bart ziet hoe Parvanah naar hem zwaait en rondt af. ‘Beste mensen, de context heeft ons gedwongen om andere keuzes te maken. Ik denk dat we kunnen zeggen dat we op de goede weg zijn. We gaan voor Change by design, liever dan Change by disaster. Dank u wel.’ Bart verlaat langzaam het podium, terwijl een applaus weerklinkt.

Parvanah neemt terug over. ‘Dank u wel Bart, voor dit boeiende betoog. Ik ben bijzonder blij nu een speciale gaste aan te kondigen. Ze stond niet op de uitnodiging omdat er nog steeds een internationaal aanhoudingsbevel tegen haar loopt.’ Britt weet over wie het gaat, en knipoogt naar de verbaasde Mona en Apple. Ze moest het de voorbije dagen absoluut stilhouden, maar ze is nog eens in het land: haar moeder. ‘Graag jullie aandacht voor Rigoberta Morales van de Climate Warriors!’ roept Parvanah. Als Rigoberta energiek het podium opstapt ontploft de zaal. Iedereen springt recht en begint te klappen en te roepen. Britt, die vaak kwaad is op haar moeder omdat ze zomaar uit haar leven is verdwenen krijgt tranen in de ogen. Het duurt enkele minuten voor de zaal tot rust komt en Rigoberta haar verhaal kan beginnen. Op het scherm een gigantisch beeld van de MOL Triumph, met honderden kleurige containers, waarvan velen met openstaande deuren. Daarin zie je zwaaiende en lachende mensen, met hun modieuze Zara outfit, al zien de kleren er ongestreken en vuil uit.

De zaal hangt aan haar lippen terwijl ze het relaas van de overtocht nog eens overdoet. Ze besluit met een krachtige oproep, al is het niet in vlekkeloos Nederlands, uiteindelijk heeft ze maar een tiental jaar in Gent gewoond. ‘We hebben al enkele veldslagen gewonnen. Maar de oorlog is nog lang niet gestreden.  De belangrijkste strijd is misschien zelfs niet het klimaat, maar het wegwerken van de ongelijkheid tussen arm en rijk.  Ik hoop daarom dat jullie met miljoenen andere mensen in de wereld mee blijven vechten voor een leefbare planeet voor iedereen!’.

Het zal die nacht nog een memorabel feestje worden. Duizenden Gentenaars hebben de meet-up gevolgd vanuit een buurtcentrum en zakken nu af naar de Zuid. Een bandje speelt muziek, met als speciale gast Sioen, die ondertussen wel zijn haren kwijt is, maar niet zijn gedrevenheid. Vele mensen brengen zelfgemaakte drankjes mee die ze met elkaar delen. De werkgroep stadslandbouw is dagen in de weer geweest om tienduizenden Chinese wolhandkrabben uit de Schelde te vissen en klaar te maken. Het is tenslotte een schadelijke invasieve soort. Mona die al jaren vegetariër is, en net iets te veel heeft gedronken zuigt een krabbepootje leeg en zoent Apple vol op de mond. Ik sta erop te kijken.

***

De eerste tweeëntwintig jaar na de ramp is het onverwacht goed gegaan. De ontmanteling van de zwaar beschadigde reactoren 1 en 3 van Fukushima ging gestaag vooruit. Sinds de explosie van 11 maart 2011 was het verzamelen van de gesmolten splijtstof in de reactorvaten al flink opgeschoten.  Honderden containers met hoogradioactief afval stonden ogenschijnlijk veilig geborgen achter dikke betonnen muren. Samen met de bigbags vol gecontamineerde grond, ruim 300 meter van de kustlijn. Tijdens de storm van 1 april ‘33 verwittigt kraanman Naoto Kan zijn manager voor mogelijke problemen, hij vreest dat het water over de waterkering kan komen. Maar zijn baas ziet geen redenen om bijkomende maatregelen te nemen. Enkele uren later spoelen krachtige golven de betonnen muren weg en mengt het zeewater zich met de chemische baden vol nucleair materiaal. De explosie is hoorbaar tot in Tokyo. Duizenden tonnen radioactieve stof komen vrij in de lucht en in de Noordelijke Stille oceaan. De gevolgen zijn immens. Een gebied van 30 000 vierkante kilometer moet wellicht definitief opgegeven worden. Ruim duizend mensen zullen binnen de drie weken sterven aan de nucleaire blootstelling. Een veelvoud ervan zal in versneld tempo geconfronteerd worden met kanker. De impact op de oceanen is zo mogelijk nog erger. De wereldwijde visvangst die in 2033 nog slechts 35 % opbrengt in vergelijking met het hoogtepunt in 1996 krijgt een fatale slag toegediend. Jarenlange overbevissing in combinatie met de verzuring van de oceanen én de aanhoudende plastic vervuiling had de visserij al op de rand van de afgrond gebracht. Het nieuwe ongeluk in Fukushima is het laatste en fatale duwtje, nauwelijks acht jaar na het kernconflict.  Bijna 200 miljoen mensen in de zeevisserij zullen hun job verliezen, een miljard mensen moeten op zoek naar nieuwe eiwitbronnen. Het aantal mensen in ondervoeding zal de volgende jaren opnieuw records vestigen.

3 reacties op ‘II.XII. Chinese wolhandkrab in het Kapitaal

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s