407,5 ppm; hier komt de klimaatcrisis


Weinig positieve berichten van het klimaatfront. Voor de zevende maand op rij is een warmterecord verbroken. De voorbije maand april was maar liefst 1,1 graden hoger dan het gemiddelde van de periode 1951-80. Deze versnelling is ook te merken in het aantal CO2 deeltjes in de atmosfeer. In april was het gemiddelde 407,5 ppm, terwijl dit een jaar vroeger slechts 403,5 ppm was. (om de klimaatverandering te stoppen moeten we zo snel mogelijk naar 350 ppm evolueren…)

Deze cijfers zijn ook merkbaar in droogtes, versneld afsmelten van ijskappen en extreme bosbranden (in Canada weten ze er alles van), en steeds meer wetenschappers spreken over een ‘ acute klimaatcrisis’, en vrezen dat effecten die slechts voorzien waren voor de volgende decennia zich veel sneller zullen voordoen. Voorspellingen doen over klimaatverandering is natuurlijk niet makkelijk, zo we kunnen stellen dat alle verwachtingen van het IPPC allemaal fout waren. Ze waren systematisch te optimistisch.

Ondertussen wordt het nieuws hier beheerst door het Eurosongfestival, prins Amadeo en natuurlijk het komende EK voetbal.

Gelukkig neemt ook de actiebereidheid bij burgers toe. Als politiek en bedrijven hun verantwoordelijkheid niet opnemen zullen we het zelf moeten doen. Ziehier een krachtig voorbeeld uit Duitsland.

3 maart 2016: 400 ppm en G10 000.


Het internationaal energieagentschap(IEA) is met nieuwe cijfers op de proppen gekomen voor 2015. De totale CO2 uitstoot wereldwijd is voor het tweede jaar op rij lichtjes gezakt. Dit is echter niet het gevolg van een doordacht beleid maar van de zware economische recessie die sinds 2013 zowat de hele wereld treft. Het positief effect had nog groter kunnen zijn mochten een aantal landen niet gekozen hebben om opnieuw meer steenkool te gebruiken als antwoord op de stijgende olieprijzen.

Tegelijk is een nieuw record gebroken; voor het eerst sinds de menselijke metingen is het aantal broeikasgasdeeltjes gestegen boven de 400 ppm (parts per milion). Tijdens de voorbije 200 000 jaar, of de periode waar de mens op aarde leeft schommelde het niveau rond de 275 ppm, een ideale hoeveelheid om een voldoende warm klimaat te garanderen.

Nauwelijks tweehonderd jaar geleden, met de start van de industriële revolutie is dat getal steeds sneller gaan stijgen. Begin deze eeuw pleitten heel wat wetenschappers ervoor om te streven naar 350 ppm, om zo de kritieke drempel van een gemiddelde opwarming van 2 graden te vermijden.

Drie opeenvolgende conferenties (Kopenhagen, Cancun en Durban) brachten echter geen klimaatakkoord. En dus zitten we nu op een koers waarbij de verwachte temperatuurstijging voor deze eeuw 3,5 tot 4 graden zal zijn. In 2007 bracht Marc Lynas zijn boek ‘zes graden’ uit, ik heb hier mijn exemplaar bij me liggen en durf bijna niet lezen welke scenario’s ons te wachten staan. De zware storm van begin vorig jaar staat bijna letterlijk beschreven en zijn voorspelling is dat we dat soort stormen om de 7 of 8 jaar mogen verwachten. Ach, met weemoed denk ik terug aan de uitspraken van Hilde Crevits toen ze trots de dijkverhoging aankondigde. ‘nu zijn we klaar voor de zwaarste storm zoals we die eens in de 1000 jaar kunnen verwachten’.

Tegelijk moeten we goed beseffen dat de zwaarste klappen niet hier vallen, maar in het Zuiden, waterproblemen in het hele Himalaya bekken, toenemende overstromingen in Bangladesh, lange droogtes afgewisseld met modderstromen in de Andes regio en het verlies aan landbouwgewassen in Afrika, steeds meer klimaatvluchtelingen. De economische crisis zorgt voor heel wat ellende, verlies aan jobs en welvaart. Tegelijk zou je gaan hopen dat deze recessie nog lang zal aanhouden, want blijkbaar is het de enige manier om de CO2 uitstoot te verminderen.

Dit zijn nu ook de discussies die overal gevoerd worden. Doen we er alles aan om de economische groei zo snel mogelijk weer aan te zwengelen (met zware ecologische gevolgen op middellange termijn), of maken we gebruik van de huidige impasse om ons hele model te herdenken. Het lijkt dat we als mensheid voor een fundamentele keuze staan. Ik sta dan ook helemaal achter het initiatief van tientallen grote NGO’s om hierover een G10 000 te organiseren. Daarbij zullen 10 000 mensen die een doorsnede zijn van de hele wereldbevolking samen twee weken lang nadenken over prioriteiten en strategieën. Binnen de VN gaan stemmen op om de resultaten via een mondiale volksraadpleging voor te leggen en zo een roadmap voor de volgende vijftig jaar uit te werken.

De volgende maanden zal duidelijk worden als het plan van de grond komt. Als het mogelijk is om dit te organiseren is een koerswijziging wel mogelijk. Want de rijke en geprivilegieerden zullen minder dan 20% uitmaken van de totale groep. Gegarandeerd krijg je dan andere denkpatronen. Ik heb alvast 30 euro gestort om de G10 000 mogelijk te maken. Ik hoop van u hetzelfde.