in de stille Kempen


Het leuke aan de verandering van onderuit is dat je ze overal ziet opduiken. Ik was bijvoorbeeld deze week in Turnhout voor de lancering van het stedelijk klimaatactieplan. Daar viel alvast op dat het bestuur ook hier begrepen heeft dat een leefbare en klimaatneutrale stad iets is wat overheid, burgers en middenveld samen zullen moeten doen.

Verder heb ik er kennis gemaakt met TransLabK. Een initiatief van Vormingplus om de vele transitie-initiatieven (of ze nu die naam gebruiken of niet) samen te brengen en te ondersteunen.  Naast het tonen van inspirerende voorbeelden, wil het platform mensen bij elkaar brengen en via een aantal methodieken ondersteunen. Dat deze manier van werken aanslaat mag duidelijk zijn, reeds een 80-tal groepen hebben zich aangemeld.

Ik mocht meteen ook proeven van de lekkere maaltijd van Vloeibar, een initiatief van een jonge ondernemer die lekkere ecologische maaltijden met de fiets thuis bezorgd. Vloeibar is trouwens gevestigd in de Turnhoutse Stadsboerderij waar ook een zelfoogstboerderij  en een Voedselteam afhaalpunt aanwezig is.

Er groeit iets mooi in de stille Kempen.

translabk

hoe ver zullen we gaan


In het tijdschrift ‘Oikos‘ las ik een behoorlijk verontrustende bijdrage van Djamila Timmermans over de zoektocht naar onconventionele energiebronnen. Aangezien de makkelijk te exploiteren olie en gasvoorraden stilaan opgeraken is er wereldwijd een wedloop begonnen naar deze andere moeilijk exploiteerbare energiebronnen. Het gaat bijvoorbeeld over de teerzanden in Canada of de olie via diepzeeboringen. Dat dit grote risico’s met zich meebrengt hebben we gezien bij de ramp in de Golf van Mexico.

Een andere manier om nieuwe gasvoorraden aan te boren is het ontginnen van achtergebleven methaanvoorraden in steenkoolbekkens. Aangezien er zich in de Kempen steenkool bevindt zijn er ook plannen om daar te starten met methaangaswinning. De Vlaamse regering heeft daarvoor een aantal decreten goedgekeurd die bepalen dat de staat eigenaar is van alle koolwaterstoffen op een diepte van meer dan 100 meter én het recht heeft om die te exploiteren, zonder toestemming van de eigenaar van de gronden. Dus of het nu over landbouwgrond of natuurgebieden gaat, alle mogelijke energiebronnen mogen geëploiteerd worden.

Het punt  is dat het winnen van methaangas uit die steenkoollagen een zware milieubelasting heeft, de opbrengsten helemaal niet zeker zijn en er grote risico’s zijn aan verbonden. Toch sprak minister Lieten na het ondertekenen van een overeenkomst hierover met een Australisch bedrijf van ‘groene energie’ voor 175 000 gezinnen. Groene energie!?

Om te beginnen is ook dit gas een niet-hernieuwbare bron en komen er bij de verbranding broeikasgassen vrij. Daarnaast is de techniek om het gas uit de ondergrond te halen erg belastend. Zo zijn er miljoenen liters water nodig om het methaangas vrij te laten komen. Bij dit water wordt een mix van toxische stoffen gevoegd (40 000 liter per 12 miljoen liter water), waarvan naar schatting 15 tot 80% kan gerecupereerd worden. De resterende giftige stoffen blijven dan onherroepelijk in de bodem. Daarnaast zorgt deze techniek voor gigantische hoeveelheden vervuild zout water waar ook nog iets moet mee gebeuren. Er zijn risico’s op grondverzakking, verzilting van landbouwgrond, kleine aardbevingen, vervuiling en uitputting van grondwaterlagen. Tenslotte zijn er boortorens, wegen en andere infrastructuur nodig. Om dit groene energie te noemen moet je toch wel lef hebben.

Deze techniek ‘fracking’ wordt reeds op grote schaal toegepast in de VS. De gevolgen ervan zijn te zien in de film Gasland. Dit belooft weinig goeds voor de stille Kempen…

Bij het lezen van dit soort artikels vraag ik me af hoe ver we zullen gaan? Nu de lucht, de bodem, het water en de oceanen al behoorlijk vervuild zijn, gaan we dan ook nog eens de ondergrond vullen met toxische stoffen? Ik kom net van een gesprek met een zestigtal jongeren, die zich hebben geëngageerd om wat meer rekening te houden met het milieu. Nu nog de politiek en de bedrijven zeker?