de echte Low Impact Man


Een paar weken terug is hier iemand een boek komen afgeven. (langs deze weg hoop ik de man in kwestie te kunnen bedanken, want ik weet niet eens zijn naam, ik denk dat ik hem voor het eerste ontmoet heb in Laarne…)

Het boek heet ‘Het leven van Evert. In de luwte van de snelweg’. Is gemaakt door Brand Overeem (foto’s) en Bert Paasman. Uitegeven bij De Fontein, Baarn, ISBN 978 90 261 25287. Het is een prachtig boek over het leven van Evert, die leeft naast een snelweg, volgens het tempo van de seizoenen.

Evert is geboren tussen de twee wereldoorlogen en leeft sinds de dood van zijn moeder alleen op een stukje grond op de Veluwe. Evert heeft geen elektrische apparaten, enkel een peertje voor de verlichting. Hij herstelt zelf zijn kleren met een handnaaimachine, doet eenmaal per week de was in de wastobbe. Verder onderhoudt hij een stukje moestuin, ook met de hand.  Met de fiets gaat hij brood kopen en elk dag leest hij de lokale krant. Het weet hoe je manden moeten vlechten en  de staande klok moet herstellen . Hij hakt zijn hout voor de verwarming en de wastobbe, gebruikt de beerput voor de bemesting van het veld.

In het boek wordt prachtig beschreven hoe de man zijn dagelijkse activiteiten uitvoert.  Het drogen van het koren, dorsen van het graan, het zeven van kaf en koren, het inkuilen van aardappelen.  Hoe hij zijn eigen gereedschappen maakt, hoe hij het stro dan weer gebruikt als dakbedekking voor schuurtjes. Een man die de Cradle to Cradle principes tot in de kleinste details toepast.

Al heeft de levensstijl een zeker ‘Bokrijk’ gehalte, het is een mooi voorbeeld van een trage maar duurzame levensstijl. Het wordt ook duidelijk welke schat aan vaardigheden en kennis deze man had. Praktische kennis over de natuur, over voedsel produceren en bewaren, over het maken van en herstellen van basisvoorwerpen. Kennis die van generatie naar generatie is doorgegeven maar nu wellicht steeds zeldzamer wordt.

Evert is ondertussen wel 20 jaar geleden overleven, en het is ook niet nodig om van zijn harde leven een romantisch beeld op te hangen.

In elk geval een prachtig boek, om af en toe eens vast te pakken en na te denken over hoe wij nu leven…

28 reacties op ‘de echte Low Impact Man

  1. Het leven van vroeger wordt inderdaad veel te vaak geromantiseerd. De werkelijkheid was dat leven in die tijd vaak bikkelhard was. Vraag dat maar aan de mensen die de oorlog nog hebben meegemaakt.
    Sommigen vergeten dat er in Nederland zelfs mensen ziek werden, omdat ze tulpenbollen aten van de onstilbare honger!

    Mijn grootouders hebben vaak genoeg verteld over slaapkamers waar de vorst ervoor zorgde dat hun adem vastvroor aan het hoofdkussen. Of hoe ze zich in de vrieskou moesten wassen met pompwater op het binnenerf. En als kind werken van ’s morgens tot ’s avonds op het veld, en later op 14 in de koolmijnen, zoals mijn grootvader.

    Hetgeen opviel tijdens de oorlog was dat mensen in de stad (jaja, we promoten de stad graag, maar…) het meeste honger hebben geleden. Op het platte land kon men nog eens een varkentje dooddoen of een kip slachten, maar mensen in de stad hebben erg afgezien tijdens de oorlog.

    En in zulke tijden kies je niet bewust om vegetariër te worden of biologisch te kweken in de tuin, als je je voedsel ziet opgegeten worden door de slakken…

    Dat we bezig zijn met milieu is volgens mijn grootmoeder een luxeprobleem!!!

    Like

    1. Het is net als tegenreactie op die bikkelharde tijden, dat men na de oorlog massaal is gaan (over)consumeren. Wanneer krijgt een aap zin voor proporties ?

      Like

  2. Ik ga zeker niet vertellen dat dit artikel heimwee oproept naar vroegere tijden.

    Maar ik durf het anders stellen. Ik ben gesteld op deze tijd en de luxe die ermee gepaard gaat. Dat wil niet zeggen dat ik niet wil investeren in een matiging in energieconsumptie. Want willen we een aangename levensstandaard kunnen behouden, dan zullen we moeten leren spaarzamer omspringen met de beschikbare hulpbronnen. En natuurlijk koppel ik daaraan vast dat dit ook het milieu en de planeet gaat sparen, want de consumptie (en vooral overconsumptie van deze tijd) is niet lang meer vol te houden.

    Matiging is dus het sleutelwoord.

    Maar als je mij vraagt of ik wil ruilen met die meneer? Neen! Ik hou teveel van digitale tv, internet, enz om daar op te beknotten. En trouwens iedereen, anders zou deze blog en de rest van internet niet bestaan. Het kan daarentegen wel anders. Laptops om minder te verbruiken, de hoeveelheid tv beperken tot het strikt noodzakelijke, enkel de auto waar het niet anders kan…

    Like

  3. Het is inderdaad niet de bedoeling dat we met zijn allen in Bokrijk gaan wonen, maar je kan er niet omheen dat we in amper één-twee generaties tijd veranderd zijn in idioten die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen zonder dat het geld kost. Dat is het grootste drama van deze tijd, dat we gedoemd zijn ons leven in loonslavernij te slijten omdat we zelf niks meer kunnen.

    Like

  4. Het is natuurlijk ook onmogelijk om aan de huidige standaard te leven zonder beroep te doen op anderen. Wie is er bijvoorbeeld huisdokter, computerexpert, landbouwexpert, bouwingenieur, klimaatexpert, handenarbeider, onderwijzer, etc in één en dezelfde persoon.
    Bepaalde taken moet je gewoon uitbesteden in een moderne maatschappij.
    Ik vind het al erg dat we allemaal een beetje boekhouder moeten zijn om onze belastingen netjes ingevuld te krijgen en dat we ook een beetje jurist moeten zijn om te weten wat nu wel en niet mag. (we zijn namelijk verplicht om de grondwet te kennen).

    Maar ik heb er ook geen erg in om mensen te verlonen voor hun geleverde prestaties als die behoorlijk zijn uitgevoerd. Als we daar allemaal mee stoppen, dan zakt alles in elkaar.

    Ik blijf er heilig van overtuigd dat we alle uitdagingen aankunnen, als we investeren in de juiste dingen.

    Like

    1. Natuurlijk zal nooit iedereen alles zelf kunnen (chirurgie, puntlassen,…) maar dat konden mensen honderd jaar geleden ook niet. Mijn punt is dat we naar een radicaal andere opvatting van werk moeten, minder werken in loonarbeid bvb. (de tienurenweek voor iedereen!) en dat kan best. Wat je nu ziet is dat het overgrote deel van alle loonarbeid bestaat uit nutteloze jobs die alleen maar dienen om mensen bezig te houden en om nutteloze producten te vervaardigen en nutteloze behoeften te creëren om een waanzinnig systeem in stand te houden. Terwijl het enige doel van een economie het mogelijk maken van meer vrije tijd moet zijn. Tijd waarin mensen hun leven zelf in handen kunnen nemen (maar dat moet ze dan wel weer worden geleerd op school) en los kunnen komen van al die pseudo-religieuze gehechtheid aan een loonjob (met “pensioen” als “de verlossing”). Waarom worden anders al die producten bedacht die “ons leven vergemakkelijken”?

      Like

  5. @Groenhuis

    En als je de huidige levensstandaard nou eens niet als uitgangspunt neemt…..?

    Die is voor het grootste deel van de wereldbevolking niet eens weggelegd.

    Like

  6. Goed, we nemen de huidige levensstandaard niet als uitgangspunt! Eens kijken…

    – Kindersterfte mag dan stijgen met 800%?
    – Geen energie, dus ook geen wetenschap, dus vaarwel moderne geneeskunde. Terug sterven van een ontstoken apendix? Blind worden van suikerziekte? Sterven van een bacteriële infectie (want geen energie is geen wetenschap, en dus geen industrie, dus ook geen pharmaceutische industrie, dus ook geen medicijnen)…
    – Geen internet, dus geen blog meer, geen tv, geen krant, …
    – Geen mobiliteit meer, dus geen wijn, geen bananen, geen koffie, ook geen thee, maar plat water, elke dag…
    – Geen suiker, want suikerindustrie vraagt ook landbouw die op grotere schaal kan werken. Dus geen koekjes, geen snoep, geen lekkernijen, geen wafels, geen pannenkoeken, …
    – Geen mobiliteit, dus vergeet zelfs maar een reis naar de zee. En geloof me, er zijn nog veel bejaarden die nog steeds de zee niet hebben gezien.
    – Een fiets? Dacht het niet. Shimano komt uit Japan, Giant uit de VS, Colnago uit Italië, dus terug te voet. En dan duurt een kilometer heeeel lang in de winter.

    Sommigen wachten op een transitie naar meer lokale productie en een simpeler leven. Ik niet. Want het is eenvoudig om de mooie facetten toe te lichten en gemakshalve het harde labeur te vergeten.

    Het is tijd dat we stoppen met dromen en naar oplossingen zoeken. En die schuilen in 2 facetten. De eerste benadrukt de LIM zeer goed, en dat is constant nadenken over onze levensstijl en het aanpassen waar het kan. En vervolgens moeten we durven investeren in een betere en vooral schonere technologie. Het ene gaat niet zonder het andere, wat men ook moge beweren.

    Dus voor mij een elektrische wagen die betaalbaar is en echt aan mijn noden voldoet. Een fiets met trapondersteuning om meer mensen te motiveren tot het fietsen, energieneutrale woningen, overal zonnepanelen en de zee vol met windturbines, superzuinige huishoudtoestellen, …

    Like

  7. En voor de mensen die denken dat we verandering kunnen opleggen? Vergeet dat. De mens en de mensheid wil nu eenmaal vooruit. Beschaving zoekt steeds naar verbetering. We moeten gewoon laten inzien dat verbetering ook kan schuilen in minder energieverbruik en niet alleen in meer functionaliteit. Ideaal is als je beiden kan combineren. Een elektrofiets geeft een schoner vervoer maar ook een sneller vervoer in de stad. Vandaar ook het succes van de laatste tijd.

    Like

  8. @Groenhuis

    Nou mijn vraag was wel aan jou besteed 🙂
    Dank voor je antwoord.

    Ben ik ook voor: minder energieverbruik…..kan vooral bij bedrijven veel en veel op bespaard worden.
    En daarnaast zou voor mij heel veel van de geldverslindende en Aarde vervuilende medische en farmaceutische ontwikkeling gesnoeid mogen worden.

    Laten mensen soberder leven, voedzamer eten dan blijf je vanzelf veel gezonder dan nu met alle zogenaamde welvaart.

    Like

  9. Ja, die man was zeer zelfvoorzienend in zijn eigen leven. Zijn ecologische voetafdruk zal niet boven de 1,6 hectare hebben gelegen en hij verbruikte nauwelijks producten die op olie gebaseerd waren.
    Hij bezat wel heel veel kennis en vaardigheden om zo zelfvoorzienend te overleven.
    Kennis en vaardigheden die de meeste jongeren op aarde zijn vergeten door decennialang op olie gebaseerde producten te gebruiken.
    Deze producten komen van zeer ver en worden gemaakt worden via een complex industrieel proces.
    Deze lange keten v

    Like

    1. oeps verkeerde toetsen gedrukt en mijn antwoord al verzonden…
      en om nu correct te eindigen…
      Deze lange keten van productie en consumptie vergt veel olie, goedkope olie. Als de olie duurder wordt kan de keten korter worden (meer lokale productie) ofwel breekt de keten (consumptie en/of productie vallen stil).

      Like

  10. Ik zie ook wel een niet onbelangrijk detail: ik heb het boek niet gelezen, maar die mens had blijkbaar een huis en een stuk landbouwgrond waar hij niet (30 jaar lang) buitenshuis voor moest gaan werken/huur voor betalen.

    En dat wijzelf tot minstens 18 jaar naar school gaan is een heel goede zaak voor de gediffrentieerde maatschappij waarin we leven, maar daardoor doen we wel heel weinig verschillende soorten praktijkkennis om -al was het in beperkte mate- zelfvoorziend te gaan leven.

    Like

    1. Dat komt niet zozeer omdat we tot 18 (ik denk eigenlijk dat het meestal nog wat langer is) naar school gaan maar omdat onze ouders die kennis zelf niet meer hebben en dus ook niet kunnen doorgeven.
      Vroeger had nagenoeg iedereen op het platteland minstens een eigen groetentuin en een paar dieren (niet als troetelbeeten maar om op te eten!). Het is echt een minderheid die dat nu nog doet.
      En kinderen die in de stad opleven, tja da’s volgens mij hopeloos. Helemaal geen voeling met dat soort zaken!

      Like

      1. ….in mijn eigen geval: mijn vader weet heel veel van tuinieren en dergelijke (geleerd van zijn eigen vader) maar er zijn volgens mij toch een aantal redenen waarom hij het mij niet heeft geleerd.
        1/omdat hij werkte met gevaarlijke producten (pesticides) die niet aan kinderen/jongeren kunnen toevertrouwd worden
        2/ omdat ik hem eigenlijk relatief weinig zag: naar school, naar de naschoolse opvang, huiswerk maken, slapen en ik het weekend jeugdbeweging. Ik zie niet veel gelegenheid dat hij me dat zou kunnen leren hebben.
        3/omdat ik een meisje ben. (?)
        4/ omdat dat naast zijn voltijds werk een soort van hobby is/was, iets dat hij liefst op zijn gemakje alleen doet, niet met de kinderen erbij.

        Feit is wel dat ik zelf toen ook niet zo hypergeïnteresseerd was 😉 dus het ligt niet alleen aan mijn ouders. We moesten ook niet helpen, er was geen noodzaak van hulp op het veld. In onze kleine tuin was dat heel overzichtelijk (dat zal ‘indertijd’ wel anders geweest zijn, als er nog veel meer monden van de opbrengst moesten gevoed worden en er ook grotere oppervlaktes verbouwd werden per gezin)

        Mijn kindjes zijn nu 2 en 4 en ze mogen toch hier en daar helpen in de tuin. Hij is volledig bio dus er kan niet veel gebeuren 🙂 Ik haal mijn -nog in ontwikkeling zijnde-tuinkennis meer uit de boeken en van VELT-cursussen.

        Like

  11. Bedankt voor de tip Steven, ik bestel hem. Ongetwijfeld een boek dat toch wel ‘geromantiseerd Bokrijkgehalte of niet” voor inspiratie en relativering zal zorgen.
    An

    Like

  12. Zoals vele mensen al aangehaald hebben, het kan niet de bedoeling zijn dat we gewoonweg terugkeren naar hoe het vroeger was. We moeten vooruit, de toekomst tegemoet, en die zal anders zijn dan het verleden omwille van wat er intussen gebeurt is.

    Maar dat wil niet zeggen dat we geen lessen kunnen leren uit de manier waar vroeger geleefd werd.

    Volgens mij zitten we momenteel in een situatie waarin iedereen leeft omwille van de economie. We moeten werken omdat er iemand de consumptiegoederen moet maken, promoten, verkopen, onderhouden (niet echt nodig, koop gewoon nieuw!), …… En natuurlijk ook een beetje om geld te verdienen om (al dan niet nutteloze) dingen te kopen, dat laat de economie immers draaien.
    De kinderen moeten naar school om zich voor te bereiden op hun rol in die economie, het kan niet zijn dat ze eerst nog wat moeten leren op de job, dat brengt niets op.

    En de economie moet altijd maar groeien, meer opbrengen, groter worden …… Dat wil zeggen dat we altijd maar meer en sneller moeten werken. En dat er ons allerlei niet bestaande behoeftes worden aangepraat door de reclame.

    En we zitten er allemaal zo diep in dat de meesten het niet eens beseffen. Een vis stoort zich niet aan het water, hij ziet het niet eens.

    Maar die economie heeft ons wel tot radertjes van die machinerie gereduceerd. Misschien wordt het tijd om ons wat los te weken uit die machinerie en niet verder te laten opjagen erdoor.

    Like

    1. Ook het boek van Tom Hodgkinson, Leve de vrijheid, hoe ontkom ik aan de cultuur van het moeten, uitgeverij Meulenhoff, is geweldig. De man is een modern anarchist, is op een zeer ecologische manier gaan leven en brengt dit alles in een geweldig vlotlezende schrijfstijl naar ons toe.
      Persoonlijk lees ik dit boek halfjaarlijks opnieuw, de moeite waard..!

      Like

  13. We willen allemaal anarchist zijn, maar we betalen toch allemaal netjes onze rekening voor het internetabonnement, of het is gedaan met het lezen van deze blog.

    En daar heb je nu eenmaal een computer voor nodig, en dus centjes, en daarom gaan we werken.

    Maar het moet niet altijd het laatste en het nieuwste zijn, gewoon om mee te zijn.
    Bij mij komt er een andere computer als de nood er is, door te trage hardware of een fysieke panne. Ik doe niet meer mee zoals vroeger. Daarom ben ik ook overgeschakeld naar Openbronsoftware. De nieuwe versies vragen over het algemeen niet meer rekenkracht, zodat je langer met een systeem kunt doen.

    Ik ben trouwens net terug van een Citytrip naar Parijs. En ik weet één ding. Als daar de energievoorziening uitvalt voor langere tijd, dan is er anarchie. Je bent in zo’n metropool zodanig afhankelijk van alles en iedereen, dan het amper mogelijk is om ecologisch te leven.
    Parijs heeft haar mooie kanten, maar ook de minder fraaie, zoals de bedelaars, de stank (bijna overal), de drukte, het gebrek aan vers voedsel, en welgeteld één restaurant dat vegetarisch is! Daar is nog een pak werk aan de winkel.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s