gewikt en gewogen


Gisteren meegedaan aan het derde en laatste Groen! café, deze keer in Oudenaarde en met een energiefiets om de muzikale intermezzo’s van William Soufriau en Kloot per W te ondersteunen.  Door deze café’s leer ik de topkandidaten en hun standpunten steeds beter kennen.

Zo ben ik behoorlijk onder de indruk van Stefaan Van Hecke (eerste plaats Oost-Vlaanderen). Hij beschikt over een grote dossierkennis, slaagt er in zijn standpunten duidelijk te maken zonder drammerig te worden en doet geen loze beloftes. Een beetje jammer dat jullie als blog-lezers zijn communautair betoog van gisteren niet hebben gehoord. Eigenlijk zou ik hem graag wel eens in debat zien met Bart De Wever.

Ondertussen krijg ik regelmatig mailtjes van groepen en verenigingen die mijn standpunt willen weten over deze of gene kwestie. Eva vzw, de mensen van Donderdag Veggie-dag hebben een beoordeling gemaakt van de partijen en kandidaten wat betreft vleesmatiging en dierenwelzijn. Het zal niemand verbazen dat Groen! daar het beste uitkomt. Zelf krijg ik een vermelding met de donderdag-veggiedag affiche.

Ook Transparency international Belgium deed een oproep naar alle kandidaten om een vragenlijst in te vullen wat betreft integere politiek. Het gaat om zaken als cumul, bekend maken van inkomsten, de combinatie van een politiek mandaat met aanwezigheid in allerlei raden van bestuur en over het transparant rapporteren van verkiezingsuitgaven. Je mijn antwoord en dat van een aantal anderen hier terugvinden.

Het is natuurlijk niet evident om dit als burger allemaal te gaan volgen om een juiste beslissing te nemen. Als ik zie hoeveel moeite wordt gedaan om in steden en langs wegen overal borden en vlaggen met koppen en namen te plaatsen gaan redelijk wat kandidaten ervan uit dat ze vooral veel affiches en folders moeten laten drukken om verkozen te worden. Daarom wil ik ook pleiten voor een onafhankelijke instantie die een berekening maakt van de ecologische voetafdruk van al die campagne’s. Voor mij mag een CO2 taks op verkiezingsvervuiling nu ingaan.

PS: voor al die mensen die een anti-reclame sticker op hun bus hebben en zich ergeren aan de vele folders: dit zijn geen inbreuken op de wet. Politieke ‘informatie’ wordt niet beschouwd als reclame…

57 %


Tussen de weinig hoopgevende berichten in de media over kerncentrales, stijgende CO2 uitstoot en toenemende armoede kan je af en toe een positief berichtje vinden. Zo las ik gisteren in de Standaard een verwijzing naar een onderzoek waaruit zou blijken dat 57% van de Belgen bij het shoppen na zou denken over de ecologische voetafdruk. In andere woorden, meer de helft van onze landgenoten beweert dat ze op een of anderen manier milieubewust winkelen. En ik die dacht dat het over misschien 3 of 5% gaat. Meer nog, uit hetzelfde onderzoek bij 1000 mensen blijkt dat 37% van de consumenten bereid is een dag per week geen vlees te eten. Ruim een derde dus.

Jammer genoeg kan ik nergens meer info vinden over dit onderzoek dat geciteerd wordt in verschillende kranten en op websites. Want zo’n bevraging gaat natuurlijk niet over het gedrag van de mensen maar over de intentie’s. En we weten allemaal – ook uit persoonlijke ervaring- dat de kloof tussen intentie en gedrag wel erg groot kan zijn. Denk maar aan de jaarlijkse nieuwjaarsvoornemens waar meestal niks van in huis komt. Toch wijst de uitkomst op een paar elementen, zo kennen steeds meer mensen het concept van de ecologische voetafdruk en is donderdag Veggiedag ook niet meer onbekend. De campagnes van de organisaties lijken dus toch vruchten af te werpen. We weten ook dat in dergelijke onderzoeken mensen vaak het ‘sociaal wenselijk’ antwoord geven. Dus kunnen we hieruit concluderen dat milieubewust winkelen en minder vlees eten niet meer iets is van een minderheid van freaks, maar binnendringt in de normen van onze samenleving.

Wellicht zijn er sociologen die hier nog enkele boeiende beschouwingen kunnen aan wijden, maar ik beschouw het toch als een teken van hoop.  De bijzonder enthousiaste reacties van meer dan 800 mensen op de twee voorstellingen gisteren in Leuven wijzen in dezelfde richting. Of zoals Yann Bertrand Arthus het zo mooi zegt in zijn film ‘Home’, er is geen tijd voor pessimisme! Vooruit met het Low Impact leven, het gaat tenslotte om de toekomst van onze kinderen, en we worden er zelf ook beter van.

adamboom2

vandaag is alles op…


overshoot2009

Vandaag beleven we een trieste mijlpaal; World Overshoot Day. Je kan de planeet beschouwen als ons kapitaal. Dit kapitaal zorgt jaarlijks voor rente. Deze rente krijgen we in de vorm van zuivere lucht en drinkbaar water, bossen en gewassen, dieren en hulpbronnen. Tienduizenden jaren was deze rente ruim voldoende om de mensheid te laten overleven. Maar sinds midden de jaren tachtig gebruiken we meer van de planeet dan wat ze kan opleveren.

Vandaag gebruiken we dus het laatste beetje op van wat de planeet in 2009 ter beschikking stelt. Voor de rest van het jaar gaan we in het rood, en gebruiken we het kapitaal zelf.  Iedereen met een beetje gezond verstand beseft dat dit niet kan blijven duren. Je kan bij de bank ook wel een tijdje in het rood gaan, maar daar zijn grenzen aan. World Overshoot Day is zo’n grens. Meer info over de berekening van Overshoot day kan je hier vinden.

Nog een paar theaternieuwsjes…

Ik weet wat het verschil is tussen avant-première en première. Bij de première hoort een bescheiden receptie en krijgen we bloemen.  (wat toch enige gemonkel aanleiding gaf bij het publiek, want ik had net wat gezegd over de milieu-impact van de bloementeelt).

Er is vandaag een bespreking te lezen in de Standaard. Niet onverdeeld positief, maar je kan best zelf komen kijken om een oordeel te vellen natuurlijk.

De nieuwe cijfers…


Vandaag presenteren WWF en Global Footprint Network de nieuwe voetafdrukcijfers. Het Living Planet Report 2008 bevat de ecologische boekhouding van de planeet op basis van cijfers van 2005. Waar in het LPR 2006 de Belgische voetafdruk nog 5,6 was, is het nu 5,1 hectares geworden. Dit is jammer genoeg niet het gevolg van een daling van onze consumptie of energieverbruik. Het gaat vooral over aanpassingen in de methodologie. Waar in het verleden nucleaire energie dezelfde voetafdrukwaarde kreeg als fossiele brandstoffen, is dit aangepast en wordt enkel de reële CO2 verbonden aan nucleaire energie meegerekend. Dit is de belangrijkste verklaring voor de daling van de Belgische voetafdruk. (In Nederland gaat de voetafdruk om dezelfde reden van 4,4 naar 4 hectares, het verschil blijft ongeveer groot)

Naast het cijfer van de Belg ben ik ook op zoek gegaan naar het nieuwe cijfer voor het beschikbaar aarde aandeel. Dit is de 1,6 hectare die ik voor mijn project als streefcijfer hanteer. In het nieuwe rapport staat nu dat er 2,1 hectare beschikbaar is per persoon. Daar moet wel minstens 12% worden van afgetrokken voor fauna en flora dus wordt dit nu 1,8… Ik ga de volgende dagen op zoek naar een verklaring voor deze aanpassing, want de reden hiervoor is me nog niet duidelijk. Voor mijn project hou ik me echter aan het streefcijfer van 1,6 hectare. Ook al omdat er nu nog geen calculatoren zijn gebaseerd op de nieuwe cijfers. Dus wie het technisch juist wil, voor het LIM project is het streefdoel een Ecologische voetafdruk van 1,6 hectaren gebaseerd op de LPR 2006 berekeningen.

Het rapport en de bijlages kan je dowloaden via de Ecolife site of die van WWF-België.

Allen naar Werchter?



Het festivalseizoen is alweer volop losgebarsten. Als je je zou afvragen wat nu de ecologische voetafdruk van zo’n festival is, wel daar zijn cijfers over. De onvolprezen rekenjongens van Ecolife hebben vorig jaar een grondige studie gemaakt over de voetafdruk van Rock Werchter.  De grootste brok van de voetafdruk is een gevolg van het afval (36,5%). De mobiliteit van artiesten, medewerkers en opbouw komt op de tweede plaats met 22,5%. Het vervoer van de bezoekers zit hier dus niet bij. Het energiegebruik is goed voor 18,2%, het ruimtegebruik 17,6%. De catering van medewerkers en artiesten neemt nog 5,1% in beslag, water slechts 0,1%. In Werchter worden dit jaar alvast een aantal acties opgezet om die voetafdruk te verkleinen.

Een belangrijke verantwoordelijkheid ligt natuurlijk bij de bezoeker zelf.  Daarvoor kan je de festivalcalculator van Werchter en Ecolife eens uitproberen, zelfs al ga je niet naar het festival. Belangrijk is vooral je vervoer, en verder je eet- en afval gedrag ter plaatse. Een goeie tip dit jaar is de ecosmos; de echte biologische lage voetafdrukhap!  Conclusie; een weekend festivalbezoek zal meestal een kleinere voetafdruk hebben dan een weekendje Barcelona of Berlijn met het vliegtuig.

1 maand LIM: de voetafdruk


Bedoeling van het hele LIM project is om uit te zoeken of het mogelijk is goed te leven met een voetafdruk van 1,6 hectaren. Dit is namelijk het ‘duurzaam’ niveau. Als alle bewoners op aarde zo leven brengen we geen schade toe aan de planeet en kan de opwarming gestopt worden. De gemiddelde Belg gebruikt nu 5,6 hectaren, bij de start van het project had ik 3,5 hectaren. Na één maand heb ik mijn voetafdruk herberekend, op basis van de tussentijdse resultaten.

Mijn voetafdruk komt nu op 2,14 hectaren. Daarbij ga ik er vanuit dat ik de inspanningen van mei een jaar lang kan volhouden.

  • afval; 0,03 ha 
  • reizen; 0,06 (op basis van inschatting van de vakantiereis naar Zweden)
  • wonen en energie; 0,45 ha, er zijn nog geen besparingen op verwarming gerealiseerd, enkel het verminderen van elektriciteit en gasgebruik door uitzetten warm water. Er is voor verlichting een correctie gedaan, rekening houdend met de lengte van de dagen.
  • voeding 0,6 hectaren (vleesloos maar slechts gedeeltelijk biologisch menu)
  • mobiliteit 0,13 hectaren (vooral trein)
  • restfactor 0,44 hectaren (aankopen, uitgaan, andere moeilijk te meten impact)
  • collectieve voetafdruk 0,44 hectaren (mijn proportioneel aandeel van wegen, ziekenhuis, staatsapparaat…)

Nog een ruim een halve hectare te gaan dus, die vooral zal moeten gerealiseerd worden door verwarming en isolatie, en bijkomende acties rond voeding en mobiliteit. Nog te vroeg om te weten of dit zal lukken, maar ik kan toch wel al verklappen dat leven met een voetafdruk van 2,14 hectaren best comfortabel is.

Zelf berekenen kan je met een eenvoudige calculator van WWF. Als je over meterstanden beschikt is die van Ecolife wat gedetailleerder.