jaar nummer 4


de start op 1 mei 2008...

1 mei 2008, dat was het officieel begin van het Low Impact Man project. Het oorspronkelijk idee om een jaar lang te leven met een zo klein mogelijke ecologische voetafdruk is uiteindelijk een beetje uit de hand gelopen. In die mate zelfs dat het nu mij beroep is geworden, iets wat ik nooit voor mogelijk had gehouden. Ik heb ondertussen zoveel voordelen leren kennen van het goed leven met minder dat ik er niet aan denk om ermee op te houden.

Trouwens, ik kan niet genoeg benadrukken dat er heel wat andere mensen zijn die wellicht met een nog kleinere voetafdruk doen. Gisteren nog een babbel gehad met iemand in Geraardsbergen. Een man die vroeger heel rijk was, en die door omstandigheden terechtkwam in een leven met het absolute minimum. Hij vertelde me dat het hem geleerd heeft terug te keren naar de essentie. Naar wat echt belangrijk is in het leven.

En dat is de kern van het verhaal natuurlijk. Bezig zijn met wat echt belangrijk is, keuzes maken die kloppen met wie je bent, je eigen bijdrage leveren. En er zijn heel veel verschillende manieren om dit te doen. Zo raakte ik gisteren ook in gesprek met een paar jonge mensen die een heel mooi project opstarten in Vollezele. En kreeg ik een mail van een juf uit Brugge die een prachtig project wil uitwerken met kinderen rond klimaat. Al die initiatieven geven me hoop. Als mensen initiatieven nemen, aan de slag gaan, doen wat ze willen doen dan kan het nog goed komen.

(voor de laatste keer kom ik nog even terug op de bandenkwestie. Hieronder verwijs ik eerst nog naar het interview met de actievoerders in de Standaard. Omdat het enkel voor betalende abonnees is plaats ik de tekst hieronder (oeps, weer iets illegaal) En daarna kan je nog even mijn mening lezen zoals ze nu op de site van MO* staat. En dan zwijg ik erover, met respect ook voor de mening van de tegenstanders. Beloofd.)

Het was een druk weekend voor milieuactivisten. In Antwerpen zetten onbekenden in de nacht van zondag op maandag van tweehonderdvijftig terreinwagens een band plat (zie interview hiernaast). De vrijdag daarvoor hadden activisten aan een brug boven de Antwerpse ring geschommeld en een bonte groep fietsers de openbare weg voor zich ingepalmd. En in Brussel werd voor het eerst sinds lang nog eens echt ouderwets betoogd tegen kernenergie.

Opvallend was dat geen van deze spectaculaire acties georganiseerd werden door de gevestigde milieubewegingen à la Natuurpunt, Bond Beter Leefmilieu, WWF of zelfs Greenpeace, maar door relatief onbekende groepen die niet bang zijn om de grenzen van de wet af te tasten of zelfs te overtreden. Van echte organisaties is geen sprake, eerder van diffuse netwerken van activisten die elkaar vinden rond concrete dossiers. Ze ontmoeten elkaar op internationale kampen, via gemeenschappelijke contacten of langs het internet. En ze hebben vaak een grote argwaan voor de gevestigde milieubewegingen, die ‘te veel collaboreren’ met het systeem. Geen woorden maar daden, is hun devies.

Er is onmiskenbaar een radicalisering bezig aan de basis van de milieubeweging, zegt Anneleen Kenis (30), die doctoreert over nieuw ecologisch burgerschap en politisering. Ze wordt bijgevallen door Matthias Lievens (31), die een postdoctoraat filosofie volgt. Beiden zijn lid van Climate Justice Action Belgium en organiseren sinds twee jaar mee klimaatactiekampen in België. Activisten leren daar hoe ze via burgerlijke ongehoorzaamheid het klimaatthema scherp kunnen stellen. ‘We gebruiken ons lichaam om een stem te laten horen die anders niet aan bod komt. We bezetten bijvoorbeeld het kantoor van de lobbygroep voor emissiehandel IETA, in Brussel, of we blokkeren de toegang tot de cargoluchthaven van Bierset bij Luik.’

Die keuze voor radicalere actie spruit voort uit een radicaler politieke visie. ‘De opwarming van de aarde is geen puur milieuprobleem, maar een zaak van sociale onrechtvaardigheid’, zegt Lievens. ‘De nieuwe actiegroepen wijzen daarom ook sterk het kapitalisme af.’ Vandaar ook het ongenoegen over de mainstream milieubeweging, die met dat kapitalisme in zee is gegaan. ‘Natuurpunt laat zich sponsoren door Electrabel, WWF door Ikea. De grote ngo’s zitten vast in een consensusmodel. Ze gaan uit van de idee dat bedrijven en ngo’s moeten samenwerken om de klimaatverandering te counteren. Dus stemmen ze in met maatregelen die misschien wel goed zijn voor het milieu, zoals de emissiehandel, maar sociaal onrechtvaardig zijn. Want wie betaalt, kan vervuilen. Wij zeggen dat er wel degelijk een conflict is tussen het kapitalistische bedrijfsleven en het milieu, en we gaan dat onvermijdelijk conflict niet uit de weg.’

Anneleen Kenis ziet een nieuwe generatie activisten opstaan, die zich niet thuisvoelen in de klassieke milieubeweging. ‘Grote organisaties vragen mensen niet meer om actie te ondernemen, maar om elke maand vijf of meer euro te storten. Bovendien geeft dat lidmaatschap geen stemrecht. Als op de koop toe de milieubeweging niet doet wat je ervan verwacht, is het begrijpelijk dat mensen een radicalere vorm van engagement zoeken. Ze willen het heft in eigen handen nemen.’

Veel van die activisten hebben hun wortels in de andersglobalistische beweging. Of ze engageerden zich in de manifestaties tegen de oorlogen in Irak en Afghanistan. De voorbereiding van de klimaattop in Kopenhagen was een kristallisatiemoment. ‘Activisten uit het vluchtelingenwerk, de vakbond, de vredesbeweging of de ecologische beweging vonden elkaar rond het klimaat, dat als een rode draad door al die andere thema’s loopt.’

Grote vraag blijft echter of de radicale actie iets oplevert. ‘Op de agenda van de politiek of het bedrijfsleven wegen wij niet’, erkent Anneleen. ‘Maar wel op die van de milieubeweging. Onder druk van ons verscherpen ze weer hun posities. Ik denk dat we in de toekomst de roep om radicalere actie alleen maar zullen zien toenemen.’

www.climate-justice-action.org

2 reacties op ‘jaar nummer 4

  1. Steven,
    Een paar berichten geleden heb je eerlijk aangegeven wat je drive is om nu reeds je vierde LIM-jaar in te zetten : je vindt het een fijne job en levenswijze omdat je jezelf er volledig kwijt in kan (je levert immers een maatschapplijk zeer relevante bijdrage) én je krijgt erkenning (dit is inderdaad voor elkeen belangrijk zoals je zelf aangeeft) en uiteraard ook soms miskenning (that’s life – you can’t win it all).

    Onafhankelijk van discussies over lekke banden, vormen van alternatieve energie en het al dan niet ecologisch beter zijn van bepaalde artikelen lijkt je hoofdboodschap duidelijk : probeer enigszins gematigd af te stappen van de traditionele waarden en normen van de hedendaagse maatschappij, zoals overvloedig geldelijk en materieel bezit (die wij nodig achten om onze behoeften te bevredigen), en sta stil bij de essentie : willen en kunnen doen wat we graag doen met voeling en respect voor elkaar (sociaal engagement) en voor onze omgeving (ecologisch engagement).
    Als meerdere mensen beseffen dat dit hen zelf ten goede komt kan er een algemeen draagvlak gecreëerd worden waardoor anderen dit ook ‘logisch’ gaan vinden.

    Kort en bondig : levenswijsheid LIM = SLIM 🙂

    Eerlijk is eerlijk – zoals ik het hier nu neerpen heb ik zelf nog veel werk om een dergelijke levensstijl aan te nemen.
    Het gedachtengoed is in ieder geval aanwezig.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s