Een paar dagen terug was er een interessante reactie op deze blog van Jan Verbogen (waarvoor dank). Hij verwijst naar een artikel in the Guardian over de kloof tussen sensibilisering en gedrag. Ondanks de grote hoeveelheden informatie en de vele campagnes over klimaat en milieu van organisaties en overheid blijft de meerderheid van de mensen zich gedragen alsof er niks aan de hand is.
De bijdrage van Rosemary Randall is in dit opzicht wel boeiend. Het volledige artikel in het Engels kan je hier lezen, ik bespreek er enkele punten van. Randall is psychotherapeute en bekijkt de reactie op de klimaatdreiging dan ook vanuit die hoek.
Ze ziet bijvoorbeeld drie maatschappelijke fenomenen die wellicht iets te maken hebben met de milieuproblemen of de toenemende risico’s op dat vlak. Steeds meer winkelen is een typische geruststellende reactie op berichten dat onze leefmilieu achteruitgaat. Door te gaan kopen en te zien dat iedereen daar volop aan meedpet krijg je het gevoel dat alles nog wel ok is. Randal spreekt zelf van een manisch winkelgedrag, steeds op zoek naar nieuwe dingen en kicks. Dit is ook te merken in het televisie aanbod met een overvloed aan programma’s waar huizen en mensen een make-over krijgen.
Een tweede fenomeen is de samenleving die zoveel mogelijk risico’s wil vermijden. Dit is merkbaar in de overvloed aan regels rond bijvoorbeeld voedselveiligheid, de voorschriften voor iedereen die in de verzorginssector en het onderwijs werkt, het verbieden van alles wat maar enigsinds een risico zou kunnen betekenen. Dit maakt ook dat dokters en welzijnswerker meer en meer tijd besteden aan administratie en registratie omdat de overheid toch maar zeker wil zijn dat alles volgens het boekje gebeurt. Het paradoxale is dat er wat de grote structurele zaken betreft zoals globalisering en vrij maken van wereldeconomie er steeds minder regels zijn. Dit is dus een projectie van een onzekerheidsgevoel van de maatschappij. We kunnen blijkbaar de structurele oorzaken van onzekerheid niet aanpakken, dus gaan we ons volop toeleggen op allerlei kleine regeltjes tot en met het verbieden van flippo’s bij chips.
Het derde fenomeen is de groei van psychopatherapeutische en alternatieve industrie. In onze samenleving is er een continue stijging van het aantal mensen dat hulp nodig heeft. Kinderen met adhd, jongeren met zelfmoordgedachten, volwasssenen met burn-outs en depressies, slaapproblemen, borderline, geweld in het gezin, opvoedingsproblemen, etcetera. Niet alleen het aantal gevallen, maar ook de ernst ervan neemt toe. Volgens Randaal is dit een te verwachten patroon bij een ‘patient’ die de essentie en de ernst van het probleem ontkent. Deze behoefte leidt dan weer tot een enorme groei van een heel aanbod van hulpverleners en stromingen gaande van mindfullness tot oorkaarstherapie.
Een eerste stap is deze fenomenen niet langer als ‘normaal’ en op zich zelf staande te bekijken, maar met elkaar te verbinden als drie reacties op de steeds groter wordende stroom van informatie over mogelijk komende milieuproblemen die we eigenlijk liever niet willen erkennen.
Verder in het artikel bespreekt ze ook de verschillende manieren waarop we onze relatie met ‘moeder aarde’ invullen. Maar daar zal ik het morgen over hebben…
Low Impact Man 
de meeste mensen snappen ook niet dat het klimaat hun probleem is. volgens hun hoeven zij daar niks aan te doen.Dat moet de overheid maar( die ook meer lan doen) en als ze al wat willen doen moet het vooral geen tijd of geld kosten. enze moeten niets hoeven op te geven.
LikeLike
Deze theorie spreekt me wel aan. Kwestie van de campagnes en informatiestromen wel au serieux te nemen en er iets mee te gaan doen.
Het is alleen maar de vraag hoe je deze wetenschap in praktijk kan omzetten. Naar de veldstraat trekken en er tegen de volgeladen mensen zeggen “u doet dit enkel maar omdat u het klimaatprobleem ontkent” zal niet veel uithalen. 🙂
LikeLike
En het ergste is dat er ook volledig verkeerde reacties ontstaan, zoals het afschaffen van het vak biologie. De jongeren weten al zo weinig van de natuur en dat gaat er dus nu zeker niet op beteren.
Verder kan ik de theorie perfect volgen. Ik heb geen behoefte aan oorkaarsen of andere therapieën. Waarom? Misschien omdat wij inderdaad proactief al heel wat gedaan hebben aan ons gedrag, zoals veel besparen op energie.
We zijn wel (in tegenstelling tot het gros van de bevolking) aan het ageren, door ons in te dekken. Leren omgaan met minder afval, een woning die weinig verwarming behoeft, zelf elektrische energie maken, biopellets om te verwarmen als de aardolie op geraakt.
Het is dus niet alleen goed voor de natuur, maar het geeft je ook een veiliger gevoel. Als de mensen nu eens proactief zouden handelen, dan zou men minder last hebben van shop-woede.
LikeLike
Excellent artiekel!
Mensen vinden het allemaal wel fijn dat ik mijn gedrag aanpas. En vinden me nen toffe gast tot ik een opmerking maak op hun gedrag en hen wil duidelijk maken wat dat teweeg brengt…
Als je dit doet dan reageren de meeste mensen gelijk een paard dat je zijn oogkleppen wegneemt op een druk kruispunt. weglopen!
Of vinden dat ik gelijk heb maar doen er dan toch uiteindelijk niks mee.
Ver van onze bedshow is de reactie maar wel kinderen op de wereld zetten? Wat een erfenis!
Het feit dat wetenschappers en activisten allerhande geen sterstatus krijgen maar een koopzieke michiael jakson krijgt alle lof omdat hij van de wereld een beter plaats wou maken door het te zingen in een grote lichtshow!
Maar dan wel van de wetenschap verwachten dat ze met een oplossing komen voor de door hun veroorzaakte problemen.
The human race a true but tragic story
En toch heb ik hoop in de volgende generatie, der leeft zeker iets bij de jongeren nog te weinig omdat hun ouders niet willen zien dat het noodzakelijk is. Het wordt tijd dat die jeugd opstaat en hun ouders op hun verantwoordelijkheid wijzen.
LikeLike
Ik ga akkoord dat er steeds meer regeltjes zijn.
Tot in het absurde toe.
Er mogen zelfs al geen peuterschommels meer staan in wijkspeeltuintjes.
Ongelofelijk toch.
LikeLike
Ik ben even gaan kijken naar dat artikel van Randall. Een serieus artikel van 15 blz. Zou dat ergens in het Nederlands vertaald zijn? Of ziet iemand het zitten om dat te doen? Het lijkt me wel zinvol om dat te doen.
LikeLike
Ook interessant om over na te denken is hoe kinderen zouden reageren als ze elke dag b.v. een koekje krijgen, maar op een bepaalde dag zijn er niet meer genoeg koeken om iedereen er eentje te geven…
Zo zullen ook de reacties van de meeste volwassenen zijn, als de olie echt duidelijk op begint te geraken.
LikeLike