objectieve informatie


Al drie mensen stuurden me een bericht door met als spectaculaire titel: Bescherm het milieu: neem het vliegtuig. Daarbij gaat het om een onderzoek uitgevoerd door New Scientist. (het artikel erover in Knack kan je hier lezen). De inhoud van het onderzoek is niet zo nieuw, er zijn inderdaad gevallen dat de uitstoot per kilometer met het vliegtuig lager is dan een kilometer met de auto. Ook een trein en een bus gebruiken energie en zorgen voor uitstoot. De effectieve impact is telkens afhankelijk van de bezettingsgraad en het efficiëntie van het voertuig.  Door de berekening dan steeds om te zetten per kilometer krijg je natuurlijk een vertekend beeld. Want met een vliegtuig zit je heel snel aan duizenden kilometer. Los daarvan is er in het artikel nergens een verklaring voor de spectaculaire titel. Want zelfs al zijn sommige vliegreizen minder vervuilend dan een vergelijkbare auto rit, je beschermt het milieu toch niet door het vliegtuig te nemen? Eigenlijk zegt het onderzoek; auto’s, vliegtuigen en ook bussen en treinen zijn vervuilend, het één al wat meer dan het ander. Punt. De enige manier om het milieu te beschermen als het over mobiliteit gaat is dus deze vervoersmiddelen NIET te gebruiken. Of maak ik een denkfout?

Het artikel, en vooral de manier van presenteren is echter tekenend voor een groeiende soort wanhoop. Het is zoals een alcoholist triomfantelijk zou uitpakken met een studie die zegt dat ammoniak drinken slechter is dan alcohol en daaruit concludeert: ‘bescherm je gezondheid, drink meer alcohol’. 

Het is duidelijk dat we heel onze manier van verplaatsen zullen moeten herzien. Voor de groeiende impact van het vliegen bestaat er geen goede oplossing. Zeker als je weet dat tot hiertoe slechts 5% van de wereldbevolking ooit in een vliegtuig heeft gezeten. Als iedereen de kans krijgt (en etisch gezien moet iedereen dezelfde kansen krijgen) dan is de planeet al na 1 jaar vliegen gewoon om zeep. Met zo’n vooruitzichten doen energieverslaafde industriën er alles aan om de werkelijkheid te negeren. In de sociale wetenschappen noemen ze dit cognitieve dissonantie. Je weet dat het fout is maar blijft argumenten zoeken om ermee door te gaan. In de psychiatrie noemen ze dit waanvoorstellingen. 

Jammer genoeg nemen media dit soort dingen al te graag over zonder enige duiding en onthouden de mensen enkel de titel. Ik ben er zeker van dat ik binnenkort op lezingen mensen tegenkom die bij hoog en laag zullen beweren dat vliegen goed is voor het milieu…

14 reacties op ‘objectieve informatie

  1. Ach ja, het hangt er allemaal vanaf hoe je dingen gaat berekenen. Als je aan mij vraagt om een formule uit te schrijven die bewijst dat varkens kunnen vliegen, zet ik het wel op een blad. Of dat je het verbruik van een auto kunt uitdrukken in oppervlakte, dat wil ik ook wel eens uit de doeken doen.

    Cijfermateriaal zegt veel, als het correct wordt gebracht. Anders zijn het cijfers op een blad en niet meer. Er moet een verhaal achter zitten.

    Wij gaan elk jaar met de auto naar Oostenrijk. En zijn er milieuvriendelijkere manieren? Ja, te voet; of kruipend 🙂

    Maar als ik zie dat ik met 4 personen en een koffer vol, en een dakkoffer vol en een fietsenrek achter de auto aan 5L/100km kan blijven, dan zegt dat ook iets anders. Namelijk dat ik gematigd rij met de wagen. Ten eerste ben ik veel minder snel vermoeid (want we rijden ’s nachts omdat de kinderen dan kunnen slapen) en we houden het verbruik zo in de gaten. Maar als ik dan zie wat er allemaal onderweg gebeurd?!?!

    Auto’s met caravan die ons tegen een rotgang voorbij steken om dan enkele kilometer verder in de gracht te belanden, grote autobussen die ons voorbij rijden tegen een rotgang (ik dacht dat die slechts 100km/h mochten rijden). Wat doet dat allemaal aan het verbruik?
    Of autobussen die op de parking staan met draaiende motoren. Het record dat ik heb opgetekend is 1 uur en 12 minuten. Dat is dus bijna een speelfilm lang dat een autobus ’s nachts stond te draaien, zonder inzittenden. Wat zou daar het milieueffect van zijn? Ik mag er niet aan denken.

    Gedrag wijzigen is dus een eerste en belangrijke stap, vooraleer we andere drastischere maatregelen gaan nemen.

    ps: verbruik uitgedrukt in m²? Je verbruik is toch bijvoorbeeld 5L/100km? Dus volume gedeeld door afstand. Basiseenheid van volume is m³ en van afstand is m, dus m³/m = m²

    🙂

    Like

  2. Ik had het artikel ook al gelezen op de knackwebsite.
    Als student lager onderwijs wordt er ons steeds gevraagd dingen te lezen in het taalmodel. Dat zijn zo’n 9 vragen die je je stelt bij alles wat je doet en dus ook lezen.
    Wel voordat je aan een tekst begint heb je ook een aantal vragen. Die zoek je in de tekst, heeft de tekst antwoord gegeven op de vraag die we allemaal hadden? Nee, zeker niet. De tekst is een echte ‘kop’, je verleiden om te lezen. Maar jammer genoeg staat er geen informatie die je eigenlijk denkt te zoeken. Dus mensen denk goed na voordat je een tekst leest. Geeft die een antwoord? Super! Maar blijf jezelf steeds vragen stellen. Want journalisten willen gewoon dat ze gelezen worden. ( Ik ook, zelf als ik conceptualiserend schrijf.)
    De studie vertelt ook, maar een halve waarheid over bussen en treinen. Daarnaast ik als trouwe knacklezer weet al langer dan vandaag dat de teksten die in de knack geschreven zijn allemaal zijn beïnvloed door een sceptici op het vlak van klimaatverandering. Dus weet wat je leest.
    Mijn grootste boodschap is stel vragen en lees naast de tekst ook de verpakking en bijkomende info. Zo creër je een algemeen beeld.

    Like

    1. De media halen hoofdzakelijk hun inkomsten uit reclame. De doelgroep van de adverteerders moet dus zo breed mogelijk aangesproken worden. De boodschap moet hierbij vooral opvallen anders wordt ze niet bekeken. Objectiviteit en juistheid van de boodschap is dan véél minder belangrijk.

      Like

  3. Het punt is dat we ifv milieubescherming gewoonweg ons gedrag moeten aanpassen. Of het nu met een vliegtuig, een auto, een boot, of een trein is .. het is dringend nodig dat mensen hun verplaatsings- en reisgedrag in vraag stellen. Word je er echt gelukkiger van als je 3x per jaar op reis gaat naar het buitenland ?

    Like

  4. Wie weet is dat onderzoek wel niet betaald door een vliegtuigmaatschappij.

    Onlangs stond er in Humo een artikel over BPA (Bisphenol A), een stof die vrijwel in iedere fles van hard plastic voorkomt. Een studie bewees dat BPA helemaal niet schadelijk is voor de gezondheid. Wat bleek, de studie was betaald door de plasticindustrie.

    Onafhankelijke onderzoekers hebben BPA onderzocht en zij concludeerden dat de stof juist wel schadelijk is voor de gezondheid, het kan kanker en allerlei vruchtbaarheidsstoornissen veroorzaken.

    Als je dan een mailtje stuurt naar een firma die plastic flessen verkoopt met de vraag of er BPA aanwezig is in hun producten, antwoorden ze helemaal naast de kwestie en sommigen beweren nog nooit gehoord te hebben van die stof!

    Zo zie je maar hoe we dagelijks misleid worden (omdat geld belangrijker is dan duurzaamheid, gezondheid, …).

    Like

    1. Misleiding via de media op grootschalige wijze en de gegevens die ze gebruiken worden bezorgd door de juiste bronnen te selecteren… Die bronnen wiens gegevens je verkoop het minst schaden. Als die niet aanwezig zijn worden die zelf gecreëert of een andere conclusie uit getrokken.
      Correcte informatie bekomen is enkel door zelf zo veel mogelijk informatie te verzamelen en te analyseren. Daardoor is subjectiviteit sowieso veel sterker aanwezig.
      Gelukkig zijn er veel mensen die niet in die omgekochte boodschappen trappen en dus blijven “ambetante” vragen stellen 😉
      De waarheid komt altijd boven, hoeveel geld er ook tegenaan gesmeten wordt om het te verdoezelen.

      Like

  5. Ik word hier echt triest van. Mensen zullen dit aangrijpen om hun reisgedrag goed te praten… steriliseren die handel.
    Wanneer gaan de journalisten eens wakker worden en hun verantwoordelijkheid nemen? Een aantal weken geleden hoorde ik een presentatrice zeggen op radio 1 i.v.m. de donderdag veggiedag in Gent: “Beste mensen in Gent leg die sappige biefstuk maar terug het zijn bonen en tofu vanavond”. Grappig? hell no! opnemen en aan hun kinderen laten horen… en steriliseren die handel!

    Hier de trailer voor the age of stupid, het klimaatdrama door de ogen van iemand in de toekomst. Verwacht in september in onze zalen:

    http://www.youtube.com/watch?v=czEiZtjhkPo

    Hier een experiment dat bewijst waarom the big bang van Groen! niet aansloeg bij de kiezers. Kijk vanaf 6:00 en als je tijd hebt bekijk de hele reeks how art made the world.

    http://www.youtube.com/watch?v=Ub3iD98Du9M

    Like

  6. Een en ander is ook een reactie op het plan van Obama om te investeren in een soort TGV-infrastructuur (www.cnn.com/2009/POLITICS/04/16/obama.rail)

    Like

  7. wordt er eigenlijk rekening gehouden met het verbruik van de luchthaven indien men deze berekeningen maakt? en van het station? en wat het kost om een auto/vliegtuig/trein te produceren/onderhouden?

    natuurlijk niet 🙂

    idd ze vervuilen allemaal dus kunnen we beter zo weinig mogelijk ervan gebruik maken …

    Like

  8. Het probleem met vliegtuigreizen zit hem volgens mij vooral in het feit dat men door het nemen van het vliegtuig geneigd is zeer veel kilometers af te leggen, waardoor men de eigen ecologische voetafdruk drastisch verhoogt.

    Op langere afstanden (een vliegtuig gebruik extreem veel energie bij het opstijgen en bij het landen, maar relatief weinig tijdens een stabiele vlucht) is een volzet vliegtuig helemaal niet zo’n extreme energieslokop. Daar komt dan nog bij dat het grote voordeel van het vliegtuig is dat men slecht infrastructuur nodig heeft op de start- en landingsplaats en daarmee dus veel minder ruimte in beslag neemt dan voor grondvoertuigen. De gigantische oppervlakte aan wegen en spoorwegen heeft immers ook een zware ecologische impact.

    Daarmee pleit ik dus zeker niet voor het gebruik van het vliegtuig maar wil ik benadrukken dat het probleem vooral zit in het afleggen van grote afstanden met een gemotoriseerd voertuig, zeker indien dit gebeurd aan relatief hoge snelheid, en niet zozeer aan de keuze van het voertuig. Zo zijn ook zeer hoge snelheidstreinen bijzonder energieverslindend en niet veel zuiniger dan een vliegtuig.

    Like

  9. Het beste voor het milieu is inderdaad geen enkele van deze vervoersmiddelen gebruiken. Geen vliegtuig, geen auto, geen autobus, ….

    Het is absurd te stellen dat een vliegtuig minder belastend zou zijn voor het milieu. Wat een onzin.

    Like

  10. Ik wil wel eens de berekening maken om te zien of het zuiniger kan dan met 5L/100km (1:20 voor de Nederlanders 🙂 ) met 4 personen, een koffer vol tot aan het dak, een dakkoffer en een fietsenrek achteraan, zo naar Oostenrijk te rijden. Ik verwed €100 op dat de trein, het vliegtuig, het vrachtschip, allemaal een grotere milieuimpact hebben.
    Volgens mij is dat al redelijk ecologisch reizen. Dat om te beginnen elke burger maar eens probeert om die doelstelling te halen.

    Wie gaat de uitdaging aan om naar Bach Oostenrijk te rijden met een lagere impact? 😉

    Like

Geef een reactie op Renaat Reactie annuleren