Van 5 naar 40%

In vorige stukje (zie hieronder) heb ik even de uitgangsituatie beschreven. Nu komt dus het mogelijk scenario om het probleem op te lossen. (grotendeels gebaseerd op ‘De Aarde heeft Koorts’)

Het verhaal start dus bij u en ik en vele duizenden mensen die op dit ogenblik inspanningen doen om hun voetafdruk te verkleinen.  Het gaat om de groeiende groep mensen die zich meer en meer zorgen maken en alvast zelf hun verantwoordelijkheid opnemen.  Volgens onderzoek van Paul Ray zou in onze samenleving potentieel 40% van de bevolking zo’n houding kunnen aannemen. Het zijn de zogenaamde ‘cultural creatives’,  mensen die beseffen dat materiële vooruitgang niet het belangrijkste is en die meer waarde hechten aan persoonlijke ontwikkeling en betrokkenheid bij de gemeenschap.

Nu, op dit ogenblik is deze groep zeker nog niet zover dat ze bereid zijn om tot actie over te gaan. Daarvoor is er nood aan een kerngroep van zo’n 5 procent van de bevolking. Voor Vlaanderen zouden dat 300 000 mensen moeten zijn. Of we die al hebben weet ik niet, het zou een goede oefening zijn om eens op te tellen hoeveel mensen er actief bezig zijn met isolatie van hun huizen, leven zonder auto, deelnemen aan klimaatwijken en voedselteams, buurtwerk of opvang van vluchtelingen. (sociologen op zoek naar een tesis-onderwerp: dit is je kans!)

Wat is nu belangrijk in dit scenario; deze mensen gaan onderling meer en meer contacten leggen en steeds duidelijk communiceren over hun acties. Ze gaan zich meer en meer ‘outen’ en doen dit niet enkel als consument, maar ook als werknemer, of ambtenaar, of ouder, of buurtbewoner enzovoort. Dit is trouwens wat er gebeurt binnen Transition Towns, mensen die vanuit verschillende invalshoeken bezig zijn met een betere wereld vinden elkaar en proberen de groep te verbreden.

De resultaten van hun acties op gebied van voetafdruk zijn in verhouding tot de mondiale uitdaging klein, maar belangrijk is vooral de aandacht die ze op die manier voor het thema losmaken. Media beginnen meer en meer te berichten over de mondiale uitdagingen (dit kan ik in elk geval uit eigen ervaring bevestigen), en ook binnen bedrijven klinkt de vraag om duurzaam te ondernemen luider. Het gevoel van hoogdringendheid wordt groter en algemener.

Gevolg is dat de groep van Cultural Creatives zich als eerste aangesproken voelt wordt om ook actie te ondernemen. Op die manier groeit de kerngroep en het besef dat daden nodig zijn. Mensen gaan ook meer en meer ervaring uitwisselen (nieuwe media maken dit heel makkelijk). Het gaat nu minder over de kleine acties (zoals de tochtstrip) maar veel meer over de structurele veranderingen. Groene energie, minder vlees, minder vliegen, minder autorijden.

Door op die zaken in te zetten ervaren de Cultural Creatives ook dat ze geld besparen. Ze gaan daarmee geen extra vliegreis boeken, maar kunnen bijvoorbeeld kiezen voor (duurdere) ecologische producten, of voor beleggingen in duurzame fondsen. Anderen kiezen om meer uit te geven aan immateriële diensten in plaats van produkten. Bijvoorbeeld opleiding, of een tuinman, of een theaterabbonnement. Nog anderen CC’s merken dat ze met minder inkomen kunnen rondkomen en gaan bewust wat minder werken.

Aangezien we ondertussen spreken over een groep van 5% tot 10% krijgen die verschuivingen ook economische en politieke vertalingen. Bedrijven en banken merken dat ze de strategie gericht op winstmaximalisatie beter vervangen door echte duurzaamheid, tenminste als ze de belangrijke groep van Cultural Creatives als klant willen houden. Deze beweging is in verschillende westerse landen bezig en zo onstaan er netwerken van klimaat-ondernemingen. Bedrijven die inzien dat het ontbreken van een klimaatbeleid dramatische economische gevolgen zal hebben en gaan lobbyen om de zaak aan te pakken. Deze bottom-up veranderingen beginnen stilaan ook de politieke wereld te beroeren…

(en maandag kan je lezen wat er dan gebeurt…)