wat als de olie op is…

Na het lezen van een interessante opinie van Lieven Scheire in de krant over de risico’s van kernenergie heb ik vorig weekend op de boekenbeurs zijn boek gekocht. ‘Wat als de olie op is’ met als veelbelovende ondertitel: ‘ het ultieme boek voor wie energie nodig heeft en ze niet kan missen: de harde feiten, de mythes doorprikt.’

Ik heb het boek ondertussen uitgelezen, en ben toch een beetje teleurgesteld. De auteurs (want het boek is vooral het werk van ingenieur Filip Van Den Abeele), geven een  helder overzicht van de herkomst van fossiele bronnen en de mogelijkheden van alternatieven. Tussendoor krijg je wat basisfysica mee en wordt duidelijk gemaakt hoe kernsplitsing en kernfusie werkt. Op zicht nuttige informatie bij elkaar. Het probleem is dat de visie die uit het boek spreekt nogal dubbel is. Soms wordt duidelijk gesteld dat we minder energie zullen moeten gebruiken en dat efficiëntie belangrijk is. Tegelijk lees je het hele boek door dat we eigenlijk niet weten hoeveel energiebronnen er nog zijn, en dat het best wel zal meevallen. Zo zou er volgens de auteurs uiteindelijk nog olie zijn tot 2200! Ook rond kernenergie is het standpunt dubbel, er wordt wel gewezen op de neveneffecten (let op de woordspeling) van het nucleair afval, maar tot twee keer toe wordt kernenergie CO2 neutraal genoemd. Dit is manifest onjuist, want de ontginning van uranium is energie-intensief, net als het transport, de beveiliging, onderhoud van de centrales, opbergen van kernafval enzovoort. Volgens mijn bronnen gaat met de productie van 1 kWH kernenergie een derde van de uitstoot van een conventionele kWh. De bewering dat nieuwe kerncentrales bouwen goedkoop is, klopt natuurlijk ook niet, alle in de steigers staande nieuwe centrales kosten veel meer dan gepland. Toch vreemd dat een boek dat beweert genuanceerd en wetenschappelijk te zijn dit soort informatie niet opneemt.  (PS: een recente toevoeging dank zij Wonko; over de piekolie)

Dat er kritische bedenkingen geplaatst worden bij alternatieve energiebronnen, daar kan ik zeker mee leven. De productie van zonnepanelen is milieubelastend, de grote windturbines vragen erg veel materiaal en energie (over de windmolens in de lucht is in het boek niks te lezen). Ik kan me echter niet van de indruk ontdoen dat de auteurs  op de vlakte blijven en daardoor de indruk wekken dat er niet echt een energieprobleem is.  Het is een beetje zoals met de reclame van Nucleair forum: de indruk wekken van genuanceerd te zijn, maar daardoor het probleem minimaliseren en  eigenlijk toch duidelijke partij kiezen.

De conclusie  van het boek dat we met creativiteit en intelligentie alle energieproblemen kunnen oplossen is iets te makkelijk. Want als we over zoveel creativiteit en intelligentie beschikken, hoe komt het dan we nu aan razend tempo bezig zijn de planeet te vervuilen en uit te putten.

Dat een boek dat pretendeert wetenschappelijk te zijn geen enkele voetnoot noch bronverwijzing bevat is vreemd. De auteurs zeggen wel dat ze steeds de best mogelijke schatting geven, maar je kan op geen enkele manier nagaan over welke bronnen ze het hebben. Kortom, ik vind Lieven een fantastisch televisiemaker (voor zover ik er al iets van gezien heb), en heb veel bewondering voor zijn inzet, onder andere voor 11.11.11, maar dit boek valt tegen.