doordenkers over mobiliteit


Graag even aandacht voor Kris Peeters, maar dan wel de andere (en betere). Al vele jaren geniet ik van zijn scherpe opinies en blogstukjes, waaruit blijkt dat hij niet alleen subtiel speelt met woorden, maar waar hij een visie op mobiliteit laat zien die ver vooruit ligt op die van onze gemiddelde bevoegde minister (en zeker op die van zijn naamgenoot die pleit voor Vlaanderen als een logistieke draaischijf…). Lees maar eens dit stuk over de vergelijking van de reacties op het sluiten van een pak Carrefour vestigingen (de werknemers moeten zich aanpassen aan de nieuwe economie) en de verkrampte reacties op elke poging om mensen wat minder met de auto te laten rijden. Lees het zelf, en abonneer je gerust op zijn blogpost.

Clipboard01Kris woont in Herentals, en dat doet me denken aan nog zo’n strijder voor een andere mobiliteit: Luc Vanheerentals. Hij publiceerde nog maar net een nieuw boek “50 ways to leave your car”. Daarin laat hij niet alleen 50 mensen aan het woord die een prima leven hebben zonder auto, maar tevens illustreert hij met veel cijfers en voorbeelden welke problemen we allemaal te danken hebben aan koning auto. Alsof het nog niet genoeg is doet hij er nog 50 beleidsvoorstellen bij voor een betere mobiliteit. In dit artikel kan je ontdekken wat er nog allemaal meer in het boek te lezen staat.

Het zou nog een mooi idee geweest zijn bij het net afgelopen autosalon. Wie een auto koopt krijgt er gratis dit boek bij. Net nu we horen dat de autoconstructeurs hun uitlaatgassen zelfs testen op apen mogen ze wel eens iets terugdoen.

in de bloemetjes


Als het gaat over mooie, inspirerende verhalen, dan past het verhaal van Paulien er helemaal in. Ze is zot van bloemen, maar haar hart doet pijn als ze ziet hoe de bloemen  naar hier worden gevlogen met vervuilende vliegtuigen. Hoe ze in landen als Columbia of Kenia worden gekweekt met veel pesticiden en sociale uitbuiting. Dit moet toch anders kunnen. En dus is ze deze zomer begonnen met haar eigen bedrijfje met ecologische lokale veldbloemen; Blommm.

De kerels van Zwijgen is geen optie hebben opnieuw een pareltje afgeleverd dat je hier kan bekijken.  Voor mij is het opnieuw een illustratie dat, als je je hart volgt, en doet wat je echt wil doen, dat per definitie ook goed is voor de wereld. (ps: let ook op hoe Pauliene de klemtoon legt op het werken met de handen)

 

actieve hoop


Een paar weken geleden kreeg ik bezoek van Natalia en Janick, twee jonge mensen die beslist hebben om hun job op te geven en door Europa (en eventueel verder) te trekken op zoek naar inspirerende mensen en voorbeelden. Ze vragen zich af wat zij kunnen doen in een wereld vol klimaatellende en ongelijkheid. Hun roadtrip willen ze delen via een blog, en zo hun leeftijdsgenoten – de zogenaamde Generation Y – aanzetten tot denken en handelen.

leonardoMooie initiatieven kan je ook vinden op plaatsen en waar je ze niet verwacht. Zo loopt in het Centrum Muziekinstrumenten-bouw in Puurs al jarenlang een project om op zoek te gaan naar alternatieven voor het tropisch hardhout dat gebruikt wordt bij onder andere violen en gitaren. Gepassioneerde mensen die misschien niet de wereld gaan veranderen, maar dat doen waarin ze goed zijn, en ondertussen wél een positieve bijdrage leveren aan het beschermen van tropische bossen.

In hetzelfde Puurs mocht ik dit weekend ook kennismaken met Vivianne die ongeveer op haar eentje een hele tranistie-beweging is. Zij is mee de dynamische motor van een letsgroep, de repaircafés, de weggeefwinkel, de lokale critical mass, de petitie voor een autoluw dorpshart en de zadenbib. Ze is autodeelmeester en staat altijd klaar voor de plukboerderij. En altijd met een grote sociale verbondenheid met de mensen die het niet te breed hebben in onze samenleving.

En zo zijn er overal mensen bezig, vaak in de luwte, maar vol overgave en inzicht. Dit is wat Joanna Macy ‘actieve hoop’ noemt. Niet in een hoekje zitten wachten tot het allemaal goed komt, maar kijken wat binnen je mogelijkheden ligt en zo je bijdrage leveren.

 

 

het belang van Storytelling


Het is en blijft een moeilijke uitdaging. Hoe zorg je ervoor dat mensen zich meer betrokken voelen bij de klimaatuitdaging? Hoe maak je dat dat die betrokkenheid zich uit in engagement? Ondanks de vele films, rapporten, acties en campagnes blijkt dat de meerderheid van de bevolking de ernst van de klimaatchaos niet inziet en dus ook geen reden ziet om iets te gaan doen. Er is al flink wat onderzoek gedaan over de psychologie van het al of niet erkennen van klimaatproblemen. Voor Sampol maakte ik een paar jaar terug een bespreking van het boek ‘Don’t Even Think About It. Why Our Brains Are Wired to Ignore Climate Change.’ En deze Ted Talk van Per Espen Stoknes suggereert ook een aantal andere strategieën. Hij pleit vooral voor een positieve aanpak met concrete haalbare stappen.

Ik begrijp best dat mensen niet graag doemverhalen horen, anderzijds heb ik toch wat moeilijk met de positieve benadering en de happy talk die zo vaak te horen is rond duurzaamheid. Als de dokter na een grondig onderzoek tot de conclusie komt dat je een zware vorm van kanker hebt, dan wil je dit toch wel weten? Dan ga je die dokter toch niet beschuldigen van doemdenken en zwartkijken? Als die dokter dan zegt dat een grondige verandering van je levensstijl de enige kans is om te overleven? Wat dan, wil je dan weten wat je kan doen of zeg je ‘sorry dokter, ik heb gehad met je opgeheven vingertje, ik wil je niet meer horen’?

Precies daarover gaat mijn nieuwe voorstelling. De ernst van de situatie onder ogen zien zonder te vervallen in moedeloosheid en apathie, maar omschakelen naar strijdbaarheid en versterken van je veerkracht. Het is een moeilijke oefening, ik ben niet helemaal zeker of het zal lukken. Omdat ik heel erg geloof in de kracht van verhalen heb ik me alvast ingeschreven voor deze boeiende reeks in Nederland. Daar zal ik ongetwijfeld nog nieuwe inzichten en inspiratie opdoen. Alle info kan je hier vinden:

Leaflet_Storytelling_voor_duurzaamheid_-_voorjaar_2018

Voor mijn nieuwe voorstelling plan ik de volgende maanden een aantal try-outs. De eerstkomende is volgende week zaterdag in Gent.

must read: Low Tech Magazine


Ik ben al jarenlang een fan van Kris De Decker van Low Tech Magazine.  Met wel doordacht studiewerk doorprikt hij de vele technologische oplossingen die ons worden opgedrongen. Zijn laatste artikel gaat over de rekenmodellen die gebruikt worden om energieverbruik en besparing te berekenen. De conclusie is dat deze heel vaak leiden tot dure en overbodige investeringen. Het is een stevige brok, met heel wat cijfers en achtergrond, maar zeker de moeite om te lezen. Trouwens, de beleidsaanbevelingen waarmee het artikel wordt afgerond zouden ook door onze beleidsmakers eens mogen bekeken worden. Op de site verder nog een schat aan informatie over hernieuwbare energie, low-tech oplossingen en doe het zelf technieken! Klik hier.

lowtechmag

twee weken zonder Facebook


Het is nu twee weken geleden dat ik Facebook de rug heb toegekeerd. Ik ben er al vaak op aangesproken. ‘En hoe gaat het nu, zo zonder Facebook?’ krijg ik dan te horen, soms met een grote bezorgdheid in de stem en een blik vol medelijden. Wel, het gaat dus prima met mij zonder Facebook. Ik kan niet precies zeggen hoeveel uren ik al heb gewonnen, maar ik merk dat bezig zijn aan de computer een stuk geconcentreerder gaat. In plaats van eerst nog effe ‘Facebook te checken’ doe ik nu gewoon wat ik van plan was te doen.

Heb ik nu al wereldschokkende zaken gemist? Dat zal wel niet zeker. Ik luister een paar keer per dag naar het nieuws, en kijk ook wel eens naar een nieuwssite. Wie weet heb ik al ergens een boeiend filmpje of artikel gemist, maar ook dat is relatief. Je kan gewoon niet alles wat interessant is volgen, zelfs al had je tien levens. Al merk ik wel dat sommige organisatoren hun activiteiten alleen via Facebook bekend maken. Als ze mij erbij willen hebben, dan zullen andere kanalen nodig zijn (is het trouwens wel gezond is dat Facebook een quasi monopolie heeft op dat soort dingen?).

Ben ik nu helemaal afgekickt van sociale media? Dat is nog iets anders, zo merkte ik dat ik de eerste dagen zonder Facebook vaker op Twitter zat te kijken. Dus heb ik die app meteen van mijn Fairphone gegooid. Maar sindsdien kijk ik wat vaker naar de mobiele sites van de Redactie, de Morgen en de Standaard. Ik heb me al een paar keer afgevraagd wat mensen deden in de tijd dat er geen smartphones bestonden. Ja, vaak lag er naast het toilet een tijdschrift of een boek, dat zie je minder en minder.

toiletboekenEn de vele verloren momentjes thuis of onderweg, wat deden we dan? Naar de wolken kijken? Onze vingernagels bestuderen? Met elkaar praten? Gedichten schrijven? Dagdromen? Bewust ademen? Een liedje neuriën? Luisteren naar de stilte? Als je er even over nadenkt zijn er eigenlijk heel veel manieren om het zonder te doen.

Het is voor mij ook een permanente oefening om de verloren momentjes niet met de smartphone in te vullen. En het is fijn om die ervaringen toch te kunnen delen via… sociale media.

Hoe Uplace aan zijn einde kwam…(de alternatieve feiten)


Zoals jullie trouwe bloglezers al weten, een van de plannen voor 2018 is het schrijven van een boek. Het verhaal speelt zich af in de toekomst. Deze mogelijke toekomst is dus mede afhankelijk van beslissingen die vandaag genomen worden. De recente berichten over het einde van Uplace zijn in die zin dan ook een tegenvaller voor mijn schrijfproject. Ik had in mijn boek namelijk een paar stukjes voorzien over dit winkelcentrum ervan uitgaande dat het gebouwd zou worden. Gezien de actualiteit zal ik het nu moeten schrappen uit mijn manuscript. Dus kan ik het evengoed hier delen. Welkom in 2023.

Juni 2023

De werken aan het zogenaamde Uplace winkelcentrum worden stilgelegd. Na een procedureslag van 13 jaar beslist de Raad van state definitief dat zowel het ruimtelijk uitvoeringsplan als de milieuvergunning onwettig zijn. Er is geen beroep meer mogelijk en de eigenaar krijgt een vordering tot afbraak. Het terrein zal moeten hersteld worden in de oorspronkelijke staat, zelfs al is een groot deel van het complex zo goed als afgewerkt. Voorzitter Bart Verhaeghe reageert furieus, in diverse interviews haalt hij keihard uit naar alle politici die hem steeds beloofden alles te regulariseren en die zich nu laten inpakken door de rechterlijke macht. ‘In wat voor land leven we eigenlijk’ fulmineert hij ‘Hoe kan iemand nog een onderneming uit de grond stampen als de rechters steeds partij kiezen voor een paar klagende buren en vogelliefhebbers’. Omdat Verhaeghe echter na herhaalde aanmaningen weigert de afbraak op te starten riskeert hij een gevangenisstraf.

De zondag nadat het aanhoudingsbevel is uitgevaardigd verliest zijn ploeg Club Brugge een cruciale wedstrijd en is de degradatie naar naar eerste klasse B een feit.  De beelden van de norse zwijgende voorzitter die wegbeent in de spelerstunnel blijken achteraf de laatste te zijn. De dag erop is er geen spoor meer te uplacebekennen van de flamboyante ondernemer. Hij lijkt van de aardbol te zijn verdwenen, zijn vele vennootschappen met hem. Maanden later zal hij gesignaleerd worden als schaapherder in de Schotse hooglanden, maar die geruchten zijn nooit bevestigd. De bijna afgewerkte en tegelijk illegale gebouwen staan leeg, de NV Uplace is verdwenen samen met tientallen miljoenen overheidssteun. Omdat de bewakingsfirma’s niet langer betaald worden verdwijnen de laatste bewakers. De bijna afgewerkte tempel van van het hoogconsumentisme staat er troosteloos bij.

In mei 2023 komen de eerste oproepen op de sociale media. Activisten roepen op om de gebouwen van Uplace in te nemen. Er is tenslotte een grote woonnood, mede door de meest recente golf van klimaatvluchtelingen uit Bangladesh. Veel jonge ondernemers vinden geen plek om hun activiteiten te starten. Het gigantische terrein en de vele gebouwen bieden grote mogelijkheden. Nauwelijks drie weken later is het hele complex omgebouwd tot vrijstaat Ourplace. Gezinnen met kinderen, pas erkende vluchtelingen, jonge ondernemers, kunstenaars en activisten hebben de grootste kraak uit de Belgische geschiedenis uitgevoerd. Zelfs een groep ambtenaren die in het Brusselse werken bouwen er een samenhuisproject in de gigantische fitnesshal. Op korte tijd wordt de site een broedplaats voor ecologische en maatschappelijke experimenten. Iedereen die wil meewerken is welkom, en binnen de kortste keren ontstaat een bloeiende gemeenschap met meer dan 400 vaste bewoners. Ourplace lokt zoveel bezoekers dat de pas aangelegde tramlijnen het volk nauwelijks kunnen slikken. In plaats van een belevingscentrum voor consumenten wordt de ex-Renaultsite in Vilvoorde een bedevaartsoord voor frisdenkers en vernieuwers. Met als nieuwe baseline: ‘beleef hier de toekomst’.

De lokale middenstand plukt meteen de vruchten van de nieuwe bewoners en hun vele bezoekers. Hoewel een aantal politici in de dagen na de bezetting hun verontwaardiging uitspreken over ‘dit schaamteloos disrespect voor eigendomsrechten’ durft geen enkele partij de grote middelen in te zetten om het dorp te ontruimen. Zeker nu er zowat dagelijks honderden schoolkinderen op bezoek komen om de nieuwe wereld te proeven.

De achtjarige Yunes kijkt zijn ogen uit. Samen met zijn klasgenoten brengt hij een bezoek aan dit bizarre themapark. In de ene hal staat een batterij drie-D-printers onderdelen voor een elektrische auto te printen, terwijl buiten een groep Bagladeshi klei aan het kneden is. Deze klei wordt in houten mallen geduwd, omgekeerd en in de zon gelegd om een maand te drogen. De bakstenen zullen later gebruikt worden om eenvoudige kristianiawoningen te bouwen. Daarnaast staat een veld met zonnepanelen en diverse types van zelfgemaakte windmolens. Yunes herkent het Savonius model van de draaiende reclame borden die hij vaak ziet aan tankstations. Wat verderop staan de containers waarin vissen worden gekweekt in een circulair systeem. Zero Waste – Zero Energy staat er op een paneel geschilderd. Met zijn vriendjes mag hij meehelpen met het vlechten van manden, terwijl boven zijn hoofd drones vliegen om de luchtkwaliteit te meten. Ze meten niet allen de impact van het nabijgelegen viaduct van Vilvoorde maar ook het fijn stof boven de serie rocketstoves en tegelkachels die getest worden. Tijdens de lunch proeven de kinderen zelfgebakken chiabattas met een vreemde limonade van kruiden. Hij ziet voor het eerst van zijn leven een wortelkelder en een boterkarn. Een enthousiaste dame demonstreert in slecht Nederlands hoe je brandnetelbier kan maken. Het atelier van de calendulabalsem ligt naast de werkplaats waar je kleine e-bots kan maken. Yunes test het composttoilet en kijkt zijn ogen uit op de anaerobe vergister. Waar hij echter op afknapt is de demonstratie waarbij een kalkoen wordt geslacht. Daarbij gebruiken de drie slachters een verkeerskegel. Gefascineerd ziet Yunes hoe het dier ondersteboven in de verkeerskegel wordt geduwd. Terwijl een man stevig de poten vasthoudt plaatsen de twee anderen elk een bezemsteel aan elke kant van de nek die uit het gat van de verkeerskegel hangt. Yunes schrikt als de twee mannen de bezemstelen aandrukken en draaiend naar omlaag duwen. Meteen wordt de halsslagader doorgesneden met een scherp mes. Yunes rent kokhalzend terug naar het composttoilet. Stukjes half verteerd zuurdesembrood vallen in het zwarte gat. Maar verder heeft Yunes alleen maar mooie herinneringen aan zijn eerste kennismaking met Ourplace.


Er komt verder in het boek nog een stukje over Ourplace, dat kan hier op een ander moment wel eens plaatsen. Zoals steeds kan je dit bericht delen op Facebook. Feedback op het verhaal (en op eventuele taalfouten) kan je hier achterlaten. Bedankt.