Gisteren is het Mercosur akkoord alsnog goedgekeurd (al moet het Europees parlement nog hetzelfde doen). Dit wil zeggen nog meer exportkansen voor onze boeren, maar vooral meer concurrentie met goedkoop vlees uit Brazilië (inclusief gratis hormonen), nog meer ontbossing in Latijns-Amerika, extra transport van voedingsingrediënten met vervuilende vrachtschepen, nog meer speculatie met voedsel, ecologische en sociale ontwrichting. Precies het tegenovergestelde van datgene waarvoor Dirk Holemans pleit in zijn boek ‘Grondgenoten, een voedselrevolutie van boeren en burgers’.
Het boek breng heel veel kennis en inzichten samen rond landbouwsystemen, gezondheid en economie. In een vlotte stijl worden persoonlijke ervaringen afgewisseld met meer theoretische inzichten en concrete praktijkvoorbeelden. Dirk Holemans benadrukt meermaals hoe alles met alles samenhangt. De gezondheid van ons microbioom met wat we dagelijks eten. Het belang van het rhizobioom, het ecosysteem van plantenwortels en bacteriën en schimmels, essentieel voor voedzame gewassen. De impact van fabriekseten (ultra bewerkt voedsel) op onze gezondheid en op de autonomie van landbouwers. Ons dualistische wereldbeeld en de vervreemding van de oorsprong van ons voedsel. De grote politieke invloed van de industriële landbouw die zowel de klimaat als de biodiversiteitscrisis erger maakt. Het perverse effect dat mensen met de laagste inkomens alleen nog het meest ongezonde voedsel kunnen kopen. Het verslavend effect van fastfood, aangezwengeld door uitgekiende op jongeren gerichte marketing. Een europees beleid dat vervuilende praktijken subsidieert en een Vlaams beleid dat weigert de wetenschappelijke bevindingen om te zetten in maatregelen. Tijdens het lezen van het boek zijn er nogal wat moment van verbijstering en kwaadheid. Alles bij elkaar zit het wel heel goed fout met het hele voedselsysteem.
Tegelijk wil het boek een hoopvol perspectief bieden. Dit door een aantal voorbeelden aan te halen van positieve evoluties, zoals de Luikse voedselgordel, waar een ecosysteem van burgers, coöperaties, boeren en verwerkers de principes van earth care, fair share enpeople care in praktijk brengen. Andere initiatieven zoals de Aroma’s, het sterk groeiende netwerk van CSA-boerderijen, de inspanningen van Landgenoten en Landwijzer en nog veel meer. De oproep en hoop van Holemans is dat deze initiatieven samen met burgers een sterke beweging kunnen vormen om zo tegengewicht te bieden en misschien een alternatief uit te bouwen. (Bij het belang van de dialoog tussen boeren en burgers zit er zelfs een fragment uit deze blog.)
De auteur is er zich van bewust dat dit makkelijker gezegd dan gedaan is en er vele valkuilen en tegenkrachten zijn. Maar een eerste stap is alvast goed geïnformeerd en met een systeembril je rol opnemen. Dit boek is hiervoor een uitstekend startpunt. (en je krijgt er nog gratis wat voedsingstips en recepten bij)
Low Impact Man 