Bidden is niet meteen mijn ding. Het was in mijn kindertijd een holle verplichting en sindsdien kan ik niet zeggen dat ik nog gebeden heb. Maar deze dagen doe ik toch iets wat er toch op lijkt. Mijn gedachten stilzetten en kracht en liefde sturen naar iemand die op het punt staat onze wereld te verlaten.
Enkele dagen terug kwam het bericht dat Joanna Macy na een heupoperatie een longontsteking kreeg. Ze heeft moedig en helder beslist dat ze niet terug naar het ziekenhuis wil en thuis met haar geliefden afscheid wil nemen van het leven. (Het is misschien wat vreemd maar online kan je hier regelmatig een update volgen.)
Joanna Macy is in mei van dit jaar 96 geworden. Ik heb ze nooit ontmoet, maar toch heeft ze grote invloed gehad op wie ik vandaag ben. Het moet in 2009 geweest zijn bij de samenkomsten van ‘transitie Gent’. Daar maakte ik kennis ‘het werk dat weer verbindt.’ Een geheel van methodieken om in groep te verbinden met het levensweb. Rituelen, meditaties en oefeningen om de chaos onder ogen te zien met veerkracht en creativiteit.
Joanna is geboren in Californië en studeerde religie en sociologie. Ze was actief bij de vredes- en burgerrechtenbeweging. Later maakte ze kennis met het Boedhisme en het concept van de onderlinge afhankelijkheid. Ze deed haar doctoraat bij Ervin Laslo over de relatie tussen systeemdenken en Boedhisme.
In de jaren 70 en 80 wou ze iets doen rond de machteloosheid die vele mensen voelden in het licht van de ecologische degradatie en de toen zeer aanwezige nucleaire dreiging. Gaandeweg, en samen met heel wat anderen ontwikkelde ze het ‘werk dat weer verbindt’ ook wel Actieve Hoop genoemd.
In 1992 bracht Joanna Macy tijd door met de mensen van Novozybkyov, een stad op 160 kilometer van Tsjernobyl. Dit gebied had zwaar te lijden onder de radioactieve neerslag. Daar zag Joanna het immense collectieve trauma, de angst, het verdriet en de wanhoop van de mensen. Ze creëerde een veilige ruimte waar mensen hun verdriet en angst konden uiten. Ze moedigde mensen aan om te zien hoe hun gedeelde lijden hen kon verenigen en leiden tot grotere solidariteit. Door de pijn te erkennen en de onderlinge verbondenheid te ervaren, konden mensen een gevoel van veerkracht en vastberadenheid ontwikkelen. Bij veel activiteiten rond Actieve Hoop wordt nog steeds ‘the Elm dance’ gedanst, een belofte die Joanna deed aan de vrouwen van Novozybkov, zodat ze nooit vergeten zouden worden.
Ik heb de dans meermaals gedanst en ik heb vaak kunnen ervaren hoe krachtig de oefeningen werken, voor alle doelgroepen, in alle omstandigheden. Met Actieve Hoop slaat Joanna Macy een brug tussen spiritualiteit en activisme, en inspireert zo ook klimaatwakes, klimaatcontact, extincion rebellion en tienduizenden mensen en gemeenschappen in de hele wereld. Ze laat een sterke beweging achter. Er zijn veel filmpjes van haar te vinden, oefeningen en webinars o.a. via de site ‘the work that reconnects’ (met info in het Nederlands).
Ze is een van de grondleggers van het eco-feminisme en de eco-psychologie, ze schreef een aantal bijzondere boeken (enkele zijn in het Nederlands vertaald). De beste manier echter om haar werk te leren kennen is het ervaren. In het najaar zijn daar zeker wat opties voor:
- 25-26 oktober, een 2-daagse in Mechelen met Fanny en Marleen
- 15-16 november, een 2-daagse in Brugge met Ewoud en Inge (inclusief de voorstelling Heel de Wereld)
- 13-14 december, een meerdaagse train de trainer in Mechelen met Fanny en mezelf.
De voorstelling ‘Heel de Wereld’ die ik met Klarremieken maakte is geïnspireerd op de spiraal van Joanna Macy. De komende opvoeringen, nu zaterdag en dinsdag in Gent zullen ons gebed zijn voor Joanna Macy.
Low Impact Man 