Ondertussen in Duinkerke (bellen blazen in een uitzichtloze situatie)

Zaterdag ben ik gaan meehelpen met de dappere vrijwilligers van SOS Duinkerke. Een groep solidaire burgers die elke derde zaterdag van de maand naar Duinkerke rijdt om hulp te bieden aan de vluchtelingen in de Jungle. Dat is de naam voor de braakliggende terreinen in de industriezone naast Duinkerke, waar vluchtelingen wachten op een kans om naar de UK te trekken. We weten wel dat er wereldwijd honderduizenden mensen op de vlucht zijn voor geweld of voor een uitzichtloze economische situatie. Maar wellicht beseffen we onvoldoende dat een aantal van hen zich bijna letterlijk in onze achtertuin bevinden. Een uitgebreid (foto-)verslag.

Zaterdag zijn we met een beperkte groep. Een auto met 5 mensen vanuit Gent, en een bestelwagen vol eten en 3 vrijwilligers vanuit Eeklo. Iets na tien komen aan bij de loods van MRS, een Britse NGO die permanent goederen inzameld en verdeeld. We laden eerst onze spullen uit en helpen dan mee bij het sorteren in de loods. Er zijn heel veel tenten, dekens, kleren maar ook SIM-kaarten en hygiënisch materiaal.

MRS draait vooral op vrijwilligers. Elke dag bezoeken ze het kamp en noteren wie er wat nodig heeft. Een nieuwe slaapzak, een tent, warme kleren enzovoort. Eerder deze week is het kamp door de politie ontruimd, wat willen zeggen dat alle materiaal is vernield. De vrijwilligers hadden dus drukke dagen achter de rug om iedereen opnieuw nieuwe spullen te bezorgen. We helpen enkele uren mee met het sorteren van dekens, het controleren van tenten en het wegwerken van ontelbare hoeveelheden kleren. Waarbij toch alweer opvalt hoeveel spullen worden weggegooid.

Na een paar uur werken nemen we even pauze in het zonnetje, en eten we onze boterhammen op. Vanuit Eeklo kreeg mijn zus, een van de trekkers van de groep, van een bakker massa’s koffiekoeken, brood en gebak mee om uit te delen. Terwijl we zitten te eten komen nog een aantal wagens aangereden. Het zijn een vijftiental jongeren uit Utrecht, die 3,5 uur hebben gereden. Ook zij hebben een massa spullen bij. We begroeten ze hartelijk en delen meteen een grote taart die we toch moeilijk kunnen uitdelen bij het kamp.

Dan is het tijd om alles in te laden en naar het kamp ter rijden. Het is een kwartier rijden tussen half vergane industriegebouwen, braakliggende stukken grond, treinsporen en hoogspanningslijnen. Hier en daar zien we vanuit de auto tentjes verborgen in de struiken. Langs de weg wandelen groepjes jonge mannen. Op weg naar de open plek waar ook wij naar toe rijden.

We zijn niet de enigen die middag. Er is een grote groep vrijwilligers uit Groningen, zij serveren thee en hot dogs. Verder op zijn ook de mobiele kappers aanwezig en staat een generator te draaien zodat mensen hun telefoon kunnen opladen. We plaatsen de auto’s aan de rand van het terrein. Meteen komen tientallen jonge mannen onze richting uit. Ze gaan spontaan in een lange rij staat. Als de rij er staat openen we de wagens en krijgt iedereen een zakje met een paar koffiekoeken, een brood, een gekookt ei, een appel, een blikje makreel en een banaan. Sommige mensen vragen of het voedsel Halal is. Bij het uitdelen hoort af en toe een praatje. De mannen komen uit Irak, Eritrea, Syrië, Afghanistan en andere landen waar we af en toe iets over vernemen in het nieuws. Een paar mensen nemen het eten mee voor vanavond, want het is tenslotte Ramadam. Een magere man zegt mij in gebroken Engels dat Allah het hen wel zal vergeven als ze in zo’n omstandigheden toch iets eten overdag. Uiteindelijk delen we zo’n 200 pakketten uit.

Als het wat rustiger is maak ik een wandeling op het terrein. Ik zie hoe onze Utrechtse vrienden zijn aangekomen. Ze hebben een tafel mee met spelletjes en tekenspullen. Ik zie die middag 1 kind, een jongentje van 10, die heel blij is als ik hem ook een zakje met lekkers geef. Bij de tafel waar mensen zich kunnen laten knippen is er ook een kickertafel die goed gebruikt wordt.

De mensen van MRS rijden het terrein op. Ze nemen kleren mee om die te wassen, ze leveren de slaapzakken en SIM-kaarten aan wie ze heeft gevraagd. Op infoborden geven ze niet enkel informatie over hun diensten, maar waarschuwen ze ook voor de gevaren van de overtocht. Waar mogelijk geven ze juridisch advies.

Terwijl ik wat rondzwerf en kijk naar deze mannen (en zijn slechts enkele vrouwen) in dit desolaat landschap besef ik nog maar eens hoe gepriviligeerd ik ben. Deze mensen hebben al een vreselijke reis achter de rug en weten dat ze hun leven riskeren bij de overtoch naar Engeland. En toch is dat voor hen de enige uitweg. Een wat oudere man met een zwarte baard komt naar me toe. ‘Thank you’, zegt hij uitdrukkelijk. ‘Thank you’. Ik besef dat dit niet om de appel en het ei gaat, maar om het feit dat er mensen naar hier komen en deze vluchtelingen wél als mensen zien en behandelen.

Ondanks de uitzichtloosheid valt me op hoeveel solidariteit er is. Dagelijks komen vrijwilligers naar hier, mijn zus Ilse krijgt van overal spullen en centen toegestopt. De bakker in Evergem bakt elke derde vrijdag van de maand extra hoeveelheden en geeft het allemaal gratis mee. In december breiden vrijwilligers meer dan 200 mutsen. In Brugge heeft men een bestelwagen omgebouwd tot douchekabines om vluchtelingen de kans te geven even te douchen. Ja, er is veel ellende en onrecht in de wereld, en ja, er is ook veel solidariteit.

Op 20 april, 18 mei, 15 juni organiseert de groep SOS Duinkerke nieuwe acties. Wil je zelf meehelpen neem contact op via sosduinkerke@gmail.com, wil je mee helpen om de kas te spijzen? 1 voedselpakket kost ongeveer 2 euro. Storten kan op het rekeningnummer van SOSDuinkerke BE79 8901 7452 2633.