vechten voor elke morzel grond

Er is veel te doen over de boeren deze weken. Het protest is begrijpelijk. Grond is duur, de prijs die ze krijgen voor producten is te laag en het wordt steeds moeilijker om te voldoen aan de regels rond biodiversiteit, klimaat, stikstof, perticiden enzovoort. Het zou een ideaal moment kunnen zijn om eens grondig te kijken waar het fout zit met ons landbouwmodel. Maar we zitten in verkiezingsmodus, en dus doen politici hun best om met foute maatregelen het debat te winnen. Afschaffen maar die beperkingen op pesticiden, laat de boeren hun ding doen, stop met het beschermen van de natuur, druk op pauzeknop, nog meer geld voor technologie! Voorstellen die op korte termijn de boeren een beetje ademruimte kunnen geven, maar al snel de problemen nog een pak groter zullen maken.

Het huidige landbouwmodel gericht op schaalgrootte en efficiëntie overschrijft al lang de grenzen van wat de natuur aankan. We produceren dan wel massa’s calorieën, maar dit ten koste van miljoenen dieren, ten koste van de bodem en ten koste van de boeren. De oplossing ligt in het veranderen van koers. Landbouw kan perfect bijdragen aan het verbeteren van de bodem, de biodiversiteit en het klimaat, maar niet binnen het huidige verdienmodel.

Omdat we dit niet zomaar vanzelf zal gebeuren nog even een overzichtje van wat wij zelf kunnen doen. Bijvoorbeeld zoveel mogelijk grond uit het huidige systeem halen en in gemeenschappelijke handen brengen. Dit kan door aandeelhouder te worden bij de Landgenoten, een coöperatie die grond aankoopt en ter beschikking steld van bioboeren. Op heel wat plaatsen kan je dergelijke projecten steunen. De Kollebloem in Sint-Lievens Esse bijvoorbeeld is daar al lang mee bezig. Of Grondvast, een nieuwe biolandbouw coöperatie in Kortrijk. En in Scherpenheuvel-Zichem doet een groep geëngageerde burgers een poging om een gemeenschappelijk permacultuur project op te zetten. Ook dit project ‘Zwaluweveld‘ kan je steunen. In Vremde is er de klimaatboerderij en ondertussen zijn er op tientallen plaatsen in Vlaanderen CSA-boerderijen. Dit zijn de echte hoopvolle kiemen van verandering. Deze beweging die onder andere gesteund wordt door Voedsel-Anders kan je ondersteunen door coöperant, klant of supporter te worden.

Een belangrijk aspect van het debat is de toegang tot grond. Zo blijkt echter dat heel veel waardevolle landbouwgrond wordt gebruikt voor de paarden (meestal van bemiddelde mensen). Daarom bij wijze van uitsmijter nog een klein fragmentje uit Amor Mundi. Februari 2026: omwille van een voedselcrisis zit de Gentse stadsraad samen. Ze moeten moeten proberen op korte termijn zoveel mogelijk lokaal voedsel te produceren.

Zo zie je maar, als de politiek het probleem van de verpaarding niet durft aan te pakken zullen burgers he op een dag noodgedwongen moeten doen…