eco-toerisme


Gisteren een fijn feestje gehad voor de verjaardag van Adam (ondertussen 15!) en vandaag ben ik de hele dag op de fiets in Gent. Een groep van een twintigtal mensen uit Brugge komt naar hier om kennis te maken met de transitie-initiatieven in deze stad. De dag is een initiatief van Vorming-plus Brugge.

Bij de voorbereiding is me nog maar eens duidelijk geworden hoeveel interessante initiatieven er bezig zijn, niet enkel van de stad, maar ook van ondernemers, buurtgroepen, individuen enzovoort. Denk maar aan het oprichten van de eigen energie-coöperatieve, sociale en ecologische initiatieven zoals de Boerse Poort en Far Field, de ondernemers die bezig zijn met duurzame frietjes of strobalen huizen. Er zijn acties waar de stad en bewoners de handen in elkaar slaan zoals de zwerfvuilacties in het Kokerpark of de Crowdfunding van Trafiek. En dat is maar een kleine selectie van wat er hier allemaal te doen is, overzichten zijn onder te vinden op Gentintransitie, het Gents klimaatverbond en het Ecoplan.

En daarom zat ik te denken, aangezien we in de toekomst heel nieuwe vormen van vakantie en toerisme nodig hebben moet het ongetwijfeld mogelijk zijn om in Gent (en andere steden) eco-toerisme te starten. Waarbij mensen met de fiets kennismaken met de sociale en ecologische projecten, net zoals Freiburg heel veel van dat soort bezoekers over de vloer krijgen. Dit soort toerisme kan zorgen voor tewerkstelling én de verspreiding van goede ideeën.

(hier de enthousiaste vrijwilligers van Trafiek)

crowdfunding-trafiek1

boten, tunnels en olie


IMG_0757[1]Reizen met een vrachtschip blijft een zeer aangename ervaring, en levert meestal aangename verassingen op. Zo stonden we bij het opstappen in Brevik voor de terugreis meteen oog in oog met Stefaan (van BBL en GMF) en Katrien. Dus hadden we 48 uur om bij te babbelen en aangezien Stefaan een notoir vogelliefhebber is heb ik heel wat geleerd over allerlei trekvogels die je kan zien op zee.

We hebben ook kennis gemaakt met Gentse koppels die met de fiets op stap gingen, en een Antwerps-Noors duo dat al jaren de vakantie in Noorwegen doorbrengt. Altijd goed voor een praatje, al is er ook veel tijd voor lezen en wordt ’s avonds een DVD uit de beperkte voorraad bekeken. Zo heb ik nu ook eens de redelijk overdreven King Kong versie van Peter Jackson gezien.

Het observeren van de bedrijvigheid bij het laden en lossen is ook fascinerend. Hoe honderden trailers op en af het dek worden gereden, hoe de fonkelnieuwe Volvo’s van Gent naar Göteborg worden ingescheept waar weer andere modellen staan te wachten die naar hier moeten komen. Het hele zeetransport systeem is een belangrijke ruggengraat van onze mondiale consumptie en productiemodel. Je vraagt je af wat er allemaal in die containers en vrachtwagens zit, hoeveel energie al dat transport niet moet kosten. Enerzijds met bewondering voor de geoliede machine en de gigantische afmetingen van de installaties in de havens, anderzijds toch wat bezorgd over de vele olie die de machine nodig heeft. En wat er kan gebeuren als dit systeem begint te haperen.

IMG_0820[1]Over haperen gesproken, mijn vriend in Stavanger had het ook over de risico’s van het economisch model in Noorwegen, dat meer en meer op een Koeweit economie begint te gelijken. Zo bieden de oliemaatschappijen hoge lonen zodat heel wat leerkrachten daar aan de slag gaan en er buitenlandse leraren moeten ingezet worden om de Noorse kinderen Noors te leren! Het vele oliegeld zorgt er ook voor dat er steeds meer geïnvesteerd wordt in peperdure tunnels onder de fjorden. Waardoor het zeer goed functioneren ferry-steem wordt afgebouwd en meer en meer met de auto wordt gereden. En dan mis je meteen het fantastische zicht op het landschap.

We zijn een hele dag met een boot in de Lysefjord gaan varen, en dit zijn toch wel ervaringen die moeilijk met woorden zijn weer te geven. De rotswanden die het diepblauwe water omgeven, het besef dat dit landschap gevormd is door gletsjers in de ijstijd. Soms zie je een hele tijd geen enkel spoor van menselijk ingrijpen en zweeft er een zeearend boven je hoofd terwijl in de verste een zeehond zijn kop boven steekt. Altijd goed om nederig en vol bewondering te genieten.

De combinatie van de aanwezigheid van de natuur en de tijd (vooral op de boot) hebben gezorgd dat ik wat nieuwe ideeën heb uitgewerkt voor mijn boekproject, en voor de nieuwe show die ik wil gaan maken. Voor de Gentenaars kan ik alvast aankondigen dat er een try-out is op het Fair Festival op 8 september. Hier kan je inschrijven. Wie zelf graag eens een try-out organiseert mag me steeds contacteren (steven@lowimpactman.be)

rotsen, water en dennen


Deze morgen om zes uur aangekomen in de haven van Gent, na 48 uur op de boot. De volgende dagen schrijf ik hier zeker wat meer impressies, hier alvast enkele losse beelden…

Noorwegen is in elk geval een droom voor elke ingenieur die graag tunnels en bruggen bouwt. Het grillige landschap en de vele eilanden zorgen voor een veelvoud aan betonnen constructies onder de grond en boven het water. Liefhebbers van hout(skellet) bouw komen er ook tot hun trekken.

IMG_0790Heel veel woningen worden in hout opgetrokken, waarbij vroeger de gewoonte was om massief houten huizen te gaan bouwen. Vaak ook met intensieve groendaken. Opvallen trouwens dat deze huizen goed worden onderhouden. Sommige er van staan er al honderden jaren, zoals dit mooie kerkje in Roldal (uit de dertiende eeuw).

IMG_0831

Noorwegen heeft ongeveer 5 miljoen inwoners, en naar schatting 1,2 miljoen boten. Dit heeft niet enkel te maken met het vele water, maar ook met de rijkdom van het land. Sinds Noorwegen een olieproducent is geworden kent de economie grote groei. De goede kant is dat er veel geïnvesteerd wordt in sociale voorzieningen en cultuur, de minder goede kant is dat er steeds meer wegen, auto’s, boten, supermarkten en andere voetafdrukverhogende consumptie is.

Wat de olie-industrie betreft, onderweg zie je vanop de boot heel van dergelijke boorplatformen. De grote winsten die gemaakt worden in de olie en gasindustrie maken dat er weinigen redenen zijn om deze fossiele brandstoffen onder de zeebodem te laten zitten. IMG_0857

En dat is dan weer jammer als je ziet welke prachtige natuur er in de Scandinavische landen nog te vinden is. De fjorden en meren, de bossen met rendieren, elanden, lynxen en herten, de zeehonden, zeearenden en talrijke vogelsoorten. De voorbije week heb ik toch enkele keren gevoeld hoe belangrijk dit alles is, en hoe sterk wij allemaal afhankelijk zijn van de natuur die we ondertussen bedreigen.

Morgen wat meer over de interessante ontmoetingen en uitstapjes. Ik ga me nu eerst wat bezighouden met honderden mails en een paar machines was die moeten gedaan worden…

op naar Noorwegen


Vanavond is het zover, dan vertrek ik met Adam richting Noorwegen. Na een bijzondere reis naar Zweden vijf jaar geleden doen we het kunstje nog eens over. Met een vrachtschip van DFDS sealines naar het Noorden. Deze keer gaan we vooral voor kamperen in de natuur en tegelijk vrienden bezoeken in Stavanger. Ik heb uiteindelijk beslist om de auto van mijn mama mee te nemen op de boot, kwestie toch wat mobiel te zijn tijdens de week in Noorwegen.

dfdstorIk weet het, het is ecologischer zonder wagen, en het zal dit jaar mijn totaal aantal autokilometers wellicht in de buurt van 1000 brengen. Anderzijds kunnen we kampeerspullen en wat eten meenemen om te besparen op het dure leven aldaar.

Ik neem wel flink wat boeken mee, maar het is niet de bedoeling te werken. Dus zal je hier weinig of geen nieuwe berichten lezen deze dagen. (al zal ik halverwege wel eens een verslagje posten)

Ik ga dus ook  niet antwoorden op de vele reacties op mijn blog van de voorbije dagen. Maar wel hartelijk dank voor de vele interessante meningen, suggesties en verwijzingen. Ik hoop dat het gesprek tijdens mijn afwezigheid in alle respect en openheid kan doorgaan 🙂

 

 

een beetje nuance


Ik heb serieus getwijfeld of ik het stukje van gisteren wel zou publiceren omwille van mogelijke reacties, maar ik dacht dat het geen kwaad kon ook daar transparant in te zijn. Want om te beginnen, ik weet het allemaal niet zo goed.

Omdat ik in de hevige reacties ook wel beweringen lees die niet overeenkomen met wat ik denk of bedoel eerst nog wat verduidelijkingen.

– ik ben niet tegen de gewone geneeskunde en erken zeker de waarde ervan. Tegelijk vind ik het jammer dat de farmaceutische industrie zoveel macht heeft, dat er duidelijk sprake is van overconsumptie van medicijnen en behandelingen, dat een holistische kijk meestal (maar niet altijd) ontbreekt, en dat onze Westerse geneeskunde vaak arrogant reageert op methodes die werken vanuit een ander paradigma.

– ik weet niet of andere methodes, noem ze alternatief of natuurgeneeskunde of nog anders, per definitie allemaal kwakzalverij zijn. Het kan best zijn dat onze wetenschappers de werking van homeopathie niet kunnen bewijzen, maar ik ken in mijn omgeving verschillende verstandige mensen die getuigen van een succesvolle homeopathische behandeling waar gewone geneeskunde faalde. Zelfs al zou dit te verklaren zijn door placebo-effecten, is het dan waardeloos? En wie ben ik om bijvoorbeeld Chinese kennis die in duizenden jaren is opgebouwd van de kaart te vegen omdat het niet klopt volgens onze manier van denken?

– ik beweer niet dat artsen zakkenvullers zijn, ik heb alleen de prijzen meegegeven die ik betaal. Er zijn ongetwijfeld kwakzalvers en bedriegers in alle domeinen, zowel in de alternatieve geneeskunde als bij de loodgieters, de beenhouwers en de artsen.  Ik weet dat veel artsen wel moeite doen om tijd te nemen voor hun patiënten en ze heus niet allemaal rijk zijn.

– ik vind het een goede zaak dat er sceptisch gekeken wordt naar alle methodes en theorieën. Ik ben zelf ook eerder sceptisch ingesteld. Tegelijk heb ik moeite met alle vormen van radicalisme, ‘grote gelijk’ en ‘gesloten denken’, een neiging die ook wel eens opduikt bij de sceptici.

Dus beste mensen, ik weet het allemaal niet zo goed. Het zou kunnen dat ik in de zak gezet ben, het zou kunnen dat de consultatie me motiveert om gezonder te leven. Ik zou in dat soort discussies in elk geval oproepen tot wat nederigheid en openheid. We hebben misschien gigantische hoeveelheden kennis ter beschikking, maar we zijn ook veel kennis en inzichten kwijtgespeeld door te kiezen voor een bepaalde manier van leven en denken. Trouwens, het is niet omdat dingen (nog) niet gemeten kunnen worden dat ze niet bestaan.

Oja, wat het kraantjeswater betreft. Ik drink en promoot dit al vele jaren om ecologische redenen en zal dat ook blijven doen. Alleen hoor ik hier en daar mensen die beweren dat bijvoorbeeld de toevoeging van chloor aan leidingwater toch niet zonder effecten is. De opmerking gisteren ‘maar ook over kraantjeswater – waar ik eens goed zal moeten over nadenken’ wil zeggen dat ik mezelf toelaat te twijfelen aan de stelling of kraantjeswater voor de gezondheid steeds het beste is. Dat soort zekerheden loslaten is steeds lastig, en mensen worden daar vaak behoorlijk boos van.

Maar niet ongerust worden, ik ga geen flessenwater uit Ijsland kopen, maar misschien wel eens wat info inwinnen over mogelijkheden om het kraantjeswater te filteren.

terug veganist


Gisteren heb ik een EAV test ondergaan, dit is een in Duitsland ontwikkelde wetenschappelijke methode om  in de verschillende lagen van het lichaam naar de functies te kijken.  Het zit namelijk zo; het overkomt me wel eens dat ik me wat minder energiek voel en het gevoel heb dat mijn lijf niet 100%  functioneert zoals het hoort. Dat is misschien normaal als je net 53 bent geworden, maar volgens mijn huisarts heeft dit te maken met allergie voor huisstofmijt. Na enkele maanden proberen met speciale bedovertrekken, kussens en donsdekens merk ik geen verschil, dus wou ik toch eens een second opinion vanuit een andere hoek.

De meting gebeurt met een EAV-apparaat en een stift om punten op de hand en te meten. De test maakt gebruik van het autonoom zenuwstelsels en meet hoe organen reageren op elektromagnetische trillingen. Op wikipedia lees ik vooral kritische geluiden over deze methode, al moet ik zeggen dat zowel de diagnose als de aanbevelingen me toch behoorlijk passend leken.

eavtestTijdens de pijnloze test hadden we een uitgebreide babbel over geneeskunde (en de enge Westerse opvatting erover die vooral gericht is op symptoombestrijding), over de link tussen wat met de wereld en ons lichaam gebeurt. We hadden het over kwantumfysica en bacteriën, maar ook over kraantjeswater – waar ik eens goed zal moeten over nadenken -, de impact van amalgaam tandvullingen en het belang van ademen.

Wat zijn de belangrijkste conclusies; mijn afweersysteem is behoorlijk in orde, al heeft mijn lever het soms lastig. Dit door een combinatie van de algemene vervuiling waarin we leven, kwikintoxicatie door de tandvullingen en een aantal zaken die via mijn voeding binnen komen zoals geraffineerde suiker en alcohol. Verder gaat nogal wat energie verloren aan schimmels in mijn spîjsvertering die het goed doen dank zij het voorhanden zijnde kwik (sorry voor de details).

Om daar iets aan te doen heb ik een aantal kruiden voorgeschreven gekregen (moet ik nog gaan halen bij de apotheker), en is me voorgesteld het drie maanden te doen zonder dierlijke melkproducten, witte suiker en alcohol. Aangezien deze aanbevelingen ook positief zijn voor mijn ecologische voetafdruk heb ik er geen probleem mee dit uit te proberen. Dus na een eerste poging in 2008 om veganistisch te eten ga ik nog eens drie maanden proberen.

PS1: De prijs voor de test was 95 euro (voor een consultatie van een uur),  een consultatie van 10 minuten bij de huisdokter kost 25 euro. Alleen wordt de  EAV test niet terugbetaald door de ziekenkas. Binnen enkele maanden hoop ik hier iets te kunnen schrijven over de effectiviteit.

PS2: Nu kan de discussie over verschillende geneeswijzen starten…

zelfvoorzienend in kerstomaatjes


Ik merk dat hier tussen bloglezers wat discussie aan de gang is over de mogelijkheden om zelf voedsel te kweken. Misschien een goed moment om wat toelichting te geven over de resultaten van mijn persoonlijk experimentje met de parkeerplaatsmoestuin.  De oppervlakte die ik gebruik bedraagt ongeveer 7 vierkante meter en die staan vol met potten. Na het voorkweken in de woonkamer van plantjes (boontjes, tomaten, courgette, sla, broccoli, bloemkool, paprika,…) ben ik vanaf half april gestart met het buiten zetten van de potten. Ik heb ook nog warmoes, snijsla, spinazie en wortelen gezaaid en kocht regelmatig wat plantgoed op de boerenmarkt hier in Sint-Amandsberg.

kerstomaatjesNa zes maanden kan ik volgende oogsten voorleggen. Sla: een tiental kroppen en enkele porties snijsla. Spinazie: een drietal porties. Boontjes ongeveer 1,5 kilogram. Warmoes een drietal porties. Courgetten maximum een kilo (ze worden niet groot hier), wortelen iets minder dan een kilogram. Eén aubergine en twee zeer kromme komkommertjes. Kerstomaatjes, tot op vandaag een kilo of 3 en er zijn er minstens nog zoveel op komst. Wat ik nog kan verwachten, een tiental bussels prei, enkele pompoenen, nog wat boontjes en sla. Wat niet gelukt is: de broccoli, de bloemkolen en de vleestomaten. Opgegeten door rupsen, zwart geworden door voor mij onbekende oorzaken, te nat, te koud of te warm.

Het zal zeker te maken hebben met mijn beperkte kennis en ervaring als moestuinier, maar van zo’n opbrengst kan je niet leven natuurlijk. Er zit behoorlijk wat werk in (vooral het geven van regenwater tijdens de droge periodes) en aanschaf van potgrond, zaden en plantgoed kost ook wat geld. Stel nu dat ik even kort door de bocht een extrapolatie maak voor de stad Gent.

Er zijn naar schatting zo’n 25 000 parkeerplaatsen in Gent, en het nieuwe bestuur besluit omwille van een acute voedselcrisis die allemaal om te vormen tot moestuintjes.  Als dit even stuntelig gebeurt als met mijn experiment is dat goed voor maximum 15 kilogram groenten per parkeerplaats. Stel dat wat betere kennis en techniek een verdubbeling tot 30 kilogram per tuintje mogelijk maakt, dan levert dit per jaar 750 000 kilogram voedsel op, en dat is precies 3 kilogram per Gentenaar. Er zitten wellicht een paar fouten in mijn redenering, maar laat ons eerlijk zijn, in de stad voldoende voedsel kweken voor alle bewoners lijkt me een illusie.

Tegelijk juich ik alle initiatieven toe van mensen (en bedrijven) die inspanningen doen om zelf één en ander te kweken. Want hoe beperkt de oogst, het is wel lekker én het helpt om terug een link te leggen met voedsel en natuur. En wat kerstomaatjes betreft ben ik deze maand in elk geval zelfvoorzienend.

niets is belangrijker dan vrede


gentherdenktVanavond organiseert het Gentse Vredesoverleg de jaarlijkse herdenking van Nagasaki en Hiroshima.

Ondertussen is 68 jaar geleden dat deze bommen tot ontploffing zijn gebracht waardoor misschien de indruk kan ontstaan dat zoiets niet meer zal gebeuren. Sinds 1945 zijn er echter ruim 2000 testen met kernbommen geweest en op dit ogenblik zijn er nog steeds ruim 11 000 van deze vreselijke wapens aanwezig.

Je mag er niet aan denken wat er kan gebeuren als iemand het in zijn hoofd haalt een conflict op deze manier aan te pakken, of wat er gebeurt als groepen met slechte bedoeling zo’n wapen buit kunnen maken. Alsof er nog niet genoeg kwesties zijn die onze toekomst hypothekeren.

In ons land liggen naar schatting 20 kernwapens in kleine Brogel, wat soms wel voor ongewenste effecten zorgt als je er toevallig een lekke band zou krijgen.

Daarom alle steun voor de organisaties die het thema van ontwapening op de agenda zetten en blijven ijveren voor vrede. Ook dit is een verantwoordelijkheid van ons allen.

 

is kweekvlees vooruitgang?


Mijn stukje van gisteren heeft diverse reacties opgeleverd, zowel hier op mijn blog als op facebook. Dat ik kritisch ben voor de ‘oplossing’ van in-vitro-vlees wordt dan vaak gezien als ‘tegen vooruitgang zijn’. Een argument dat ook tegenstanders van GGO’s regelmatig voor de voeten geworpen krijgen. Jammer genoeg is onze visie op vooruitgang vaak gereduceerd tot ‘technologische vooruitgang’, en vooral daar heb ik moeite mee.

Laat ons wel wezen, ik ben voor vooruitgang wat betreft de strijd tegen mondiale armoede, voor vooruitgang in het verhogen van onze levenskwaliteit, vooruitgang wat betreft ons bewustzijn over onze plaats in het ecosysteem. Ik vind dat er dringend vooruitgang nodig is in het aanpakken van klimaatverandering en behouden van de biodiversiteit. Ik ben voor vooruitgang als het gaat om verder ontwikkelen van hernieuwbare energie en bio-ecologisch bouwen. Leve dat soort vooruitgang dus.

Maar ik geloof niet dat we alles wat technisch mogelijk is ook moeten gaan doen. Dat eerst de vraag moet gesteld worden wat de relevantie is van nieuwe technologische ontwikkelingen en wie ze er beter zal van worden.  Veel technieken die ooit als de redding van de mensheid zijn voorgesteld zoals kernenergie, biobrandstoffen en genetische gemodificeerde organismen, blijken bij nader inzien een hoop nieuwe problemen op te leveren én een kleine groep machtige mensen nog machtiger te maken. Een bijkomend risico’s is dat het nepvlees een perfect alibi zal worden voor verstokte vleeseters. Ik verwacht het argument binnenkort op mijn bord te krijgen: ‘vlees eten kan geen kwaad meer, we kunnen het toch in een labo kweken’. (zelfs al duurt het nog twintig jaar).

Het grote werk dat moet gebeuren zowel op vlak van mensenrechten, dierenwelzijn of klimaat moet in ons hoofd gebeuren, niet in een laboratorium. En daarom vrees ik dat het kweekvlees geen wezenlijke bijdrage zal leveren aan de gigantische uitdagingen waar we voor staan. Al valt er misschien ooit wel winst mee te maken, aangezien Google-oprichter Sergey Brin al 700.000 euro geïnvesteerd heeft in het project.

vleesvervangersNet als Jaap Korteweg, de ‘vegetarische slager’ geloof ik dus niet in dit nieuwe snufje (zie zijn opinie in de Morgen. Zijn stelling is dat de ontwikkeling van kweekvlees verloren moeite is omdat er ondertussen al zoveel plantaardige alternatieven zijn die wat textuur, smaak en bite probleemloos kunnen concurreren met vlees. Waarom een high-tech oplossing zoeken als er al een low-tech alternatief bestaat?