terugblik (van mezelf deze keer)


De voorbije dagen waren best wel aangenaam. Afspreken met vrienden, lopen, zwemmen en veel opruimen. Nauwelijks een half uurtje internet per dag, de volledige Lord of the Rings herbekeken, opgestaan als ik wakker werd en gegeten als ik honger had. Als er me iets te binnenschoot dat ik nog moet doen het gewoon op een lijstje voor volgend jaar gezet. Vakantie dus.

Bij het doorworstelen van mappen met papieren van vroeger ook wel even teruggegaan in de tijd. Mijn eerste sollicitatiebrief bijvoorbeeld teruggevonden, gedichten die ik schreef toen ik achttien was, mijn eerste notitieboekje waar ik mijn inkomsten en uitgaven noteerde (van Excel uitgaven1983was nog geen sprake). In december ’83 verdiende ik 8 695 frank door mijn studentenjob in een pizzeria en gaf ik 3 000 frank (75 euro) uit aan huur, 7 500 frank aan eten en uitgaan. Ik kocht een metronoom van 900 frank en kreeg een boete van 10 euro (400 frank). Jammer genoeg staat er niet bij over welke boete het ging, ik vermoed omwille van fietsen zonder licht (GAS boetes bestonden nog niet). In april van 1984 was ik plots rijk want toen kreeg ik mijn studiebeurs. Ondertussen zijn we bijna 30 jaar verder.

Even terug naar de meer recente geschiedenis; 2012.  Ik blik tevreden en dankbaar terug op het voorbije jaar. Ik kreeg weer ongelofelijk veel kansen om fijne mensen te ontmoeten en mijn verhaal te doen. Nooit waren er zoveel bezoekers aan deze blog als het voorbije jaar (gemiddeld 612 per dag), ik kon dagelijks bezig zijn met wat ik graag doe en er goed van leven. Dan is er natuurlijk het vertrouwen dat ik kreeg van 2 495 Gentenaars waardoor ik overmorgen de eed mag afleggen als gemeenteraadslid. Ik ben dankbaar dat mijn lijf weinig last lijkt te hebben van een jaartje extra,de 40 kilometer die ik wekelijks loop zullen daar zeker mee te maken hebben. Tevens is het een plezier mijn kinderen hier te zien opgroeien tot jonge volwassenen.

Er waren natuurlijk ook lastige persoonlijke momenten dit jaar. De dood van mijn oudste broer en de vragen die daarrond blijven hangen zullen er volgend jaar nog zijn. De vele ellende in de wereld zorgde ook voor verontwaardiging en verdriet, want zoveel mensen worden getroffen door allerlei rampen, en de meeste van die rampen worden veroorzaakt door andere mensen. En wat doe je daaraan? Wat kan je doen?

Blijven geloven dat het anders kan en moet, blijven aanklagen waar nodig, blijven initiatieven nemen waar mogelijk. Dankbaar zijn voor wat je hebt en elke dag beginnen met de vraag wat kan ik vandaag betekenen voor de wereld. Overtollige ballast overboord gooien en je regelmatig afvragen wat je echt nodig hebt om goed te leven.  Dat lijkt me al een mooi begin voor 2013.

 

schaats de aarde naar de maan


Het mag gerust 10 graden zijn buiten, het is kerstvakantie dus ‘gij zult schaatsen’. In elke stad of bijna ondertussen elk dorp is er tegenwoordig een kunstschaatsbaan aangelegd, met de nodige mogelijkheden tot consumptie en vertier op en rond de ijspiste. Ik ben wat aan het zoeken geweest naar het energieverbruik van dergelijke installaties, maar het is niet makkelijk de nodige informatie te vinden. De piste van Genk blijkt evenveel te verbruiken als het energie jaarverbruik van 5 gezinnen, dus spreken we al snel over 125 000 kWh. Maar het zou wel eens een pak meer kunnen zijn als het zo warm als deze kerst. (Het voordeel is dat ik nu als gemeenteraadslid vragen kan stellen, dus moet het mogelijk zijn binnenkort te weten te komen hoeveel de ijspiste in Gent dan wel kost aan energie.)

Naast, rond en boven de piste zijn er ook de spots, de bars met koelkasten en terrasverwarmers, de kraampjes met warme wijn en wafels, soms aangevuld met kermisattracties en nog een paar van die energieverslinders zoals ijssculpturenfestivals. Alle waarschuwingen van uit de hand lopende opwarming ten spijt blijkt de westerse mens zich weer te moeten overgeven aan een roes van kopen en consumeren. Zorgen de warme winters ervoor dat er minder kan geschaatst worden? Geen nood op elk Vlaams dorpsplein installeren we een energieverslindende ijspiste zodat de opwarming nog wat sneller gaat. Toekomstige historici zullen regelmatig hun wenkbrauwen fronsen als ze onze gewoontjes proberen te duiden.

schaatenvaartWaar is mijn kindertijd gebleven waar we bijna elke winter gingen schaatsen op bevroren plassen in de buurt? Ik weet nog dat we enkele keren op de Damse vaart zijn gaan schaatsen. Het kon niet op bestelling, maar enkel als de natuur het toeliet. Zo’n vriesweek was dan steeds een feest, zonder discoballen boven ons hoofd, zonder tombola’s waar je auto’s (!) kan winnen, zonder glitter, zonder koopjesmarkt, zonder commercieel gedoe. Maar met veel  vrolijke mensen op het ijs midden in de natuur, waarbij we tegelijk beseften hoe machtig de natuurelementen zijn.  Als we terug thuis kwamen was er enkel een kop warme chocolademelk.

Het zijn herinneringen om te koesteren, ervaringen die je niet kan imiteren, nog niet met duizend ijspistes.

kerstverhaaltje


In een ver universum was er eens een planeet. Op deze bol krioelde het van leven, al was de laatste tienduizenden jaren één soort  heel succesvol geworden. Ze liepen rond in hel verlichte straten met handen vol zakken en pakjes. Ze reden traag in lange rijen metalen voertuigen en zagen er weldoorvoed uit. Toch hadden ze ook soortgenoten die kleiner en dunner waren op andere delen van de planeet. Die hadden vaak geen voertuigen  en konden zich met moeite voeden. De weldoorvoeden wisten daar wel van, maar hadden een manier bedacht om zich daar geen zorgen om te maken. Ze maakten zichzelf wijs dat het normaal was dat zij het beter hadden omdat ze zo veel werkten en hard hun best deden.

De weldoorvoeden kon je best omschrijven als pyromanen. Want ze verbrandden allerlei kostbare stoffen die ze  in de bodem van de planeet hadden gevonden. Daarmee konden ze energie en warmte maken, en hun machines en voertuigen laten functioneren. Je zou denken dat ze dan zelf minder zouden werken dank zij die machines, maar dat klopt niet. Het grootste deel van hun tijd zaten ze met velen samen achter tafels naar schermen te kijken en met hun vingers te tokkelen. Ook hun jongen brachten ze overdag naar grote zalen vol tafels waar ze hetzelfde deden. En thuis keken ze meestal nog naar grotere schermen.

Ondanks de vele spullen en schermen waren weinig mensen tevreden. De meest-weldoorvoeden omdat ze schrik hadden dat de minst-weldoorvoeden hun spullen zouden afpakken. De redelijk-weldoorvoeden omdat ze minder hadden dan de meest-weldoorvoeden, enzovoort. Verder bleek dat de planeet steeds warmer werd door al het verbranden, dat de bewoners geen tijd hadden om elkaar nog dag te zeggen en ze steeds meer ruzie hadden. Maar omdat dit nu eenmaal de manier van leven was ging iedereen er van uit dat dit voor altijd zo zou zijn.

Iedereen? Toch niet, hier en daar stonden individuen op die het anders deden. Die hun spullen en voertuigen wegdeden, die met elkaar gingen praten in plaats van met de schermen. Die kozen voor samenwerking in plaats van concurrentie. Het waren er steeds meer die kozen voor relaties in plaats van prestaties. Die bezig waren met kwaliteit in plaats van kwantiteit. Ze starten met nieuwe initiatieven gericht op delen en zorgen. Ze leggen zich niet neer met de onrechtvaardige en vernietigende systemen waarin ze leven.

sterrenZe hebben namen als Bruno, Louis, Eva, Alexia, Sander, Jim, Lucie, Inge, Bart, Griet, Stefaan, Amor, Eva,  Joost, Evelien, Mieke, Hilde, Wim, Ilse, Liesbeth, Nicolas, Ellen, Bram, Stefan, Piet, Kristina, Dirk, Stijn,  Wouter, Debbie, Baharack, Evita, Sandra, John, Tine en nog vele vele andere die ik de voorbije tijd mocht leren kennen.

Als kwetsbare sterren in een donkere kerstnacht zijn ze tekenen van hoop.  En als het aantal sterren blijft toenemen zoals de laatste tijd dan komt het misschien nog goed met die planeet in dat verre universum.

Ik wens je een prettig kerstfeest en dat ook jouw ster steeds sterker mag stralen.

Steven

 

 

 

de digitale kuis


Het is toch wel fijn om eens een reeks lege dagen in de agenda te hebben. Mijn eerste serieuze werkafspraak is pas op 8 januari dus is er nu wat tijd voor andere zaken. Zo heb ik vooral afspraken gemaakt met mensen die ik net iets te weinig zie, wil ik nog wat kilometers lopen (zodra stopt met regenen) en ben ik gestart met opruimen en afronden. Een oefening die ik regelmatig eens doe en die erin bestaat te kijken wat ik echt nodig heb – en bij gevolg ook wat ik allemaal kan wegdoen.

Want hoe ik ook mijn best doe om zo weinig mogelijk te kopen, er komt toch steeds maar iets bij. Dat doet me dan altijd denken aan het grappige stukje van Brigitte Kaandorp over de opmars van de spullen. Bij mij is het probleem vooral papier. Ik ben lid van een hoop verenigingen zoals Eva, Velt, Fair Fin, Bos+, 11-11-11 en dan ben ik nog geabonneerd op enkele tijdschriften zoals MO*, Oikos en Genoeg. Best wel interessant, en volgens mij ook belangrijk om dat soort organisaties te steunen, maar op een jaar tijd is dat alweer een pak papier natuurlijk. En ik moet toegeven, een magazine wat ik enkel digitaal krijg (zo zijn er ook een paar), zal ik minder in lezen.

Dus ga ik de volgende dagen enkele dozen met spullen en papier vullen die ik dan naar containerpark of kringwinkel kan brengen. Een ander plan is om ook een digitale kuis te houden.  Want het aantal digitale documenten blijft natuurlijk ook steeds maar groeien, en om er een beetje orde in te houden lijkt het me wel goed ook daar een flink deel van weg te kieperen. Kwestie van het nieuwe jaar te kunnen starten met een lege schijf.

de laatste dag


In de zomer van 2011 schreef ik een sciencefiction blog, met fragmentjes van 21-12-2012 tot 9 november 2034 . Mijn voorspelling dat de wereld niet zou vergaan klopt in elk geval, de rest van wat ik toen schreef over vandaag is weinig accuraat. Het zegt zowel iets over de onvoorspelbaarheid van de toekomst en de beperktheid (of eerder onbeperktheid ) van mijn fantasie.

Trouwens de Maya’s zouden nooit het einde van de wereld aangekondigd hebben, enkel de start van een nieuwe periode. Volgens Patrick de Ceuster (die jarenlang de Maya’s bestudeerde) staan we voor een transitie (overgang). “Het tijdperk van de akkertelers (met als symbool maïs) loopt af.  Dan begint een nieuwe cyclus, waarin meer bomen in de akkers komen en verschillende teelten worden geïntegreerd. Als het bovendien waar is dat zaken als privaat bezit en machtsverhoudingen tussen man en vrouw hun oorsprong vinden in het ontstaan van de akkerbouw, wat staat ons dan te wachten?” vraagt De Ceuster zich af.

Ook voor mij start vandaag een nieuwe fase, het tijdperk waarbij het geven van lezingen en shows zowat mijn belangrijkste activiteit is loopt vandaag ten einde. Deze morgen nog zo’n tweehonderdvijftig leerlingen gehad in Ternat, vanavond nog een tweedehands modeshow in Berchem en daarmee is mijn verhaal uitverteld in 2012.

Pas op, volgend jaar zal ik nog wel de boer opgaan (onder andere voor OKRA), maar het zal toch een pak minder zijn. Dit jaar heb ik 135 lezingen gedaan (al minder dan vorig jaar met 160 stuks). Aangezien ik ondertussen de meeste culturele centra en parochiezalen heb gezien kan het geen kwaad de focus te verleggen.  Alles bij elkaar, met de 498 lezingen en 52 voorstellingen van Tegen De Lamp erbij heb ik toch zo’n 50 000 mensen life toegesproken  (toch 2,5 keer het sportpaleis). Over het effect daarvan kan ik niet veel zeggen, al krijg ik af en toe wel een mail van iemand die na een lezing zelf beslist een aantal acties uit te voeren.

2013 zal dus vooral in teken staan van de lokale politiek. De voorbereidende werkzaamheden zijn ongeveer afgerond, op 2 januari is er de eedaflegging en dan zijn we vertrokken voor zes jaar met vooral vergaderingen. Ik zal moeten wennen aan de spelregels en de manier van werken, maar ik wil toch een beetje een verschil maken. Wat je hier zeker mag verwachten is een kijkje achter de schermen van het lokale politieke leven. En wie wee kan ik na die zes jaar weer het land rondreizen met de ‘Low Impact Man politieke show’.volsportpaleis

optimisme na 21-12


Regelmatige lezers weten het al, ik kan me wel eens opwinden over alles wat er fout loopt, maar ik blijf optimistisch. Vooral om er steeds maar nieuwe goede ideeën de kop op steken.

swapswanWat dacht je bijvoorbeeld van SwapSwan, een fantastisch idee om het probleem van kinderkleertjes aan te pakken. Kinderen hebben de neiging nogal flink te groeien waardoor ze vaak nieuwe kleren nodig hebben. Je kan natuurlijk naar de kringwinkel gaan of een tweedehandsbeursbezoeken, maar met Swapswan krijg je nog een extra optie. Je maakt een pakketje aan van kleren die je kleine spruit niet meer nodig heeft en ruilt het voor een pakketje van iemand anders maar dan een maatje groter. Simpel, doeltreffend en goed voor het milieu.

In Nederland is er ook Nudge.nl, nog zo’n platform waar burgers goede ideeën uitwisselen, elkaar inspireren en aan de slag gaan. Op dit ogenblik zijn er al meer dan 27 000 mensen actief. Ook het ministerie van Ideeën blijft een inspiratiebron. Zo kan je er nu kennismaken met kringloopexpo, een slim plan om de kunstensector materialen te gaan delen. Ook het repaircafé is een vergelijkbaar concept, mensen delen kennis en spullen, gaan zelf aan de slag en doen niet meer mee aan een wereld van verspilling. Na een opmars in Nederland komt het concept nu ook naar Vlaanderen overgewaaid.

Als we de ondergang van de wereld morgen overleven – waar ik niet aan twijfel – dan staan ons de volgende decennia flinke schokken en uitdagingen te wachten. De honderden inspirerende initiatieven die we nu zien opduiken zijn de kiemen van een nieuwe manier van omgaan met elkaar en met de aarde. Daar kunnen we morgen alvast eens op toasten.

leve het Bart Verhaeghe bos in Machelen


De dingen zijn niet altijd wat ze zijn. Zo was er gisteren ‘goed’ nieuws omdat de Vlamingen voor het eerste meer benzinewagens kopen dan dieselwagens. Goed nieuws zegt Joke Schauvliege want ‘fijn stof is in Vlaanderen een groter probleem dan CO2’. Als ik dit laatste even mag herinterpreteren: ‘het is ok om iets te doen aan een probleem waar wij zelf last van hebben zelfs al zorgt dit voor andere problemen waardoor mensen in het arme Zuiden worden getroffen’.

Maar er is nog iets, uit de ‘positieve’ cijfers blijkt dat dit jaar in Vlaanderen 50,3 % benzinewagens zijn gekocht en 49,6% dieselwagens. Wat wil dit zeggen: dat er 0,1% wagens zijn gekocht die ofwel elektrisch zijn ofwel op LPG of LNG rijden. Minstens 99,9%  blijft gebruik maken van verbrandingsmotoren met vervuilende en eindige fossiele brandstoffen. De reeds zo vaak voorspelde doorbraak van de elektrische wagens blijft helemaal uit. De nieuwe technologie die dé oplossing moet bieden slaat niet aan – waarbij het ondertussen zelfs twijfelachtig is die technologie veel milieuwinst levert. Kortom, Joke is blij met een dooie mus.

En dan is er de Uplace kwestie. Voor mij is het goed nieuws dat de Raad van Staten de milieuvergunning schorst, maar anderzijds is het dan weer slechts nieuws om te horen hoe alle Vlaamse excellenties dit waanproject blijven verdedigen en bereid zijn zich in alle bochten te wringen om Verhaeghe ter wille te zijn (en schadevergoedingen te vermijden). Toch denk ik dat elk vertraging van dit project een goede zaak is, want het zou wel eens kunnen dat tegen 2016 de meesten mensen wel andere dingen te doen hebben dan naar een ‘belevingswinkel’ te rijden. Dan kan het megacomplex misschien gebruikt worden als opvangcentrum voor klimaatvluchtelingen.

Het is wel aandoenlijk te zien hoeveel daadkracht er plots is bij Crevits en Schauvliege om de investeerders van Uplace ter wille te zijn en Vlaams geld te investeren in de bereikbaarheid van een ordinair winkelcentrum – waar op andere openbaar vervoer projecten beknibbeld wordt. Minder daadkracht is er dan weer als het gaat over het nakomen van de beloftes over bosbehoud.  De pas gepubliceerde bosbarometer van Bosplus spreekt boekdelen. De vele beloftes rond bosbehoud en boscompensatie worden al jaren flagrant met de voeten getreden;  Er is vandaag een achterstand van maar liefst 9.533 hectare effectief te planten bos. Zelden werd een doelstelling met zoveel brio gemist.

bosviaductDaarom heb ik een voorstel om beide kwesties aan te pakken. Als we nu eens van het terrein van UPlace een bos maken, dan hebben we alvast 11 hectaren meer bos, en komt er een groene long die de hele regio ten goede kan komen. De automobilisten op de viaduct van Vilvoorde kunnen tot rust komen bij het zicht op het nieuwe bos en de heer Verhaeghe mag elke dag komen wandelen tussen zijn bomen.  Omdat de heer Verhaeghe dan misschien wel wat centen misloopt – maar een veel fijnere mens zal worden door zijn dagelijkse boswandeling – noemen we dit bos met plezier het Bart Verhaeghe bos.

feesten omdat het moet zolang het kan?


Ook  in mijn familie is het de gewoonte om bij het kerstfeest te zorgen voor cadeautjes. Een onschuldige hand trekt voor iedereen 2 namen voor wie een geschenkje voorzien moet worden.  De instructies die dit jaar door mijn zus zijn gegeven klinken als volgt: Afspraken: Niet van China, voorkeur 2e hands of zelfgemaakt, max. €10 en het mag niets te maken hebben met NVA!!!!!! Een beetje ongewoon misschien maar wel passend bij mijn familie waar nogal wat onconventionele personages rond lopen.  Onderaan deze post bijvoorbeeld de kijk van broer Koen op de kwestie van de Fyra.

Zelf ga ik dan meestal naar de kringwinkel en de wereldwinkel, en kijk ik eens rond in mijn eigen kasten. Maar mijn vrienden van Netwerk Bewust verbruiken zullen het niet erg vinden als ik ook hun tips nog eens meegeef:
Fairy Christmas en a happy green year
Achtergrondinformatie over kerstbomen? Tips voor milieuvriendelijke cadeaus? Ideeën om je geschenken in te pakken zonder inpakpapier? De recepten voor quinoasoep met witloof en fairtrade gluhwein? Je krijgt het allemaal op een presenteerblaadje in de eerlijke kerstplanner.

Klik door naar de eerlijke kerstplanner

Over het project eerlijk feesten
Eerlijk feesten is een project van Netwerk Bewust Verbruiken. Het kadert in de Week van de Fair Trade, een initiatief van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking. Netwerk Bewust Verbruiken ontwikkelde drie duurzame feestenplanners: voor Kerstmis, Sinterklaas en verjaardagsfeesten. Je vindt ze allemaal terug op www.bewustverbruiken.be/feesten.

Ik ben trouwens benieuwd of dit jaar – crisis zeggen ze – opnieuw alle records zullen verbroken worden van het aantal elektronische betalingen. Pas als deze trend wordt verbroken denk ik dat we hier de crisis echt zullen gaan voelen. Niet dat ik daar zit op te wachten, maar wie het boek van Bernard Lietaer heeft gelezen zal beseffen dat die dag onvermijdelijk is. Maar wie weet, is geen slechte zaak dat dergelijk feesten wat ontdaan worden van de vele commerciële invullingen die ze hebben gekregen. En weer kan gaan over de essentie van dergelijke rituelen, zoals dit stukje van Geert Van Istendael hier beschrijft.