zorg goed voor jezelf


Een boeiende dag gisteren in de Vooruit. Met het organiseren van ‘we strike back’ hebben ze daar alvast begrepen dat dialoog meer oplevert dan een opbod van slogans zoals we die de voorbije dagen hebben gezien. Er was flink wat volk om deel te nemen aan allerhande gesprekken en dialooggroepen.

Zelf was ik ‘bijzitter’ in een goed bijgewoond debat rond het thema ‘we willen langer werken, maar hoe houden we het vol? hoe vast zitten we aan onze eigen welvaart en groei? hoe plaats je dat binnen de huidige globalisering en tegenover een economie die er vanuit ecologisch perspectief binnen 30 jaar helemaal anders zal uitzien? Dirk Holemans van Oikos gaf een zeer heldere uitleg over de grenzen waar we tegenaan botsen, en dan mochten een hele rij mensen daarop reageren: Marc Reugebrink (auteur), Eddie Van Lancker(federaal secretaris ABVV), Karel Van Eetvelt (Unizo), Katja van Putten (bedrijfsvoerder Fé) en Jo Libeer(Voka). Daarnaast waren er nog 7 bijzitters waaronder ikzelf.

Het was een beetje jammer dat er zoveel interessante mensen aanwezig waren en het grootste deel van de spreektijd uiteindelijk naar Karel van Eetvelt en Jo Libeer ging. En wat daarbij opviel is dat deze mensen het grotendeels eens zijn met de uitgangspunten van het debat en dan ingaan op een aantal technische aspecten over hoe ze het huidig systeem willen redden. Ook de tussenkomsten van Eddie Van Lancker die een aantal terechte opmerkingen maakte over het belang van solidariteit ging niet echt in op de vraag hoe het nu anders moet. Met andere woorden, de ecologische grenzen waren al snel verdwenen uit het debat en het ging over het behouden van onze welvaart. De kwestie van mondiaal herverdelen en verkleinen van de voetafdruk kreeg weinig aandacht.  Zelf kon ik enkel even vragen aan Karel van Eetvelt waarom hij mij een SMSje heeft gestuurd en hoe hij aan mijn gsm nummer is gekozen. Hij wist enkel te zeggen dat ze dit zeker niet aangekocht hebben, en hij mij zou schrappen uit hun bestand.

Het hoogtepunt van de avond was zeker de input van Paul Vergaeghe. Ik was ondertussen thuis bij de kinderen en kon de lezing via internet volgen. Je kan zelf ook hier nog eens kijken (vanaf minuut 73) Ik heb al eerder een lezing van hem bijgewoond, en ook nu was hij erg scherp voor het neo-liberale denken. De essentie van zijn betoog is dat we weer moeten zorgen voor onszelf. Niet zoals op de wijze zoals nu, door steeds meer te consumeren en verslaafd te zijn aan allerlei vormen van genot.

Maar door ons te vraag te stellen wat het goede leven is, en hoe we dit samen met anderen willen vorm geven. Voor het vervangen van de regels van de markt door ethiek. Door het in dienst stellen van de economie van het algemeen belang en niet omgekeerd.  Ook hij pleit duidelijk voor inleveren, voor soberheid en matiging. Maar dan niet om het huidige verwoestende systeem te redden, maar om het een andere richting uit te sturen. Een verhaal dat naadloos aansluit bij wat ik probeer te vertellen.

Het was pas bij het naar huis fietsen dat ik bedacht wat ik in het debat nog had kunnen inbrengen. Het heeft geen zin om kwaad te zijn op de stakers, maar ook niet om onze pijlen te richten op de bankiers, de Chinezen, de media of de buren. Het komt er op aan te beseffen dat ons huidig welvaartspeil niet houdbaar is en we daarom steeds opnieuw de vraag moeten stellen wat we nodig hebben om goed te leven en daarnaar te handelen. Elk van ons heeft daar een verantwoordelijkheid, en pas als we die opnemen kunnen we de macht terugwinnen van het huidige verwoestende model.

een klimaatstaking?


Het zou wel eens interessant kunnen zijn uit te zoeken wat de ecologische impact is van een staking. Er zijn in elk geval minder files dan normaal. Blijkbaar gaan mensen meer thuiswerken of carpoolen wat op zich goede keuzes zijn. Er zullen ook een pak minder vliegtuigen opstijgen en landen, al worden de meeste vluchten naar een andere luchthaven of dag doorgeschoven. Wat niet zo goed is voor de luchtkwaliteit zijn dan weer de houtvuurtjes die stakers soms aansteken om zich warm te houden (zeker autobanden verbranden is erg schadelijk). Anderzijds zal er hier en daar een fabriek op halve kracht draaien wat de uitstoot weer doet dalen.  Ik vermoed dat er vandaag ook wat minder bezoekers zijn in shoppingcentra en winkelstraten, tenzij sommige stakers nu een gelegenheid zien om nog iets van de solden mee te pikken. Maar ik maak me geen illusies, wat vandaag niet wordt gekocht zal morgen wel worden aangeschaft.

Terwijl ik dit hier zit in te tikken krijg ik een SMS van een zekere Karel van UNIZO: “namens de ondernemers dank aan wie vandaag wél werkt”. Zeer vreemd, want ik ben geen lid van die club, ik heb die Karel nooit ontmoet en vraag me af hoe deze mensen mijn gsm nummer hebben achterhaald. Ik hoop dat Siegfried Bracke nu ook voor mij zal opkomen nu mijn privacy is geschonden. In elk geval, het versturen van duizenden van deze zinloze berichtjes is een slechte zaak, dit vraagt energie en servercapaciteit.

Het is dus moeilijk om een balans op te maken. Misschien moeten we eens denken over een andere vorm van staking, bijvoorbeeld een klimaatstaking. Waarbij alle activiteiten die veel CO2 uitstoten worden stilgelegd. Stel je voor, enkel treinen en bussen, geen vrachtwagens en auto’s. Geen vlees in de winkelrekken, maar lokale groenten. Vierentwintig uur geen vliegtuigen (eindelijk een volledige nachtrust voor bewoners rond vlieghavens). De verwarming in kantoren en fabrieken 5 graden minder, en de grote energieverslindende winkels zijn dicht, enkel de kleinere buurtwinkels zijn open. De steenkoolcentrales mogen dicht zodat we wel zuinig moeten omspringen met elektriciteit (de kerncentrales mogen ook dicht, maar dat is wat moeilijk voor 1 dag). Tenslotte worden op die dag geen reclame spots uitgezonden op radio en televisie, geen advertenties in kranten en alle elektronische reclamepanelen (zoals in de stations) gaan uit. Zou zo’n staking ook geen behoorlijk effect hebben, minder ergernis opwekken én goed zijn voor de planeet?

Dus, als de vakbonden op zoek zijn naar nieuwe actiemodellen: hier is het voorstel de nationale klimaatstaking!

..

verandering op komst


Straks mag ik mijn eerste politieke speech houden. In Stekene ben ik gastspreker op de nieuwjaarsreceptie van de partij GPS, wat staat voor Groen, Progressief en Sociaal. Het is geen kartel met Sp.a zoals in Gent maar een verzameling van groenen, progressieven en sociaal bewogen mensen.  Ik zal daarbij eens terugkijken op vorig jaar en vooral ingaan op wat de lokale politiek kan doen in de woelige tijden die ons te wachten staan.

Een interessante kijk daarop is te zien op de videozone van deredactie. Daarin legt Guy Standing uit hoe de komende jaren grote veranderingen op komst zijn vanuit de groep mensen die in steeds grotere onzekerheid  leven. Klikken en kijken, want dit is nog interessanter dan het wereldkampioenschap veldrijden in Koksijde…

http://www.deredactie.be/permalink/1.1206453

 

ha die Siegfried


Ik verslikte me even in de granenkoffie toen ik deze morgen op radio 1 plots Siegfried Bracke bezig hoorde over mezelf!  Hij heeft kritiek op het voorstel om gegevens van energieverbruik op te vragen om gevallen van domiciliefraude aan te pakken.  Aan de hand van die gegevens zou men bijvoorbeeld kunnen achterhalen of mensen die zeggen ergens te wonen daar ook effectief wonen. En daarbij sprak hij vol medelijden over de low impact man die wegens zijn lage verbruik verdacht zou kunnen worden van fraude.

Ik was ontroerd door deze bezorgdheid van Siegfried, al zou het kunnen dat hij zelf ook een beetje ongerust is over een mogelijk te laag verbruik op zijn domicilie-adres in Gent natuurlijk. Zijn belangrijkste punt van kritiek sloeg echter op de privacywetgeving die daarmee zou geschonden worden. Wat dat betreft geef ik hem niet helemaal ongelijk, want met dat soort gegevens moet voorzichtig omgesprongen worden. (al zou ik ook wel eens willen weten wie de mensen zijn die gigantische hoeveelheden energie en water verbruiken)

Deze vermelding wil in elk geval zeggen dat ik ook enige bekendheid heb bij niet-groene jongens. Vergeet niet, ook Bart De Wever heeft me eens vermeld in een column in de Standaard. Het is wel zo dat NV-A de enige democratische partij is die me nog nooit heeft uitgenodigd voor een lezing.  Bij minstens een afdeling van Sp.a, Groen, Open-Vld en CDenV mocht ik mijn verhaal eens doen. Ik wil zeer graag mijn visie eens uit de doeken doen bij de NV-A, dus Siegfried, ik wacht op de uitnodiging! Bij jou of bij mij, dat doet er niet toe, we verbruiken allebei toch weinig energie vermoed ik…

staken of niet?


Het debat over het al of niet staken maandag is volop aan de gang en jammer genoeg gaat het zelden over de onderliggende vragen. Ik volg de vakbonden als ze verontwaardigd zijn over de manier waarop de politieke wereld vooral luistert naar de ‘markten’ en de ‘Europese richtlijnen’. Want hun oplossingen (zoals meer concurrentie en groei)  zijn gewoon de oorzaak van de vele problemen die we nu hebben. Tevens zijn de verdedigers van de afslanking van de staat en het verder privatiseren vooral de verdedigers van de rijkste laag van de bevolking. Het doordrijven van deze principes zorgt voor een steeds grotere kloof tussen rijk en arm (kijk maar naar de VS en de UK). En dat een crisis vaak gebruikt wordt om een harde liberale agenda door te drukken is mooi uiteengezet in het schitterende boek van Noami Klein.  Het is dus belangrijk dat er een krachtige tegenbeweging is tegen dit marktdenken dat vooral sociale en ecologische puinhopen nalaat. Het is belangrijk dat we een aantal vragen stellen over welk soort economie, welk soort samenleving we willen en dus niet zomaar de mantra van de ‘markten’ volgen.

Anderzijds ben ik het niet eens met de vakbonden voor zover ze weigeren te praten over het opschuiven van de pensioenleeftijd, of voor zover ze krampachtig vasthouden aan het idee van de stijgende koopkracht. De samenleving verandert, dus is het logisch dat we ook ons welvaartsmodel (uit de jaren ’60) durven herbekijken. Altijd meer verdienen en dus een steeds grotere ecologische voetafdruk creëren is geen duurzame weg.  Hier heb ik de indruk dat de vakbonden mee het systeem van overconsumptie, overproductie met bijhorende milieuschade in stand houden.

Zelf geloof ik dat we moeten beseffen dat het onmogelijk is de ‘taart’ verder te laten groeien. Maar dat we vooral moeten nadenken over het eerlijker verdelen van de ‘taart’. Dat wil zeggen dat we arbeid anders kunnen verdelen, je kan meer mensen tewerkstellen met een 30 uren week. Tegelijk moeten we dan bereid zijn in te leveren op inkomen (en te winnen op levenskwaliteit). En voor de duidelijkheid, ik heb het niet over de 15% van de Belgen die nauwelijks rondkomen, de strijd tegen armoede verdient veel meer aandacht dan de strijd voor het behoud van een AA rating.  Ik heb het ook niet enkel over de 10% rijksten die nu vaak de zwarte piet krijgen toegeschoven. Natuurlijk moeten de mistoestanden daar worden aangepakt. Maar laat ons toch ook vooral naar onszelf kijken.

Er is een grote groep mensen die een eigen huis en een spaarpotje hebben. Gezinnen met goedgevulde koelkasten (waarvan af en toe een deel in de vuilnisbak verdwijnt), mensen die regelmatig een vliegtuigreis maken en die kopen waar ze zin in hebben. Het gaat dus ook over vele arbeiders en bedienden die (mede dankzij de vakbonden) de voorbije dertig jaar een steeds grotere welvaart hebben, en het nu vanzelfsprekend vinden dat deze verworven (en niet-duurzame) levensstandaard eeuwig kan blijven duren.

Vanuit ethisch standpunt is het niet te verdedigen dat onze levensstijl zorgt voor armoede op andere plaatsen in de wereld én tegelijk de toekomst van onze kleinkinderen op het spel zet. Als we bereid zijn daar iets aan te doen zullen we (de gemiddelde welstellende Westerling)  moeten inleveren.  We hebben de grenzen van wat de planeet aan kan al lang overschreden en krijgen de rekening gepresenteerd. De discussie van vakbonden en werkgevers gaat echter om wat we moeten doen om onze levensstijl te bewaren. Die verwoestende levensstijl in vraag stellen doen geen van beiden.

Wat ga ik doen maandag? Niet staken, maar ook geen activiteiten uitvoeren waarmee ik geld verdien. Ik ben uitgenodigd om in de Vooruit het gesprek aan te gaan met voor- en tegenstanders van staken. Daar willen ze van de stakingsdag een dialoog dag maken.  Daarbij hoop ik het gesprek wat in de richting van de bredere vragen te sturen. Dus nog een tip voor maandag, je kan kankeren op de bedrijven en de regering, of je kan kankeren op de stakers, maar je zou ook met andere mensen een gesprek kunnen aangaan. Wat soort wereld willen we nu eigenlijk en ben ik bereid daarvoor iets op te geven (of er iets aan bij te dragen?).

leve LIMburg


Net een volle mailbox leeggemaakt, en nog geen antwoorden gekregen op de vragen die ik naar het Nucleair Forum heb gestuurd. Ze zullen veel werk hebben zeker, en ik lees op het site dat ze nu niet perse alle vragen zullen beantwoorden. “Uw reacties mogen geen inhoud bevatten die indruist tegen de openbare orde of de goede zeden, die discrimineert of op enig andere wijze onaanvaardbaar is in een democratische samenleving. Het Nucleair Forum heeft altijd en op ieder ogenblik het recht om vragen en reacties te weigeren en dus niet op het internet ter beschikking te stellen. Kwetsende, lasterlijke of beledigende uitlatingen die de eer en goede naam van iemand aantasten zijn niet toegestaan.” Ik blijf vragen stellen en hopen op een antwoord natuurlijk.

De voorbije twee dagen was ik op expeditie in Limburg, samen met Flor de recyclage man hadden we drie shows af te werken, twee in Overpelt en eentje in Hamont-Achel. Bij zo’n gelegenheden rijden we met de auto (op koolzaad van Beauvent), we hebben ook onze instrumenten mee, dus met de trein zou erg moeilijk zijn. Tijdens de lange ritten hebben we dan alle tijd om de hele wereld te bespreken. De nacht hebben we doorgebracht in een aangename Bed en Breakfast (een voormalige ingenieurswoning in Overpelt), waar ik dan even kan genieten van alles wat ik thuis niet heb (TV, espressomachine, grote koelkast, haardroger,…) Voor de duidelijkheid, de haardroger heb ik niet gebruikt hoor. Een beetje lastig was het ontbijt waar een bordje met ananas, kiwi, passievrucht en aardbei op ons stond te wachten. Op zo’n moment is het kiezen tussen twee belangen, exotisch fruit eten of het laten staan met het risico dat het weggegooid wordt. En dus heb ik opgegeten…

Tijdens de shows krijgen we wel eens originele suggesties vanuit de zaal. In Hamond-Achel was er mondige jonge dame die ons meteen de oplossing voor alle problemen van de hand deed. “het is de schuld van de oude mensen, zij hebben de miserie veroorzaakt en blijven veel te lang leven’  En aangezien voor een 16 jarige mensen als Luc en ikzelf zeker ‘oud’ zijn hadden we maar beter ter plekke een euthanasie-aanvraag ingediend. Een ander leuk moment was toen ik de naam vroeg aan een van de deelneemsters van de kwis. ‘Sint-Maria’ antwoordde het meisje, waarmee ze natuurlijk haar school bedoelde. De laatste voorstelling voor zo’n 200 leerlingen hebben ze bijna letterlijk de zaal afgebroken. Tijdens het slotnummer is een rij met enthousiaste scholieren pardoes achterover gevallen. (allez, het was een klein rijtje van drie zetels) Om maar te zeggen, je maakt wel eens iets mee…

In elk geval hebben we de voorbije dagen zo’n 520 jongeren ons verhaal verteld. Het is altijd afwachten of daar iets van blijft hangen natuurlijk en ook of de leerkrachten achteraf nog iets doen met de voorstelling. Maar zoals iemand me ooit vertelde, zelfs al heb je maar 1 iemand een nieuw inzicht meegegeven, dan loont het de moeite.

In elk geval gaan we graag naar LIM-burg. Het is trouwens ook de enige plek waar ze een LowImpactMan radio station hebben…

nog steeds spoorloos: klimaatminister


foto: Gino Cocquyt

Op de druk bijgewoonde nieuwjaarsreceptie van groen-sp.a waren twee politieke kopstukken aanwezig die elk een behoorlijk deel van de regerings- onderhandelingen hebben meegemaakt. Wouter Van Besien en Bruno Tobback hadden nog enkele kartel-recepties voor de boeg en kwamen dus in de Vooruit in Gent even dag zeggen.  Dit leek me dus het ideale moment om de vraag te stellen die al enige tijd mijn gemoed bezwaart. Wie is nu eigenlijk de nieuwe federale minister bevoegd voor klimaat?

Wouter Van Besien was duidelijk verrast door mijn vraag, en moest na een tijdje nadenken toegeven dat hij het niet wist.  Net zoals ik dacht hij tenslotte dat er geen klimaat minister meer is. De aarzeling is te begrijpen natuurlijk, want toen de formatiegesprekken over de ministerposten gingen waren de Groenen al een tijdje aan de deur gezet. Bruno Tobback was er echter wel bij in levende lijve, maar moest toch ook even goed nadenken. ‘Meneer Tobback, kunt u mij zeggen wie in de nieuwe regering minister van klimaat is?’

– ‘Klimaat, dat is die van milieu zeker?’

– ‘Maar bij de titels van de ministers heb ik nergens klimaat gezien’

-‘Dat kan, er is wel een van milieu natuurlijk’

-‘Dus, er is geen federale minister voor klimaat?’

-‘Nee, want dat is toch geen echte bevoegdheid, het zijn de gewesten die daarvoor verantwoordelijk zijn’

-‘Aha, maar ‘ bracht ik voorzichtig in, ‘er is toch zoiets als een federaal klimaatplan?’

-‘ja dat is waar, maar klimaat is geen federale bevoegdheid, de gewesten moeten dit doen, behalve misschien het aankopen van schone lucht in de emissiehandel’

-‘maar een beleid moet de federale regering daar niet rond voeren?’

-‘nee, de gewesten. maar we hebben wel een minister van milieu, wie is dat nu weer?’

-‘ik denk iemand van CDH’

-‘juist, Wathelet’

Tja, en dan werd Bruno Tobback alweer ingepalmd door vurige fans. Waardoor ik niet de kans kreeg mijn volgende vraag te stellen. Aangezien klimaat dus blijkbaar helemaal een bevoegdheid is van de gewesten, is er dan een Vlaamse minister van klimaat?   Wie mij het juiste antwoord kan bezorgen krijgt gratis een exemplaar van mijn laatste boekje (over het klimaat…)

food for thought


Gisteren flink wat heen en weer gefietst (in de regen) want ik mocht mijn bestelling van het VOKO ophalen en was daarna verantwoordelijk om het depot van ons voedselteam open te houden. Het leek me dan ook een goed moment om erna even te tijd te nemen om op internet de Koppen reportage te bekijken over de ‘wegwerpmaatschappij’.  Je kan de reportage via deze link zien:  http://www.deredactie.be/permalink/1.1198292

Geen mooi verhaal natuurlijk over de gigantische hoeveelheden voedsel die dagelijks worden weggegooid, zowel op het veld, tijdens de verwerking, bij het transport, in de supermarkten en tenslotte bij de consument. Vooral het feit dat nogal wat consumenten (en ook jongeren) het heel normaal vinden perfect voedsel weg te gooien is nogal verontrustend. Het argument ‘we hebben er toch voor betaald’ toont dat er hier weinig ethische of ecologisch bewust zijn.

Het zit dus grondig fout met ons voedselmodel. Wie daar meer over wil weten wil ik graag een boeiende lessenreeks aanraden bij het Centrum Duurzame Ontwikkeling. Onder de titel ‘Erst das Fressen, dann die Moral?‘ kan je op vijf dinsdagavonden terecht voor boeiende inleidingen en debatten.

Deze morgen dan was ik  voor het eerst op de politieke raad van Groen om over het programma te praten. Ik heb alvast geleerd dat tientallen pagina’s tekst met een groep van dertig mondige mensen bespreken een lastige kwestie is. Verder heb ik toch een poging gedaan om ook het voedsel-thema mee op te nemen. Gezien de te verwachten ontwikkelingen zou het geen kwaad kunnen om na te denken over een beleid in verband met voedsel. Er was niet echt tijd om hierop in te gaan, maar bij een volgende gelegenheid wil toch nog volgende suggesties aankaarten:

– inventariseren van de lokale voedselproductie, voor hoeveel monden kan er voedsel geproduceerd worden binnen Gent?

– stimuleren van alle vormen van stadslandbouw waarbij ondernemers kansen krijgen om diverse bedrijfjes te starten rond produceren en verwerken van voedsel

– inventariseren van (tijdelijk) braakliggende gronden en nemen van initiatieven om ze samen met de buurt om te vormen tot volkstuintjes

– kinderen en jongeren stimuleren om meer te weten over het produceren van voedsel, met moestuinen voor de stadsscholen, cursussen rond het herkennen van eetbare planten in parken en kippenprojecten

– inventariseren van de bronnen op het Gentse grondgebied en nagaan over hoeveel drinkbaar water we beschikken

– een actieplan tegen voedselverspilling, zowel bij supermarkten, scholen, bedrijven als particulieren is er een gigantisch potentieel, aangezien nu tot 40% van alle voedsel wordt weggegooid

– verder werken aan de eiwittransitie waarbij de overstap naar plantaardig voedsel  wordt gestimuleerd. Een CO2-taks op vlees zou daar een actiemiddel in kunnen zijn

– een campagne voor de meest kwetsbare groepen (die vaak ook het meest ongezonde voedsel eten) zodat door bijvoorbeeld na te denken of de korte keten initiatieven of voedselteams mits speciale ondersteuning ook bij die doelgroepen een voet aan de grond krijgen

– in overleg met verenigingen zoals Velt en de volkstuinen een strategische voorraad biologische zaden aanleggen en massaal vorming aanbieden rond diverse vormen van tuinieren (o.a. in potten en op balkons)

– een lange termijn plan om de volgende zes jaar de afhankelijkheid van industrieel en ingevoerd voedsel te verkleinen, wat meteen ook een belangrijke effect zal hebben om de doelstellingen om klimaatneutraal te worden

Bijkomende suggesties zijn natuurlijk welkom!

andere informatie


Ik start tegenwoordig elke dag met enkele pitte vragen voor het nucleair forum, maar tot op heden kreeg ik geen antwoord.

Als het over informatie gaat is er vaak behoorlijk wat misverstand tussen ‘klimaat’ en ‘weer’  in de hele discussie rond de klimaatverandering. Mensen zijn nogal eens geneigd om het weer van de dag of de voorbije maanden te zien als ‘het klimaat’.  Terwijl dit laatste gaat over trends die zich afspelen in een periode van minstens 30 jaar.

Hieronder alvast een filmpje dat erin slaagt het verschil duidelijk te maken. Het komt de blog van Jonathan Koomey,

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=e0vj-0imOLw