hoe het ook kan…


Zoals iedereen ondertussen wel weet is onze groeiende afvalberg een flink probleem. Vanuit de overheid zijn dan ook doelstellingen opgesteld rond het sorteren van afval en de hoeveelheid restafval die per persoon mag worden geproduceerd. De meeste gemeentes doen dan inspanningen om de hoeveelheid te doen verminderen, want als ze daarin niet lukken zullen ze boetes opgelegd krijgen. De acties die daarbij vooral worden gepromoot zijn het beter sorteren, composteren van GFT, afvalarm winkelen en dergelijke.

Maar in de gemeente Beernem hebben ze een andere manier gevonden om de boetes te vermijden. Want restafval dat als bedrijfsafval wordt bestempeld wordt niet meegeteld in de Ovam-statistieken. Dus als de gemeente kwistig is met de gele stickers ‘bedrijfsafval’ en alle zelfstandigen oproept om de stickers te gebruiken kunnen ze betere statistieken voorleggen. Zelf ben ik ook zelfstandige en zou ik in principe ook al mijn huishoudelijk afval zo’n sticker kunnen geven. Tenminste als ik in Beernem zou wonen, want in Gent krijg je die stickers niet zomaar, je moet een overeenkomst afsluiten met de afvalophaler.

Zoals je hieronder kan lezen (als het een beetje leesbaar is tenminste) is de manier om de cijfers te verbeteren zorgen dat er veel gele stickers gebruikt worden. Geen woord over preventie, over verminderen van afval.  Geen kilogram minder afval, maar wel betere cijfers. Als dit de manier is waarop onze openbare besturen milieuproblemen aanpakken zijn we nog ver van huis. Awoe voor het gemeentebestuur van Beernem!

Nog een kleine oproep tussendoor: Linda Hoste en Wim Van Geert hebben 10 euro gestort op mijn rekening om een boek te bestellen, maar ik heb hun adres niet! Dus als iemand Linda of Wim kent, wil je ze even vragen hun adres door te spelen via steven@lowimpactman.be , dan krijgen ze hun boek snel in de bus…

de meritocratische vrije markt


Gisteren in Nieuwpoort twee interessante Oikos lezingen meegemaakt. Oikos is een onafhankelijke denktank die een kritische tegenstem wil laten horen tegenover het gangbare neo-liberale gedachtengoed. Over de lezing van Rudy Dhondt over veerkrachtdenken zal ik het misschien een andere keer nog hebben, vandaag een toelichting bij wat Paul Verhaeghe te vertellen had.

Verhaeghe is psychoanalist verbonden aan de Universiteit Gent. Vorig jaar publiceerde hij een ophefmakend boek  ‘Het einde van de psychotherapie’. Daarin maakt hij een analyse van onze hedendaagse samenleving. Zo zie je steeds meer verweesde mensen, zonder stabiele sociale relaties. Hun identiteit is ondermijnd. De veilige familiale haven is verdwenen en ook hun job geeft mensen geen identiteit meer. Het “nieuwe kapitalisme” leidt tot anonimiteit, een knagend verlies aan zekerheid en een toenemend gevoel van onveiligheid. De ratrace leidt tot een explosieve generatie van losers. ‘ADHD is de norm, flexibiliteit een verplichting, burn-out het gevolg.  De tijd van praten lijkt voorbij’, is zijn verontrustende conclusie. De psychotherapie moet het afleggen tegen de pillen.

Ik ging er vanuit dat zijn lezing hierop zou ingaan, maar hij verraste ons met een ander thema. Hij maakte een analyse van effecten van ons hedendaags model dat hij het ‘meritocratisch vrije markt denken’ noemt. Een beetje een moeilijke term voor het model dat er vanuit gaat dat wie hard werkt en zijn best doet het zal maken in onze samenleving. En dus ook dat wie onderaan de ladder terecht komt dat vooral aan zichzelf te danken heeft.

In het begin heeft een beloning van mensen op basis van verdiensten zeker positieve effecten. Het is een manier om te ontsnappen uit de vroegere standensamenleving, waar je meestal binnen de sociale groep bleef waar je ook geboren was. Het maakt ook een einde aan vaste benoemingen van niet altijd competente mensen en aan starre hiërarchie. Maar, zegt Paul Verhaeghe, als zo’n model ergens wordt ingevoerd dat gaat het na een succesvolle periode snel over in een bikkelhard model met veel verliezers.

Met voorbeelden uit de academische wereld en de zorgsector maakte hij duidelijk dat een doorgedreven meritoctratie zorgt voor steeds verdergaande competitie en dat alles meetbaar moet worden. Zo worden ziekenhuizen beoordeeld (en gesubsidieerd) op basis van het aantal bacteriën op de klinken, of het aantal uitgevoerde scans. De kwaliteit van de zorg of het welbevinden van de patiënt kan niet gemeten worden en telt niet langer mee.

Gevolgen zijn o.a. dat werknemers gedwongen worden zich te schikken naar de meetinstrumenten, dat ze zich niet of nauwelijks betrokken voelen bij de job, dat ze nog weinig zelf kunnen invullen, en voorturend worden opgezet tegen collega’s. Dit zorgt dat weer voor verlies aan zelfrespect, ‘infantilisering’ van de werknemer en verlies aan arbeidsethiek en solidariteit.

Het is niet zo makkelijk om een lezing van anderhalf uur samen te vatten in, maar de kern van de zaak lijkt me wel te kloppen. Ons economisch model is niet allen bijzonder schadelijk voor de planeet, maar zorgt ook voor veel schade aan het maatschappelijk weefsel én aan de mentale gezondheid van veel mensen. Reden te meer dus om eens goed na te denken over dat economische model.

Probeer zeker eens een van de boeken van Verhaeghe te lezen (in het december nummer van Oikos staat zijn lezing), hieronder nog een filmpje waarin hij zijn visie op ADHD uit de doeken doet.

Low impact maand


Zoals je hier al meermaals en wellicht tot vervelens toe kon lezen: de tijd dringt en we kunnen maar best met zijn allen aan de slag om onze milieu-impact te verkleinen. Hier komt een uitgelezen kans om er iets aan te doen. Eos magazine lanceert samen met Natuurpunt en Ecolife een Low Impact Maand. In deze maand (november, dus nog even geduld) kan je een eigen Low Impact experiment opzetten gedurende vier weken.

Je kan je eenvoudig registeren op hun site en dan krijg je vanaf 1 november een reeks tips en mogelijke acties voorgeschoteld. Door de acties uit te voeren en te registeren krijg je ook te zien in welke mate je acties ook iets opleveren.

Eos pakt trouwens met nog een nieuwigheid uit: een talking-tree.  Het gaat om een honderdjarige beuk aan de rand van het Zoniënwoud, maar onmiskenbaar in stedelijke omgeving gelegen. De boom werd opgetuigd met een tiental apparaten die onderstaande waarden meten, die via software in volzinnen worden vertaald. Op basis van de veranderende parameters gaat hij twitteren over hoe hij zich voelt. U kunt het wel en wee van de talking tree volgen via YouTube, Flickr en Soundcloud en hem zelfs tot vriend maken op Facebook. De boom laat weten hoe het zit met luchtvervuiling, concentraties ozon en CO2,  lawaai en extreme temperaturen. Als bomen konden spreken, wat zouden ze dan vertellen over de impact daarvan op hun gezondheid?

PS: via deze weg nog een berichtje voor WIM Van Geert. Ik kreeg van jou een storting  voor het boek maar ik heb je adres niet op het op te sturen. Kan je je adres eens doorgeven via steven@lowimpactman.be  Bedankt.

de dag dat de aarde op was


De dag dat de aarde op was in 2010 is…net voorbij: 21 augustus. Als je bekijkt wat de planeet ons jaarlijks levert aan energie en grondstoffen en hoeveel we ervan gebruiken dat zien we dat de kloof tussen vraag en aanbod steeds groter wordt. Global Footprint Network en de New Economics Foundation hebben berekend dat wat 2010 betreft we deze dag al voorbij zijn. Vorig jaar was het nog op 25 september, nu alweer een maand vroeger.

Zo lang de mens op deze planeet rondloopt was er steeds voldoende vis, hout, water, frisse lucht, landbouwgrond en alle andere hulpbronnen die nodig zijn om te leven. Door een combinatie van een snelle bevolkingsgroei (factor x 2,4 de laatste 50 jaar) en nog snellere consumptie per persoon (factor x 3 de laatste 50 jaar) zijn we steeds meer gaan gebruiken. 1984 was het laatste jaar dat we genoeg hadden aan het jaarbudget van hulpbronnen dat de planeet ons kan leveren. Sindsdien gebruiken we per jaar méér dan de aarde kan bieden. We bouwen dus een steeds grotere ecologische schuld op waarbij de gevolgen ook steeds dramatischer worden.

Het is een beetje als je huis verwarmen door gebruik te maken van de houten planken van de zolder. En als die op zijn, misschien de meubels, en dan de deuren en…  tja, wat doe je als je alles hebt opgebrand? Volgens de organisaties die via Earth Overshoot day aandacht vragen voor het probleem zullen we in 2010 wellicht 150% van het jaarbudget opgebruikt hebben. Dit is nog wel eens gebeurt op kleinere schaal (denk maar aan Paaseiland), maar nooit op wereldschaal.

Niemand weet precies wanneer de schade onomkeerbaar wordt en we terecht komen in een scenario van klimaatchaos. Maar één ding is duidelijk, veel tijd is er niet meer te verliezen…

welkom aan de nieuwe blog-lezers


Het zou best kunnen dat een aantal kijkers van één hun weg vinden naar deze blog naar aanleiding van de uitzending van ‘de Aarde vanuit de Hemel’. Welkom in elk geval, en  hier volgt een beetje achtergrond bij wat je te zien kreeg.

Ik begon met mijn experiment op 1 mei 2008, met als doel uit te zoeken of het mogelijk is om goed te leven rekening houdend met de grenzen van de planeet.  Als iedereen op de planeet zou leven als de gemiddelde Belg dan zijn er drie aardes nodig. Dus probeer ik het te doen met ongeveer 70% minder. Dit gaat zowel over water, afval, brandstof, elektriciteit, grondstoffen enzovoort. Het wil zeggen letten op voeding, energiegebruik, aankopen en transport.

Oorspronkelijk was mijn plan dit één jaar te doen. De opnames van ‘de aarde vanuit de hemel’ zijn gemaakt in april 2009, op het einde van het eerste LIM jaar. Maar omdat ik ontdekt heb dat leven met een kleinere voetafdruk mogelijk is, en ook nog eens goedkoper en gezonder en socialer leef ik nog steeds zo. Tenminste in grote lijnen, mijn gebruik van gas, water en elektriciteit is niet gestegen na het einde van het eerste jaar. Ik heb nu zelfs een zonnepaneeltje waarmee ik in mijn eigen stroom kan voorzien. (dus hoef ik niet zoveel te fietsen). Ik eet nog steeds geen vlees of vis, koop vooral lokaal en seizoensgebonden.  Ik neem uiteraard nooit het vliegtuig, en zo goed als nooit de wagen. Al heb ik nu voor het eerst in twee jaar toch autogereden tijdens de vakantie.  Ik ben iets minder strikt geworden in kleinere dingen. Zo las ik het eerste LIM jaar de krant in de bib, nu koop ik een of twee keer wel een krant (als ik een lange treinrit te maken heb bijvoorbeeld).

Ik heb heel wat geleerd uit deze ervaring. Het belangrijkste misschien dat als je uit de mallemolen van consumptie stapt je veel kan winnen wat betreft vrijheid en levenskwaliteit. Omdat ik minder nodig heb ben ik ook gestopt met mijn laatste job – die even aan bod komt in de uitzending. Nu leef ik als ‘kleine zelfstandige’ van lezingen en Low Impact projecten. Ik heb minder zekerheid en inkomen, maar andere kant staat dat ik nu bezig kan zijn met wat ik graag doe.

Er zijn al meerdere reportages in de pers geweest, maar uiteindelijk vertel ik liefst zelf mijn verhaal zonder de filters van regisseurs of programmamakers die de kijkcijfers steeds in het oog moeten houden. Sinds de start van mijn experiment heb ik al tientallen lezingen gegeven (er is zelfs een Show formule), het overzicht voor de komende maanden kan je hier terugvinden.

Verder is er ook nog het Low Impact man boek. Heel veel praktische informatie en tips over hoe je zelf met minder olie kan leven. Het boek is niet meer in de boekhandel te vinden. Op lezingen is het te koop voor de simpele prijs van 5 euro. Wil je het thuis toegestuurd krijgen, dan kan dit voor 10 euro. De info over het boek kan je hier vinden, alle websites uit het boek staan ook op deze site.

En enkele keren per week schrijf ik op deze blog waar ik mee bezig ben. Als je even gaat rondneuzen (of een trefwoord invoert), dan zal je zien dat er heel wat informatie te vinden is, ook vaak aangebracht door andere lezers. Hou je niet in om te reageren!

terug thuis (en op TV)


Zo, gisterenavond laat zijn we terug thuis gekomen na onze fijne reis in Engeland. Net op tijd blijkbaar, want bij aankomst wist mijn moeder me te melden dat de Low Impact Man vanavond op TV komt. In de reeks ‘de aarde vanuit de hemel’ op één gaat het vanavond over leven met minder olie, en komt er een stukje in over mijn levensstijl. Het is opgenomen in april vorig jaar, maar toch wel een correcte weergave van wat ik doe. Los van mijn kleine bijdrage zijn de programma’s van Yann Arthus Bertrand zeker de moeite om te bekijken! (20 uur op één)

Om eerst nog even te reageren op de opmerking van Thierry, de berichten van de voorbije dagen had ik al op voorhand gemaakt (dit is het handige aan zo’n blog), dus de voorbije week heb ik inderdaad volop genoten van de vakantie met mijn zoon, zonder me zorgen te maken over mail, facebook, blogs of wat dan ook…

Eerst iets over de ecologische impact van de reis. We zijn dus meegevaren met de ferry (vol auto’s en vrachtwagens). Met een zeilschip zou wel ecologischer geweest zijn, maar voorlopig zijn die niet voorhanden voor het grote publiek. Vanuit Oostende heb ik de auto meegenomen van mijn moeder en in totaal 796 kilometer gereden met 37,13 liter diesel. Een redelijk zuinige auto met een verbruik van 4,66 liter, maar wel goed voor een uitstoot van 108,8 kg die ik op mijn rekening moet zetten. Het zou moeilijk geweest zijn dezelfde reis te maken met openbaar vervoer en met de fiets én Adam zou ik het nooit durven. Er zijn nauwelijks fietspaden en auto’s rijden er vervaarlijk snel op kleine bochtige wegen. Het viel ons trouwens op dat er heel weinig fietsers waren, behalve af en toe enkele zeldzame toeristen.

De streek van Wiltshire in Zuid-West Engeland bevat in elk geval heel wat natuurschoon aangevuld met historische en mythische elementen. Naast Stonehenge (wat ondanks de toeristische uitbating toch indrukwekkend blijft) zijn er een hele reeks eeuwenoude ‘white horses’ en andere afbeeldingen in wanden van heuvels te zien. Er zijn de steenformaties zoals in Avebury en Stonehenge, de oude grafheuvels die je her en der kan zien, en natuurlijk ook de graancircels.

Mocht iemand onomstotelijk kunnen bewijzen dat ze allemaal door mensen zijn gemaakt zou ik vol bewondering staan voor de patronen en technieken die worden gebruikt. Mocht echter aangetoond worden dat ze niet door mensen zijn gemaakt maar door andere fenomenen kunnen verklaard worden zou ik ook niet verbaasd zijn. Het is in elk geval een opwindend gevoel om zo’n graancircel te kunnen spotten (wij hebben er drie gezien), en er dan in rond te lopen of even te gaan zitten in het midden.  Daar even te mijmeren over het idee dat we misschien niet het enige intelligente (nuja…) wezen zijn in het universum kan nooit geen kwaad.

De volgende dagen schrijf ik nog wel wat meer onze wedervaren (Adam heeft heel veel foto’s gemaakt). Nu is het tijd om naar de boerenmarkt te gaan.

we zijn er even niet


Deze week ben ik met Adam in Engeland op zoek naar graancircels. Geen computer bij, dus wellicht geen verse berichten, maar voor de trouwe bezoekers elke dag een foto van wat we misschien te zien zullen krijgen. Ten laatste zaterdag 21 augustus kan je hier een nieuw bericht verwachten…

over de plas


Deze dagen ben ik met Adam in Engeland op zoek naar graancircels. Geen computer bij, dus wellicht geen verse berichten, maar voor de trouwe bezoekers elke dag een foto van wat we misschien te zien zullen krijgen. Ten laatste zaterdag 21 augustus kan je hier een nieuw bericht verwachten…

op vakantie


Deze week ben ik met Adam in Engeland op zoek naar graancircels. Geen computer bij, dus wellicht geen verse berichten, maar voor de trouwe bezoekers elke dag een foto van wat we misschien te zien zullen krijgen. Ten laatste zaterdag 21 augustus kan je hier een nieuw bericht verwachten…