Leven in een koelkast met G-label


Deze morgen heb ik het resultaat gekregen van de meting van het energieprestatiecertificaat. Een redelijk onthutsend rapport moet ik zeggen. Het cijfer van de woning is 917, dat slaat op de theoretische berekening van de warmtebehoefte per vierkante meter. Bij een gemiddelde woning is dit eerder 300 tot 350, en voor een nieuwbouwwoning 150. Wie nog meer cijfers wil, gemeten volgens de procedures van de nieuwbouwwoningen heeft mijn appartement een K-waarde van 240 !! (K-waarde heeft het warmteverlies aan, bij nieuwbouw is de norm nu 45). Met andere woorden, de ruimte waarin ik leef is een energetische ramp. Als mijn appartement een koelkast zou zijn dan kreeg ik hooguit een G-label.

Er was ook een beetje goed nieuws, namelijk de vloerisolatie die ik heb aangebracht heeft duidelijk een positief effect. Via de infraroodbeelden die gemaakt zijn is ook te zien dat de isolatiefolie, de tochtstrips en gordijnen wel degelijk zin hebben. Op de foto’s is het warmteverlies lager is op de plaatsen waar ik de isolatie heb aangebracht. De stukken  vloer die geïsoleerd zijn verliezen 5 keer minder warmte dan de niet geïsoleerde delen.

Tenslotte heeft het EPC een aantal suggesties en simulaties. Meest opvallende feit; een goede dakisolatie zou het warmteverlies met 45% verminderen. Dus dit is zonder meer de beste investering die mogelijk is. Aangezien ik als huurder hiervoor ook premies kan krijgen wil ik dit uitzoeken, en doe ik hier meteen voor de hele blogwereld een belofte. Als er een tweede druk komt van het boek dan gebruik ik de opbrengst om hier de dakisolatie te installeren. Voila… je mag er mij altijd aan herinneren.

Een ongewone LIM dag


Een erg drukke dag in elk geval, met in kader van de Canvas documentaire de HIM meets LIM aflevering. Reeds om 6 uur deze morgen groenten en kikkererwten op het vuur gezet en in de hooikist gestopt. Dan met de trein helemaal naar Hasselt, op bezoek bij Stefan Kerkhofs, de High Impact Man – de baas van Marriage in the sky.  Ik ben zeer goed ontvangen bij Stefan en heb een rondleiding gekregen bij hem thuis. Flink wat toestellen en verlichting, met als uitschieter 4 televisieschermen (living, bureau, slaapkamer én badkamer). Stefan kookt zelden thuis, dus ben ik even met hem mee gegaan naar de supermarkt op zoek naar de nodige kant-en-klare maaltijden. Het is me toch gelukt om ervoor te zorgen dat Stefan deze keer biologische pannekoeken kocht. Mijn poging om scheerschuim in spuitbussen te vervangen door kwast en scheerzeep is jammerlijk mislukt.

Dan zijn we samen met de Canvas ploeg naar Gent gereden, met een ommetje langs drukkerij New Goff. Daar kon ik met eigen ogen zien hoe mijn boek van de persen rolde en kon ik meteen het eerste exemplaar overhandigen aan Stefan. Het is niet hetzelfde als voor de eerste keer vader worden, maar je krijgt toch een bijzonder gevoel als je het resultaat van zes maanden werk voor het eerst echt in handen krijgt. Ik ben er zelf niet zo zeker van dat mijn kop op de cover een goede zaak is, maar de uitgever wou dat dit ten stelligste. Aangezien Stefan bouwplannen heeft én interesse in duurzaam bouwen zal hij in het boek alvast een eerste aanzet kunnen vinden om te gaan voor een ecologische woning.

De volgende etappe van de ontmoeting vond plaats bij me thuis, waar Stefan toch wel wat bedenkingen had bij mijn manier van wassen, het bijhouden van afval of het energieverbruik. Het koste me enige moeite hem ervan te overtuigen dat water uit de kraan drinken echt wel gezond is, maar uiteindelijk heeft hij een glaasje aangenomen. We hebben interessante babbels gehad over de rol van consumenten, bedrijven en overheden, over de kwaliteit van leven en het belang van de keuzes die je maakt. Voor Stefan zijn economische doelen belangrijker dan ecologische, voor mij is het omgekeerd. Het gaat volgens mijn ook niet om gelijk hebben of krijgen. Maar ik denk wel dat de uitwisseling bij mij meer begrip voor zijn standpunten heeft teweeg gebracht, en bij Stefan toch ook zin om zelf een paar acties te ondernemen. Al is de eerste stap voortaan kiezen voor biologische pannekoeken, elke vierkante meter voetafdruk telt.

De nieuwe cijfers…


Vandaag presenteren WWF en Global Footprint Network de nieuwe voetafdrukcijfers. Het Living Planet Report 2008 bevat de ecologische boekhouding van de planeet op basis van cijfers van 2005. Waar in het LPR 2006 de Belgische voetafdruk nog 5,6 was, is het nu 5,1 hectares geworden. Dit is jammer genoeg niet het gevolg van een daling van onze consumptie of energieverbruik. Het gaat vooral over aanpassingen in de methodologie. Waar in het verleden nucleaire energie dezelfde voetafdrukwaarde kreeg als fossiele brandstoffen, is dit aangepast en wordt enkel de reële CO2 verbonden aan nucleaire energie meegerekend. Dit is de belangrijkste verklaring voor de daling van de Belgische voetafdruk. (In Nederland gaat de voetafdruk om dezelfde reden van 4,4 naar 4 hectares, het verschil blijft ongeveer groot)

Naast het cijfer van de Belg ben ik ook op zoek gegaan naar het nieuwe cijfer voor het beschikbaar aarde aandeel. Dit is de 1,6 hectare die ik voor mijn project als streefcijfer hanteer. In het nieuwe rapport staat nu dat er 2,1 hectare beschikbaar is per persoon. Daar moet wel minstens 12% worden van afgetrokken voor fauna en flora dus wordt dit nu 1,8… Ik ga de volgende dagen op zoek naar een verklaring voor deze aanpassing, want de reden hiervoor is me nog niet duidelijk. Voor mijn project hou ik me echter aan het streefcijfer van 1,6 hectare. Ook al omdat er nu nog geen calculatoren zijn gebaseerd op de nieuwe cijfers. Dus wie het technisch juist wil, voor het LIM project is het streefdoel een Ecologische voetafdruk van 1,6 hectaren gebaseerd op de LPR 2006 berekeningen.

Het rapport en de bijlages kan je dowloaden via de Ecolife site of die van WWF-België.

Nu ook op Facebook


Vraag me niet hoe het allemaal werkt, en wat nu precies de bedoeling is, maar blijkbaar is er nu ook een LIM groep op Facebook. Een ex-collega wees er me op dat een Nederlandse fan die in Italië studeert een LIM groep heeft opgestart die 179 leden telt. Waaronder een aantal mensen die ik ken, maar daarnaast ook mensen uit Polen, Londen, Nederland, Botswana, Australië en Zuid-Afrika. Bedoeling van dergelijke Facebook groepen is het uitwisselen van informatie, ideeën, foto’s en filmpjes, en ook elkaar uitnodigen voor evenementen en activiteiten. Ik ben trouwens redelijk onbewust lid geworden van Facebook (en ook van Netlog en Plaxo), door vrienden die me een mailtje sturen met een uitnodiging om ook ‘virtueel vriend’ te worden.

 
Ik ben er nog niet echt uit of dit nu een bijdrage kan leveren tot een Low Impact wereld, maar kwaad zal het wel niet kunnen zeker. Zelf voel ik me toch iets meer op mijn gemak bij face-to-face uitwisselingen zoals een dikke week terug bij de klimaathuizendag van de BBL. Toen mocht ik een twintigtal mensen hier thuis ontvangen om wat toelichting te geven over mijn project. (met dank aan Luc voor de foto)

Ondertussen ben ik aan het genieten van een paar rustige vakantiedagen met de kinderen. Nog wat kleine klusjes in huis, wat muziek spelen met Marieke, filmpje kijken en eens de stad in gaan. Volgende week is het opnieuw buitenshuiswerken, dus deze dagen zijn extra zalig.

Belangrijk nieuws: morgen maakt WWF de nieuwste voetafdrukcijfers bekend. Wat zal de nieuwe voetafdruk zijn van de gemiddelde Belg en is er al dan niet iets veranderd aan het beschikbare aarde-aandeel van 1,6 hectaren. Morgen in alle media én op deze blog natuurlijk.

Afronding van de isolatiewerken…


Voor het einde van deze week wil ik alle isolatiewerken afgerond hebben. De vloerisolatie is klaar, in totaal zo’n 52 vierkante meter van de vloer is nu met 9,5 centimeter kurk geïsoleerd. Er blijft nog een stukje te doen in de keuken maar omdat daarvoor ook leidingen moeten worden aangepast zal dit voor later zijn. Verder zijn er 35 vierkante meter gordijnen opgehangen (aan alle ramen én aan de inkomdeur), 9 vierkante meter isolatiefolie achter de radiatoren, 18 lopende meter tochtstrips, 12 vierkante meter isolatiefolie aan de ramen en één tochthond. Deze is trouwens gemaakt in het atelier van leren ondernemen in Leuven, en mag dus beschouwd worden als een duurzame tochthond.

Vandaag zijn hier ook enkele mensen langsgekomen in opdracht van Canvas, om de metingen te doen voor het energieprestatiecertificaat. Deze nieuwe wetgeving maakt dat bij alle nieuwe huurcontracten vanaf 2009 een dergelijk certificaat moet worden opgemaakt. Het zal net zoals bij een koelkast of auto aangeven hoe goed de woning presteert op vlak van energie. Bij een A klasse zal je dus weinig moeten stoken, bij een D of E zal je veel energie nodig hebben voor de verwarming. Vrijdag weet ik het resultaat van de metingen die ze hier vandaag hebben gedaan. Wellicht wordt dan ook duidelijk waar de grenzen zijn van wat ik zelf via kleine ingrepen en gedrag kan doen.  In geval van nood kan ik ook nog teruggrijpen op de woonmantel (met dank aan Luk voor de tip). Die kan ervoor zorgen dat je het zelfs warm hebt in een koude kamer. Mensen die daar ervaring mee hebben mogen het steeds laten weten!

Into the Wild


Deze keer een filmbespreking. Ik werd namelijk uitgenodigd door de dames (en heer) van 7WE om mee te gaan kijken naar Into the wild. Een film over een jongeman die zijn eigen Low Impact experiment uitvoert en dat toch wel wat drastischer doet dan ik. Hij besluit namelijk om zijn geld te verbranden en helemaal op zijn eentje in Alaska te gaan overleven. Naast de schitterende beelden zijn vooral de ontmoetingen onderweg erg mooi. De film zet je aan het denken over wat nu echt belangrijk is in het leven. De film is gebaseerd op het waar gebeurde verhaal van Chirstopher McCandless. Al is het einde niet zo vrolijk het is een aanrader om bij een bezoekje aan de videotheek deze film uit uit te lenen. Op de site kan je meer info vinden en mooie beelden bekijken. Na overleg met de gasten van 7WE heb ik toch beslist om voor mijn eigen project netjes in Sint Amandsberg te blijven.

Vrijdag gordijndag


Vandaag maak ik werk van het verder afwerken van de gordijnen. Dank zij de deskundige hulp van Nadia van de Lets-groep en haar naaimachine moet het mogelijk zijn hiermee de isolatie nog enkele procenten  te verbeteren. Als basis voor de gordijnen gebruik ik de dikke stukken stof die ik maanden geleden samen met Dimitri Leue heb gekocht in een voddenbedrijf in Zele. Om het effect nog te vergroten en ook om estetische redenen ga ik er dubbele gordijnen van maken door een extra laag biologische stof aan te brengen. Daarmee ga ik nog niet zo ver als Jan Juffermans die in zijn huis driedubbele gordijnen heeft opgehangen.  De zoektocht naar ecologische gordijnstof bracht me zowel bij Stof en Aarde, Sjamma en Laïs.  De twee belangrijkste en meest betaalbare biostoffen zijn hennep en biologisch katoen.  Er zijn wel wat redenen om op zoek te gaan naar ecologische stoffen, al zijn die wel iets duurder dan de gangbare.  De katoenteelt bijvoorbeeld is erg milieubelastend. Een vierde van alle insecticiden die ter wereld worden gebruikt, gaan naar de katoenteelt, net als 2,6 procent van de volledige waterproductie. Naast het kweken van katoenplanten is er het hele proces van mechanisch plukken, bleken en verven van de vezels waarbij heel wat energie en chemie wordt ingezet. Aangezien moderne stoffen ook krimpvrij, brandwerend, stofafstotend, kreukherstellend en zelfs motwerend moeten zijn, wordt het aantal chemische bewerkingen steeds omvangrijker. Productie van een ‘natuurlijk’ product als katoen is daarom even vervuilend als de productie van de meeste synthetische stoffen.
Over textiel gesproken, zaterdag wordt iedereen verwacht op de dag van de Kringwinkel. Ik ben er gisteren al eens langs geweest en heb voor 7,5 euro twee prima jeansbroeken gekocht. Als ik me niet vergis is het modieus om voorgewassen jeansbroeken te kopen, dus wat dat betreft ben je in de kringwinkel zeker van je zaak. De laatste filmpjes van de Kringwinkel zijn ondertussen online op vooreenkilootjemeer. Hieronder kan je alvast het redelijk geweldig filmpje zien met Eddy Wally (ook al een meester in recyclage).

Een blik op de toekomst


Nog een dikke week, en mijn zes maanden loopbaanonderbreking zijn voorbij. Dit ging wel bijzonder snel, moet ik zeggen. Ik kreeg al vele keer de vraag hoe het nu verder gaat. Stop ik met LIM leven? Ga ik terug over naar de orde van de dag en wordt ik weer de gemiddelde consumptie-Belg?

Neen, dus. Om mijn voetafdruk correct te kunnen meten moet ik alvast 12 maanden doorgaan met mijn experiment. Dus ben ik nog maar halverwege. Anderzijds kan ik niet blijven leven van de uitkering die verbonden is aan de loopbaanonderbreking. Dus vanaf 1 (in realiteit 4) november ga ik terug aan de slag. Ik ga weer werken bij Ecolife (in Leuven dus), en zal me bezighouden met een aantal projecten rond ecologische voetafdruk en interne milieuzorg. Door het veranderen van mijn levensstijl de voorbije maanden merk ik wel dat ik minder geld uitgeef. Dus ik gok erop dat ik met een job van 50% wel min of meer rond kom. De resterende tijd kan ik me dan verder concentreren op het Low Impact project. Er komen nog wel wat lezingen en andere activiteiten. In deze tweede fase kom ik dus wel wat dichter bij de situatie de werkende mens, en krijgt mijn experiment een wat realistischer uitzicht. Goed leven met een kleine voetafdruk én uit werken gaan. Als dit ook lukt dan ziet het er goed uit, zowel voor mezelf als voor de planeet. Ik hou je zeker op de hoogte.

Baby-boom


Terwijl ze bij radio 2 de grote luiertest aan het doen zijn met drie baby’s in de studio, even een paar gedachten rond kinderen. Want de komst van kinderen zorgt voor zeer grote veranderingen. Niet enkel de nachtrust en het dagritme worden overhoop gegooid, maar ook de temperatuur in huis, het gebruik van de wagen en de wasmachine en de samenstelling van de vuilniszak gaan er anders uitzien. En omdat je steeds het beste voor je kindje wilt, wordt daar nogal eens misbruik van gemaakt door een hele industrie die goed geld verdient aan deze jonge nieuwkomers. Volgens mij hebben baby’s vooral aandacht, rust en geborgenheid nodig. Het zal hun worst wezen als of ze al dan niet het nieuwste model van maxicosi hebben. Er zijn heel veel babyspullen te vinden in de kringwinkel of bij de tweedehandsbeurzen van bijvoorbeeld de Gezinsbond. Ook door uitwisseling met andere gezinnen met baby’s kan je veel kleren en spullen ruilen. Bij Velt hebben ze trouwens een interessant boekje over de ecologische aspecten van baby’s: groene gids voor kleine kids.

Gisteren ben ik trouwens op babybezoek geweest en daar heb ik een originele manier gezien om de traditionele doopsuiker te koppelen aan een goed doel. Met de levensboom heb je niet alleen een mooie verpakking voor de snoepjes of nootjes maar gaat een deel van de opbrengst naar Kenia. Daar kan een kind in Naïrobi meteen een jaar lang naar school dankzij de levensboom. Dat soort baby-boom kunnen we alleen maar toejuichen.